Øvelse 22

A) Dann og oversæt absolutivet til følgende verber:

1. आप् — आप्त्वा (efter at han har opnået)
2. प्राप् — प्राप्य (efter at han har nået)
3. समास् — समास्य (efter at han har sat sig)
4. आस् — आसित्वा (efter at han har siddet)
5. समि — समित्य (efter at han er kommet sammen)
6. संस्कृ — संस्कृत्य (efter at han har forberedt/helliget)
7. कृ — कृत्वा (efter at han har gjort)
8. गम् — गत्वा (efter at han er gået)
9. उपगम् — उपगत्य / उपगम्य (efter at han er gået hen til)
10. जि — जित्वा (efter at han har sejret)
11. विजि — विजित्य (efter at han har besejret)
12. तन् — तत्वा (efter at han har spændt)
13. दह् — दग्ध्वा (efter at han har brændt)
14. उपदिश् — उपदिश्य (efter at han har instrueret)
15. नी — नीत्वा (efter at han har ledet)
16. पच् — पक्त्वा (efter at han har kogt)
17. उपपद् — उपपद्य (efter at han er trådt frem)
18. पा १ — पीत्वा (efter at han har drukket)
19. प्रच्छ् — पृष्ट्वा (efter at han har spurgt)
20. बुध् — बुद्ध्वा (efter at han har erkendt)
21. सम्बुध् — सम्बुध्य (efter at han er vågnet til erkendelse)
22. भज् — भक्त्वा (efter at han har fordelt)
23. भू — भूत्वा (efter at han er blevet)
24. प्रभू — प्रभूय (efter at han er opstået)
25. मन् — मत्वा (efter at han har ment)
26. मुच् — मुक्त्वा (efter at han har befriet)
27. विमुच् — विमुच्य (efter at han har løsladt)
28. मृ — मृत्वा (efter at han er død)
29. यज् — ईष्ट्वा (efter at han har ofret)
30. लभ् — लब्ध्वा (efter at han har modtaget)
31. उपलभ् — उपलभ्य (efter at han har opfattet)
32. वच् — उक्त्वा (efter at han har talt)
33. प्रवच् — प्रोच्य (efter at han har forkyndt)
34. वद् — उदित्वा (efter at han har talt)
35. प्रवद् — प्रोद्य (efter at han har reciteret)
36. हन् — हत्वा (efter at han har dræbt)

B) Oversæt og opløs sammensættelserne til sanskrit:

१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्यत्ति ॥१॥
(ब्राह्मणस्य दासी)
Brahmanens tjenerinde kogte mad og spiser nu.

२. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवान्सद्ब्राह्मणाः स्तुवन्ति ॥२॥
(इष्टाया देवताया पूजां । इन्द्र आदिर्येषां तान्देवान् । सन्तो ब्राह्मणाः)
De gode brahmaner tilbad deres personlige guddom og priser nu Indra og de øvrige guder.

३. प्रस्थाय रामः सपुत्रः सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गच्छति ॥३॥
(पुत्रेण सह । सतो गुरोः श्रवणार्थेन । ब्राह्मणानां ग्रामम्)
Rāma er rejst med sin søn og går til brahmanbyen for at høre den gode mester.

४. अनिष्ट्वा नरो भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्षमाप्नोति ॥४॥
Selvom han aldrig har ofret, opnår et menneske kun gennem hengivelse til den ærværdige (Kṛṣṇa) befrielse.

५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरो वक्ति ॥५॥
(गृहस्य गर्भम् । ब्राह्मणस्य पुत्रम् । क्षत्रिय एव शूरः)
Kṣatriyahelten træder ind i husets indre, stiller sig i ærbødig holdning foran brahmanens søn og taler.

६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतो मोक्षमार्गेण नरान्नयति ॥६॥
(दुःखमादिर्येषां तान्यार्याणि सत्यानि । सुष्टु गतः । मोक्षस्य मार्गेण)
Buddhaen (Sugata) er vågnet til indsigt, har forkyndt sandheden om lidelse og de øvrige ædle sandheder og fører nu menneskene på vejen til befrielse.

७. मन्त्रं विस्मृत्य यजन्यज्ञदोषं करोति ॥७॥
(यज्ञस्य दोषम्)
Da han ofretter glemt versetningen, begår ofretteren en offerfejl.

८. धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति ॥८॥
(बुद्धस्य मार्गो मार्गो येषां ते भिक्षवः)
Hvis munke, der følger Buddhas vej, modtager penge, ødelægger de.

९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहा विजयन्ते ॥९॥
(अनार्यैः शत्रुभिः । नराः सिंहा इव)
De løve-lignende mænd er stødt sammen med fjenderne, som ikke er Āryaer, og sejrer fuldstændigt.

१०. पुण्यं कृत्वा सत्यमेवोदित्वा नरो नरकं नोपपद्यते ॥१०॥
Hvis han har udført fortjenstfulde handlinger og kun har talt sandhed, kommer et menneske ikke i helvede.

Fig.: धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति
(Billedkilde: Detaljer)

---

Passiv-konstruktioner

C) Omdan de ovenstående sætninger (undtagen sætning 8 og 10) til passiv-konstruktioner:

१. अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदास्याद्यते ॥ २. इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवाः सद्ब्राह्मणैः स्तूयन्ते ॥ ३. प्रस्थाय रामेण सपुत्रेण सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गम्यते ॥ ४. अनिष्ट्वा नरेण भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्ष आप्यते ॥ ५. गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरेणोच्यते ॥ ६. सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतेन मोक्षमार्गेण नरा नीयन्ते ॥ ७. मन्त्रं विस्मृत्य यजता यज्ञदोषः क्रियते ॥

९. अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहैर्विजीयते ॥