שיעור 22
א) צרו ותרגמו את האבסולטיב לפעלים הבאים:
- आप् — आप्त्वा (כשקיבל)
- प्राप् — प्राप्य (כשהגיע)
- समास् — समास्य (כשהתיישב)
- आस् — आसित्वा (כשישב)
- समि — समित्य (כשנאסף)
- संस्कृ — संस्कृत्य (כשהכין/קידש)
- कृ — कृत्वा (כשעשה)
- गम् — गत्वा (כשהלך)
- उपगम् — उपगत्य / उपगम्य (כשקרב)
- जि — जित्वा (כשניצח)
- विजि — विजित्य (כשהביס)
- तन् — तत्वा (כשמָתח)
- दह् — दग्ध्वा (כשריפה)
- उपदिश् — उपदिश्य (כשהורה)
- नी — नीत्वा (כשהוביל)
- पच् — पक्त्वा (כשבישל)
- उपपद् — उपपद्य (כשקרב)
- पा १ — पीत्वा (כששתה)
- प्रच्छ् — पृष्ट्वा (כששאל)
- बुध् — बुद्ध्वा (כשזיהה)
- सम्बुध् — सम्बुध्य (כשהתעורר להכרה)
- भज् — भक्त्वा (כשחילק)
- भू — भूत्वा (כשהפך)
- प्रभू — प्रभूय (כשנוצר)
- मन् — मत्वा (כשחשב)
- मुच् — मुक्त्वा (כששחרר)
- विमुच् — विमुच्य (כששחרר)
- मृ — मृत्वा (כשמת)
- यज् — ईष्ट्वा (כשהקריב קורבן)
- लभ् — लब्ध्वा (כשקיבל)
- उपलभ् — उपलभ्य (כשקילו)
- वच् — उक्त्वा (כשדיבר)
- प्रवच् — प्रोच्य (כשסיפר)
- वद् — उदित्वा (כשדיבר)
- प्रवद् — प्रोद्य (כשהוציא לאור)
- हन् — हत्वा (כשהכה)
ב) תרגמו ופרקו את הקומפוזיציות (הרכבים) בסנסקריט:
१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्यत्ति ॥१॥
(ब्राह्मणस्य दासी)
שפחת הברמן בישלה אוכל ועכשיו אוכלת.
२. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवान्सद्ब्राह्मणाः स्तुवन्ति ॥२॥
(इष्टाया देवताया पूजां । इन्द्र आदिर्येषां तान्देवान् । सन्तो ब्राह्मणाः)
הברמנים הטובים עבדו את האל האישי שלהם ועכשיו משבחים את אינדרה ואת שאר האלים.
३. प्रस्थाय रामः सपुत्रः सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गच्छति ॥३॥
(पुत्रेण सह । सतो गुरोः श्रवणार्थेन । ब्राह्मणानां ग्रामम्)
ראמה יצא עם בנו והולך לכפר הברמן כדי לשמוע את המורה הטוב.
४. अनिष्ट्वा नरो भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्षमाप्नोति ॥४॥
למרות שלא הקריב קורבן, אדם זוכה לגאולה רק באמצעות מסירות ליקר הכבוד (קרישנה).
५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरो वक्ति ॥५॥
(गृहस्य गर्भम् । ब्राह्मणस्य पुत्रम् । क्षत्रिय एव शूरः)
גיבור הקְשַׁטְרִי נכנס לבית, עמד בכבוד בפני בנו של הברמן ודיבר.
६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतो मोक्षमार्गेण नरान्नयति ॥६॥
(दुःखमादिर्येषां तान्यार्याणि सत्यानि । सुष्टु गतः । मोक्षस्य मार्गेण)
הבודהה (סוּגַטָה) התעורר להבנה, הכריז על האמת לגבי הסבל ועל האמיתות האצילות האחרות, וכעת מובילים את האנשים בדרך לגאולה.
७. मन्त्रं विस्मृत्य यजन्यज्ञदोषं करोति ॥७॥
(यज्ञस्य दोषम्)
מכיוון שהוא שכח את הנוסחה, מבצע הקורבן טעות בקורבן.
८. धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति ॥८॥
(बुद्धस्य मार्गो मार्गो येषां ते भिक्षवः)
כאשר הם מקבלים כסף, נזירים הולכים בדרך של בודהה מתקלקלים.
९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहा विजयन्ते ॥९॥
(अनार्यैः शत्रुभिः । नराः सिंहा इव)
הגברים השווים לאריה נפגשו עם האויבים שאינם אַרְיָה, וניצחו לחלוטין.
१०. पुण्यं कृत्वा सत्यमेवोदित्वा नरो नरकं नोपपद्यते ॥१०॥
כאשר הוא ביצע מעשים זכאים ודיבר רק את האמת, אדם לא נכנס לגיהנום.
תמונה: धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति
(מקור התמונה: פרטים)
בנייני סביל
ג) הפוך את המשפטים הנ"ל (למעט משפטים 8 ו-10) לבנייני סביל:
१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्याद्यते ॥
२. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवाः सद्ब्राह्मणैः स्तूयन्ते ॥
३. प्रस्थाय रामेण सपुत्रेण सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गम्यते ॥
४. अनिष्ट्वा नरेण भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्ष आप्यते ॥
५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरेणोच्यते ॥
६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतेन मोक्षमार्गेण नरा नीयन्ते ॥
७. मन्त्रं विस्मृत्य यजता यज्ञदोषः क्रियते ॥
९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहैर्विजीयते ॥