Gyakorlat 22

A) Alakítsa ki és fordítsa az abszolútumot a következő igékhez:

1. आप् — आप्त्वा (miután megszerezte)
2. प्राप् — प्राप्य (miután elérte)
3. समास् — समास्य (miután leült)
4. आस् — आसित्वा (miután ült)
5. समि — समित्य (miután összegyűlt)
6. संस्कृ — संस्कृत्य (miután előkészített/szentelt meg)
7. कृ — कृत्वा (miután tett)
8. गम् — गत्वा (miután ment)
9. उपगम् — उपगत्य / उपगम्य (miután odalépett)
10. जि — जित्वा (miután győzött)
11. विजि — विजित्य (miután legyőzte)
12. तन् — तत्वा (miután megfeszített)
13. दह् — दग्ध्वा (miután elégetett)
14. उपदिश् — उपदिश्य (miután utasított)
15. नी — नीत्वा (miután vezetett)
16. पच् — पक्त्वा (miután főzött)
17. उपपद् — उपपद्य (miután odalépett)
18. पा १ — पीत्वा (miután ivott)
19. प्रच्छ् — पृष्ट्वा (miután megkérdezte)
20. बुध् — बुद्ध्वा (miután felismerte)
21. सम्बुध् — सम्बुध्य (miután felébredt a tudatosságra)
22. भज् — भक्त्वा (miután kiosztott)
23. भू — भूत्वा (miután lett)
24. प्रभू — प्रभूय (miután keletkezett)
25. मन् — मत्वा (miután gondolt)
26. मुच् — मुक्त्वा (miután megszabadított)
27. विमुच् — विमुच्य (miután elengedett)
28. मृ — मृत्वा (miután meghalt)
29. यज् — ईष्ट्वा (miután áldozatot mutatott be)
30. लभ् — लब्ध्वा (miután kapott)
31. उपलभ् — उपलभ्य (miután észlelt)
32. वच् — उक्त्वा (miután beszélt)
33. प्रवच् — प्रोच्य (miután kikiáltott)
34. वद् — उदित्वा (miután beszélt)
35. प्रवद् — प्रोद्य (miután kimondott)
36. हन् — हत्वा (miután megölt)

B) Fordítsa le és oldja fel a szanszkrit összetételeket:

१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्यत्ति ॥१॥
(ब्राह्मणस्य दासी)
A bráhmana szobája főzött ételt, és most eszik.

२. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवान्सद्ब्राह्मणाः स्तुवन्ति ॥२॥
(इष्टाया देवताया पूजां । इन्द्र आदिर्येषां तान्देवान् । सन्तो ब्राह्मणाः)
A jó bráhmanák imádták a személyes istenségüket, és most dicsérik Indrát és a többi istent.

३. प्रस्थाय रामः सपुत्रः सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गच्छति ॥३॥
(पुत्रेण सह । सतो गुरोः श्रवणार्थेन । ब्राह्मणानां ग्रामम्)
Rāma felkelt a fiával, és elindult a bráhmanafaluba, hogy meghallgassa a jó mestert.

४. अनिष्ट्वा नरो भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्षमाप्नोति ॥४॥
Bár soha nem mutatott be áldozatot, az ember egyedül a tiszteletre méltóhoz (Kṛṣṇa) való elköteleződés révén is elérheti a megszabadulást.

५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरो वक्ति ॥५॥
(गृहस्य गर्भम् । ब्राह्मणस्य पुत्रम् । क्षत्रिय एव शूरः)
A kṣatriya hős belép a ház belsejébe, tiszteletteljes tartásban áll a bráhmana fiának elé, és beszél.

६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतो मोक्षमार्गेण नरान्नयति ॥६॥
(दुःखमादिर्येषां तान्यार्याणि सत्यानि । सुष्टु गतः । मोक्षस्य मार्गेण)
Buddha (Sugata) felismerésre ébredt, kihirdette a szenvedésről szóló igazságot és a többi nemes igazságot, és most az üdvösség útján vezeti az embereket.

७. मन्त्रं विस्मृत्य यजन्यज्ञदोषं करोति ॥७॥
(यज्ञस्य दोषम्)
Mivel elfelejtette a mondást, az áldozó áldozati hibát követ el.

८. धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति ॥८॥
(बुद्धस्य मार्गो मार्गो येषां ते भिक्षवः)
Ha pénzt kapnak, megromlanak azok a szerzetesek, akik Buddha útját járják.

९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहा विजयन्ते ॥९॥
(अनार्यैः शत्रुभिः । नराः सिंहा इव)
Az oroszlánhoz hasonló férfiak összecsaptak az ellenségekkel, akik nem Ārya-k, és teljes győzelmet arattak.

१०. पुण्यं कृत्वा सत्यमेवोदित्वा नरो नरकं नोपपद्यते ॥१०॥
Ha érdemeket cselekedett és csak igazságot beszélt, az ember nem kerül pokolba.

Ábra: धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति
(Kép forrása: Részletek)

---

Passzív konstrukciók

C) Alakítsa át a fenti mondatokat (a 8. és 10. mondat kivételével) passzív konstrukciókká:

१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्याद्यते ॥

२. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवाः सद्ब्राह्मणैः स्तूयन्ते ॥

३. प्रस्थाय रामेण सपुत्रेण सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गम्यते ॥

४. अनिष्ट्वा नरेण भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्ष आप्यते ॥

५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरेणोच्यते ॥

६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतेन मोक्षमार्गेण नरा नीयन्ते ॥

७. मन्त्रं विस्मृत्य यजता यज्ञदोषः क्रियते ॥

९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहैर्विजीयते ॥