Gyakorlat 40

A) Fordítsa le a सुभाषितानि-t a tananyag elején:

१. विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम् ।
पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम् ॥ १ ॥
A tudás helyes magatartást eredményez, a helyes magatartás becsületességet hoz; ha valaki becsületes, akkor gazdag lesz; ha valaki gazdag, akkor igazságos lesz — ebből pedig a boldogság következik.

२. सुखार्थी चेत्त्यजेद्विद्यां विद्यार्थी चेत्त्यजेत्सुखम् ।
सुखार्थिनः कुतो विद्या कुतो विद्यार्थिनः सुखम् ॥ २ ॥
Ha valaki a boldogság keresése során feladja a tudást, vagy ha a tudás keresése során feladja a boldogságot: honnan származna akkor egy boldogságkeresőnek a tudás, és honnan egy tudáskeresőnek a boldogság?

३. आचार्यात्पादमादत्ते पादं शिष्यः स्वमेधया ।
पादं सब्रह्मचारिभ्यः पादं कालक्रमेण च ॥ ३ ॥
Egy tanítvány a (tudásból) egy negyedet kapja a mesterétől, egy negyediket saját elméjével, egy negyedet társaitól és egy negyediket az idő múlásával.

---

Verbalis transzformációk (Perfektum)

B) Alakítsa át a következő igei formákat megfelelő perfektrum alakokra (1. személy):

Jelen idő / Befejezetlen múlt	Perfektrum (1. személy)
१. अश्नीमः	आशिम
२. स्मः	आसिम
३. स्रक्ष्यामि	ससर्ज
४. स्तुमहे	तुष्टुमहे
५. वर्धामहे	ववृधिमहे
६. आवर्ते	आववृते
७. सेक्ष्यामि	सिषिचिम
८. अलुभ्याम	लुलुभिम
९. रुन्धे	रुरुधे
१०. रोदिमि	रुरोद
११. अयुध्यामहि	युयुधिमहे
१२. युञ्ज्मः	युयुजिम
१३. अजानीम	जज्ञिम
१४. ददामि	ददौ
१५. अबिभयम्	बिभाय / बिभयां चकार
१६. वच्मः	ऊचिम
१७. कामये	कामयां चक्रे
१८. वसामः	ऊषिम
१९. अभवाम	बभूविम
२०. अस्यामि	आस
२१. अबिभ्रि	बभ्रे
२२. कल्पामहे	चकॢप्महे / चकॢपिमहे
२३. त्यजामि	तत्याज / तत्यज
२४. अतरम्	ततार / ततर
२५. चिन्मः	चिक्यिम / चिच्यिम
२६. पृच्छामः	पप्रच्छिम
२७. अनश्याम	नेशिम / नेश्म
२८. चरामः	चेerिम
२९. अवदाम	ऊदिम
३०. शोचयामः	शोचयां चकृम
३१. दध्महे	दधिमहे
३२. पिबामि	पपौ
३३. धरामः	दध्रिम
३४. म्रिये	ममार / ममर (P!)
३५. दूषयामः	दूषयां चकृम
३६. मन्ये	मेने
३७. स्वपिमः	सुषुप्पिम
३८. पामि	पपौ
३९. शृणुमः	शुश्रुम
४०. अतुदम्	तुतोद
४१. अमिमि	ममे / ममौ
४२. तिष्ठामि	तस्थौ
४३. अवहाम	ऊहिम
४४. अकुर्महि	चकृमहे
४५. जहीमः	जहिम
४६. अस्पृशम्	पस्पर्श
४७. नेष्यामः	निन्यिम
४८. तन्महे	तेनिमहे
४९. अक्रीणि	चिक्रिये / चिक्र्ये
५०. पुने	पुपुवे
५१. भुञ्ज्मः	बुभुजिम
५२. स्मरिष्यामः	सस्मरिम
५३. अभजाम	भेजिम
५४. जेष्यामः	जिग्यिम
५५. आसे	आसां चक्रे
५६. विन्दामः	विविदिम
५७. धक्ष्यामः	देहिम
५८. शक्नुमः	शेकिम
५९. भिनद्मि	बिभेद
६०. भोत्स्ये	बुबुधे
६१. लभे	लेभे
६२. नर्तिष्यामि	ननर्त
६३. अगमयम्	गमयां चकार
६४. द्विष्महे	दिद्विषिमहे
६५. चोरये	चोरयां चक्रे
६६. अजुहुम	जुहुविम
६७. अहनम्	जघान / जघन
६८. पश्यामः	ददृशिम
६९. ईक्षे	ईक्षां चक्रे

