Gyakorlat 18

A) Fordítsa le a सुभाषित-t a tananyag elején.

नास्ति कामसमो व्याधिर्
नास्ति मोहसमो रिपुः ।
नास्ति क्रोधसमो वह्निर्
नास्ति ज्ञानसमं सुखम् ॥
Nincs betegség a szeretetnél,
nincs csaló és ellenség a tévelygésnél,
nincs tűz a haragnál,
nincs boldogság az ismeretnél.

B) Fordítsa le a következő Tatpuruṣa összetételeket:

१. सुकर ३ — könnyen elvégezhető

२. सुकुल n. — jó család

३. सुकृति f. — jó cselekedet

४. अकरण n. — nem cselekvés

५. दुरिष्ट n. — rossz vágy

६. दुरिष्टि f. — hibás áldozat

७. सुखादित 3 — jól rágott

८. दुष्कर 3 — nehéz elvégezni

९. दुर्जय 3 — nehéz legyőzni

१०. सुगत m. — jó (a reinkarnációkon) átment (= Buddha)

११. सुजन m. — jó ember

१२. दुरुक्ति f. — kemény beszéd

१३. दुरुपदेश m. — rossz utasítás

१४. सुजात 3 — nemes származású

१५. सुguru 3 — nagyon nehéz

१६. अनाप्त 3 — alkalmatlan

१७. अनीति f. — helytelen viselkedés

१८. अनीश्वरत्व n. — nem-URALOM

१९. सुदुःख n. — nagy szenvedés

२०. दुर्जन m. — rossz ember

२१. दुर्दग्ध 3 — rosszul elégetett

२२. अतिकृत 3 — túlzott

२३. सुपुत्र m. — jó fiú

२४. सुबुद्धि f. — jó belátás

२५. दुष्पुत्र m. — rossz fiú

२६. दुष्प्रणीत 3 — rosszul végrehajtott

२७. सुमति f. — kedvesség

२८. दुर्लभ 3 — nehéz megszerezni

२९. दुर्वच 3 — nehéz kimondani

३०. दुर्वचन n. — rossz beszéd

३१. अमृत n. — halhatatlanság, halhatatlan étel, halhatatlansági ital

Kép: नास्ति कामसमो व्याधिः
(Képmeghatározás: Részletek)

---

Kiegészítő gyakorlatok

A) Oldja fel a következő szanszkrit összetételeket, és adjon fordítási javaslatokat:

१. अन्तगत ३ । अन्तं गतः । — elfogyott, nyelvtan: végződő

२. क्षमाकर ३। क्षमा-करः । — türelmes személy, türelmes cselekvés

३. क्षेमेन्द्र m.। क्षेमस्येन्द्रः । — a nyugalom / jólét / béke ura

४. शस्त्रकोपनिरोध m. । शस्त्राणां कोपस्य निरोधः । — a harag megállítása karddal = a harc lezárása

५. सिंहसंहनन n.। सिंहस्य संहननम् । — egy / több oroszlán megölése, megölés egy / több oroszlán által

६. अरिसिंह m. । सिंह इव अरिः । — oroszlánhoz hasonló ellenség

७. आहारनिद्राभय n. । आहारो निद्रा भयं च । — étkezés, alvás és félelem

८. मृतिसाधनी f. । मृतेः साधनी । — halált okozó

९. कुलोपदेश m. । कुलस्योपदेशः । — családnév (utalás a családra)

B) Fordítsa le a következő mondatokat a 2. jelen idői osztályba tartozó igék felhasználásával:

1. A bráhmanista dicséri az istennőket.
   ब्राह्मणो देवीः स्तौति । (vagy: स्तवीति ।)

2. A hősök a nehéz járható úton az áriák faluba mennek.
   शूरा दुर्गमेण मार्गेणार्यग्रामं यन्ति ।

3. A házi szolgaló teji tejet a tehéneket.
   गृहदासी धेनूर्दोग्धि ।

4. Az áriák ellenségei megölik a hatalmas kṣatriyákat.
   आर्यारयो बलवत्क्षत्रियान्घन्ति । (vagy: आर्यशत्रवो...)

5. Egy szellem nem eszik gyümölcsöt.
   भूतं फलानि नात्ति ।

6. Így szól a jó, [a reinkációk útján] haladóhoz a tanítvány.
   एवं सुगतः श्रावकं वक्ति । (vagy: ब्रवीति । ब्रूते ।)

C) Adja meg szanszkrit nyelven a jóga definícióját két módon: egyszer egy összetett szó használatával, másszor az összetett szó feloldásával.

योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः । (योगश्चित्तस्य वृत्तेर्निरोधः ।)

D) Fordítsa le:

(धर्मः) सर्वेषामाहिंसा सत्यं शौचमनसूयानृशंस्यं क्षमा च ॥
Mindannyiunk kötelessége: erőszakmentesség, igazmondás, tisztaság, nem panasz a sors felett, gonoszságtól való mentesség és türelmes elnézés.

Ábr.: दुर्गमो मार्गः
(Képmegjelenítés: Részletek)