Упражнение 22

A) Образувате и превеждайте абсолютива към следните глаголи:

1. आप् — आप्त्वा (след като е постигнал)
2. प्राप् — प्राप्य (след като е достигнал)
3. समास् — समास्य (след като е седнал)
4. आस् — आसित्वा (след като е седял)
5. समि — समित्य (след като е се събрал)
6. संस्कृ — संस्कृत्य (след като е приготвил/осветил)
7. कृ — कृत्वा (след като е направил)
8. गम् — गत्वा (след като е отишъл)
9. उपगम् — उपगत्य / उपगम्य (след като е пристъпил)
10. जि — जित्वा (след като е победил)
11. विजि — विजित्य (след като е победил)
12. तन् — तत्वा (след като е опънал)
13. दह् — दग्ध्वा (след като е изгорил)
14. उपदिश् — उपदिश्य (след като е инструктирал)
15. नी — नीत्वा (след като е водил)
16. पच् — पक्त्वा (след като е варил)
17. उपपद् — उपपद्य (след като е пристъпил)
18. पा १ — पीत्वा (след като е пил)
19. प्रच्छ् — पृष्ट्वा (след като е попитал)
20. बुध् — बुद्ध्वा (след като е разпознал)
21. सम्बुध् — सम्बुध्य (след като е пробудил към познанието)
22. भज् — भक्त्वा (след като е разпределил)
23. भू — भूत्वा (след като е станал)
24. प्रभू — प्रभूय (след като е възникнал)
25. मन् — मत्वा (след като е мислил)
26. मुच् — मुक्त्वा (след като е освободил)
27. विमुच् — विमुच्य (след като е пуснал)
28. मृ — मृत्वा (след като е умрял)
29. यज् — ईष्ट्वा (след като е принесъл жертва)
30. लभ् — लब्ध्वा (след като е получил)
31. उपलभ् — उपलभ्य (след като е възприел)
32. वच् — उक्त्वा (след като е говорил)
33. प्रवच् — प्रोच्य (след като е обявил)
34. वद् — उदित्वा (след като е говорил)
35. प्रवद् — प्रोद्य (след като е изрекъл)
36. हन् — हत्वा (след като е убил)

B) Преведете и разглобете съставните думи на санскрит:

१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्यत्ति ॥१॥
(ब्राह्मणस्य दासी)
Служеничката на брахманът готвеше храна и сега яде.

२. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवान्सद्ब्राह्मणाः स्तुवन्ति ॥२॥
(इष्टाया देवताया पूजां । इन्द्र आदिर्येषां तान्देवान् । सन्तो ब्राह्मणाः)
Добрият брахман почиташе своята лична божествена сила и сега възхвалява Индра и останалите богове.

३. प्रस्थाय रामः सपुत्रः सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गच्छति ॥३॥
(पुत्रेण सह । सतो गुरोः श्रवणार्थेन । ब्राह्मणानां ग्रामम्)
Рама замина с сина си и отива в брахманското село, за да чуе добрия учител.

४. अनिष्ट्वा नरो भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्षमाप्नोति ॥४॥
Дори и да не е принесъл жертва, човек постига освобождение единствено чрез преданост към Достопочтения (Кришна).

५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरो वक्ति ॥५॥
(गृहस्य गर्भम् । ब्राह्मणस्य पुत्रम् । क्षत्रिय एव शूरः)
Кшатриятският герой влиза вътре в къщата, застанал в почитна поза пред сина на брахмана и говори.

६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतो मोक्षमार्गेण नरान्नयति ॥६॥
(दुःखमादिर्येषां तान्यार्याणि सत्यानि । सुष्टु गतः । मोक्षस्य मार्गेण)
Буда (Сугата) е пробудил към знанието, обяснил е истината за страданието и останалите благородни истини и сега води хората по пътя към освобождението.

७. मन्त्रं विस्मृत्य यजन्यज्ञदोषं करोति ॥७॥
(यज्ञस्य दोषम्)
Тъй като е забравил стиха, жертвоприношителят извършва грешка при жертвоприношението.

८. धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति ॥८॥
(बुद्धस्य मार्गो मार्गो येषां ते भिक्षवः)
Когато получават пари, монасите, които следват пътя на Будда, се развращават.

९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहा विजयन्ते ॥९॥
(अनार्यैः शत्रुभिः । नराः सिंहा इव)
Лъвоподобните мъже са се сблъскали с враговете, които не са Ārya, и побеждават съвършено.

१०. पुण्यं कृत्वा सत्यमेवोदित्वा नरो नरकं नोपपद्यते ॥१०॥
Ако е извършил достойно дело и е казал само истината, човек не попада в ад.

Ил.: धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति
(Източник на изображението: Подробности)

---

Конструкции с страдателен залог (Passiv)

C) Преобразувайте горните изречения (с изключение на изречения 8 и 10) в конструкции със страдателен залог:

१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्याद्यते ॥ २. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवाः सद्ब्राह्मणैः स्तूयन्ते ॥ ३. प्रस्थाय रामेण सपुत्रेण सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गम्यते ॥ ४. अनिष्ट्वा नरेण भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्ष आप्यते ॥ ५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरेणोच्यते ॥ ६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतेन मोक्षमार्गेण नरा नीयन्ते ॥ ७. मन्त्रं विस्मृत्य यजता यज्ञदोषः क्रियते ॥

९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहैर्विजीयते ॥