Abb.: आशिमेति
(Képmagyarázat: Details)

---

Szóalakmeghatározás

Határozza meg és fordítsa le a következő szóalakokat:

Szóalak	Meghatározás	Jelentés
१. ददे	दा (3U) 1./3. sg. Ā. Perf.	én adtam / ő adott magának
२. ददते	दा (3U) 3. pl. Ā. Ind. Präs.	ők adnak maguknak
३. पापे	पाप (n.) Lok. sg.	a rosszatban
४. आसे	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Ind. Präs.	én ülök
५. एते	एतद् (m.) Nom. pl.	ezek
६. इते	इ (2P) PPP Lok. sg. m./n.	a múltban
७. इतः	Adv. / PPP Nom. sg. m.	innen / ment
८. यतः	Adv. / Part. Präs. P. Gen. sg.	honnan / a menőről
९. यते	इ (2P) Part. Präs. P. Dat. sg.	a menőnek
१०. ईयते	इ (2P) Pass. 3. sg. Ind. Präs.	ő megy el
११. यत्	यद् (n.) Nom./Akk. sg.	amelyik
१२. यदा	Adv.	mikor (relatív)
१३. अस्तुवि	स्तु (2U) 1. sg. Ā. Impf.	én dicsértem magamnak
१४. अस्तवीत्	स्तु (2U) 3. sg. P. Impf.	ő dicsért
१५. ब्रह्मणः	ब्रह्मन् (n./m.) Gen./Abl. sg.	az Abszolúté / a bráhmanáé
१६. ब्राह्मणः	ब्राह्मण (m.) Nom. sg.	a bráhmana
१७. लभे	लभ् (1Ā) 1. sg. Ā. Ind. Präs.	én kapok
१८. लाभे	लाभ (m.) Lok. sg.	a nyereségben
१९. लेभे	लभ् (1Ā) 1./3. sg. Ā. Perf.	én kaptam / ő kapott
२०. लोभे	लोभ (m.) Lok. sg.	a kapzsiságban
२१. काश्चन	किं-चन (f.) Nom./Akk. pl.	bármilyen
२२. तन्त्रे	तन्त्र (n.) Lok. sg.	a rendszerben
२३. तत्र	Adv.	ott
२४. मनौ	मनु (m.) Lok. sg.	Manu-ban
२५. मेने	मन् (4Ā) 1./3. sg. Ā. Perf.	én gondoltam / ő gondolt
२६. वेत्स्यामः	विद् (6U) 1. pl. P. Fut.	mi fogjuk tudni
२७. कच्चित्	Kérdőszó	vajon?
२८. तत्याज	त्यज् (1P) 1./3. sg. P. Perf.	én távoztam / ő távozott
२९. विद्ये	विद्या (f.) Vok. sg.	ó Tudomány!
३०. विद्याम्	विद्या (f.) Akk. sg.	a Tudomány
३१. एनेन	एनद् (m./n.) Instr. sg.	ezen keresztül
३२. ऐक्षे	ईक्ष् (1Ā) 1. sg. Ā. Impf.	én láttam
३३. आह	अह् (P) 3. sg. P. Perf.	ő mondotta
३४. आहन्	आ-हन् (2P) 3. sg. P. Impf.	ő csapott

Abb.: काश्चन वाहिकाः
(Képmagyarázat: Details)