Exercitatio 22
A) Formate et vertite Absolutivum ad haec verba:
- आप् — आप्त्वा (postquam adeptus est)
- प्राप् — प्राप्य (postquam pervenit)
- समास् — समास्य (postquam sedit)
- आस् — आसित्वा (postquam sedens fuit)
- समि — समित्य (postquam convenerunt)
- संस्कृ — संस्कृत्य (postquam paravit/sanctificavit)
- कृ — कृत्वा (postquam fecit)
- गम् — गत्वा (postquam abiit)
- उपगम् — उपगत्य / उपगम्य (postquam accessit)
- जि — जित्वा (postquam vicit)
- विजि — विजित्य (postquam superavit)
- तन् — तत्वा (postquam tendit)
- दह् — दग्ध्वा (postquam arsit)
- उपदिश् — उपदिश्य (postquam iussit)
- नी — नीत्वा (postduxit)
- पच् — पक्त्वा (postquam coxit)
- उपपद् — उपपद्य (postquam adstitit)
- पा १ — पीत्वा (postquam bibit)
- प्रच्छ् — पृष्ट्वा (postquam interrogavit)
- बुध् — बुद्ध्वा (postquam cognovit)
- सम्बुध् — सम्बुध्य (postquam ad cognitionem evigilavit)
- भज् — भक्त्वा (postquam divisit)
- भू — भूत्वा (postquam factus est)
- प्रभू — प्रभूय (postquam ortus est)
- मन् — मत्वा (postquam sensit)
- मुच् — मुक्त्वा (postquam liberavit)
- विमुच् — विमुच्य (postquam dimisit)
- मृ — मृत्वा (postquam mortuus est)
- यज् — ईष्ट्वा (postquam sacrificavit)
- लभ् — लब्ध्वा (postquam accepit)
- उपलभ् — उपलभ्य (postquam sensit)
- वच् — उक्त्वा (postquam locutus est)
- प्रवच् — प्रोच्य (postquam nuntiavit)
- वद् — उदित्वा (postquam locutus est)
- प्रवद् — प्रोद्य (postquam edixit)
- हन् — हत्वा (postquam caedidit)
B) Vertite et composita in Sanscrito solvite:
१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्यत्ति ॥१॥
(ब्राह्मणस्य दासी)
Ancilla Brahmanae cibum coxit et nunc edat.
२. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवान्सद्ब्राह्मणाः स्तुवन्ति ॥२॥
(इष्टाया देवताया पूजां । इन्द्र आदिर्येषां तान्देवान् । सन्तो ब्राह्मणाः)
Bonī Brahmanae deitatem suam coluerunt et nunc Indrum ceterosque deos laudant.
३. प्रस्थाय रामः सपुत्रः सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गच्छति ॥३॥
(पुत्रेण सह । सतो गुरोः श्रवणार्थेन । ब्राह्मणानां ग्रामम्)
Rāma cum filio suo profectus est et vadit ad villam Brahmanorum, ut bonum magistrum audiat.
४. अनिष्ट्वा नरो भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्षमाप्नोति ॥४॥
Quamvis nunquam sacrificaverit, homo sola devotione ad Venerabilem (Kṛṣṇa) liberationem assequitur.
५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरो वक्ति ॥५॥
(गृहस्य गर्भम् । ब्राह्मणस्य पुत्रम् । क्षत्रिय एव शूरः)
Heros Kṣatriya intrat domum, se in reverenti positus ante filium Brahmanae et loquitur.
६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतो मोक्षमार्गेण नरान्नयति ॥६॥
(दुःखमादिर्येषां तान्यार्याणि सत्यानि । सुष्टु गतः । मोक्षस्य मार्गेण)
Buddha (Sugata) ad cognitionem evigilavit, veritatem de dolore et reliquas nobiliores veritates nuntiavit ac nunc homines ad viam liberationis ducit.
७. मन्त्रं विस्मृत्य यजन्यज्ञदोषं करोति ॥७॥
(यज्ञस्य दोषम्)
Quia versum oblitus est, sacrificator errorem sacrificii committit.
८. धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति ॥८॥
(बुद्धस्य मार्गो मार्गो येषां ते भिक्षवः)
Si pecuniam accipiunt, monachi qui viam Buddhae sequuntur perimunt.
९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहा विजयन्ते ॥९॥
(अनार्यैः शत्रुभिः । नराः सिंहा इव)
Viris leoninis cum hostibus qui non sunt Āryae congressi sunt et perfecte vincunt.
१०. पुण्यं कृत्वा सत्यमेवोदित्वा नरो नरकं नोपपद्यते ॥१०॥
Si quid meritum fecit et solum veritatem dixit, homo in nullam infernum venit.
Fig.: धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति
(Fons imaginis: Detalia)
Constructiones passivae
C) Ex superioribus sententiis (praeter sententias 8 et 10) constructiones passivae fiunt:
१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्याद्यते ॥
२. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवाः सद्ब्राह्मणैः स्तूयन्ते ॥
३. प्रस्थाय रामेण सपुत्रेण सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गम्यते ॥
४. अनिष्ट्वा नरेण भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्ष आप्यते ॥
५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरेणोच्यते ॥
६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतेन मोक्षमार्गेण नरा नीयन्ते ॥
७. मन्त्रं विस्मृत्य यजता यज्ञदोषः क्रियते ॥
९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहैर्विजीयते ॥