Gyakorlat 31

A) Fordítsa le a következő mondatokat, és bontsa fel a szanszkrit összetételeket:

१. प्रज्ञा दुःखसम्भवं रुन्ध्यादिति बुद्धिमानार्यबुद्धमार्गेण गच्छेत् ॥१॥
(दुःखस्य सम्भवम् । आर्येण बुद्धस्य / बुद्धानां मार्गेण)
Mivel a belátás megakadályozza a szenvedés keletkezését, az eszes embernek Buddhának (vagy: a buddhák) nemes útját kell követnie.

२. शस्त्राणि शरीरमेव छिन्दन्ति जीवस्तु न म्रियत इति भगव्द्गीतायां भगवतोच्यते ॥२॥
(भगवतो गीतायाम्)
A tiszteletreméltó Bhagavadgītāban azt mondja, hogy a kardok csak a testet hasítják szét, de a lélek (jīva) nem hal meg.

३. बुद्ध्या युक्तो दुःखान्मुच्यते तस्मान्मोक्षमिच्छन्नरो योगेन युञ्जीत ॥३॥
Aki belátással rendelkezik, az megszabadul a szenvedéstől; ezért aki megváltást kíván, annak jógával kell koncentrálnia.

४. पुत्रो जातो बन्धनं जातमिति सुगतो मत्वा कुलबन्धनं भिनत्ति । ततो भग्नबन्धो मोक्षनयन्तीं प्रज्ञामाप्तुमर्हति ॥४॥
(कुलस्य बन्धनम् । भग्नो बन्धो येन सः । मोक्षं नयन्तीम्)
„Fiú született nekem — egy bilincs született” — ezzel a gondolattal Buddha szétvágni a családi kötődést. Mivel a kötelékeket felbontotta, elérheti a megváltáshoz vezető belátást.

५. समोहः स्वन्नानि च सुरूपाश्च भुङ्क्ते वीतमोहस्त्वन्नं च सम्पन्नरूपशरीरां च न लुभ्यति । स हि लोभं च क्रोधं च रुणद्धि प्रज्ञायां च युङ्क्ते ॥५॥
(मोहेन सहितः । शोभनं रूपं यासां ताः । वीतो मोहो यस्य सः । सम्पन्नं रूपं यस्याः सा)
A tévelygő jó ételeket és szép nőket élvez. Akinek a tévelygése eltűnt, nem kíván jó ételt és nem kíván tökéletes testű nőt. Ő ugyanis megakadályozza a kapzsiságot és a gyűlöletet, és a belátásra koncentrál.

Ábr.: कुलबन्धनम्
(Képmegjelenés: Részletek)

---

Igeparadigmák (7. osztály)

B) Alakítsa ki a következő 7. osztályú gyökökből az indikatív és optativum jelen idejű 3. személy egyes és többes számát (P és Ā):

१. छिद् (szétvágni)

Modus	P Sg.	P Pl.	Ā Sg.	Ā Pl.
लट् (Ind.)	छिनत्ति	छिन्दन्ति	छिन्त्ते	छिन्दते
विधिलिङ् (Opt.)	छिन्द्यात्	छिन्द्युः	छिन्दीत	छिन्दीरन्

२. भिद् (szétzúzni)

Modus	P Sg.	P Pl.	Ā Sg.	Ā Pl.
लट् (Ind.)	भिनत्ति	भिन्दन्ति	भिन्त्ते	भिन्दते
विधिलिङ् (Opt.)	भिन्द्यात्	भिन्द्युः	भिन्दीत	भिन्दीरन्

३. भुज् (élvezni)

Modus	P Sg.	P Pl.	Ā Sg.	Ā Pl.
लट् (Ind.)	भुनक्ति	भुञ्जन्ति	भुङ्क्ते	भुञ्जते
विधिलिङ् (Opt.)	भुञ्ज्यात्	भुञ्ज्युः	भुञ्जीत	भुञ्जीरन्

४. अञ्ज् (kenés — csak P)

Módi	E Sg.	T Pl.
लट् (Ind.)	अनक्ति	अञ्जन्ति
विधिलिङ् (Opt.)	अञ्ज्यात्	अञ्ज्युः

५. भञ्ज् (szétzárni — csak P)

Módus	E. Szám	T. Szám
लट् (Ind.)	भनक्ति	भञ्जन्ति
विधिलिङ् (Opt.)	भञ्ज्यात्	भञ्ज्युः