Gyakorlat 8

A) Magyarázza meg a következő főneveket azáltal, hogy megadja azt igei gyököt, amelyből levezetve lettek, valamint a nominális szuffixumot. Adja meg nemet és jelentést:

1. lobha: lubh 4 P "vágyakozik" + -a m.: "vágy, szomjúság"

2. rakṣa: rakṣ 1 P "őriz" + -a 3.: "védő, oltalmazó"; m.: "őr"

3. śrotra: śru 5 P "hall" + -tra n.: "fül"

4. mati: man 4 Ā "gondolkodik" + -ti f.: " gondolat, vélemény"

5. savana: su 5 U "kinyomja" + -ana n.: "szóma kinyomás (a szent italnak)"

6. yodha: yudh 4 Ā "harcol" + -a m.: harcos, katona

7. lābha: labh 1 Ā "megkap" + -a m.: "szerzés, nyereség"

8. kāraṇa: kṛ 8 U "cselekszik, tesz" + -ana n.: ok, alap

9. gati: gam 1 P "megy" + -ti f.: menet, 'karrier', cél

10. khādana: khād 1 P "rág" + -ana n.: rágás, fogyasztás, takarmány

11. smara: smṛ 1 P "megemlékezik" + -a m.: emlékezés, memória, vágyakozás, szerelem

12. sṛṣṭi: sṛj 6 P / 4 A "kibocsát, teremt" + -ti: kibocsátás, alkotás

13. tantra: tan 8 U "kitemesít" + -tra n.: szövőfonat, szövetség

14. bhāva: bhū 1 P "lesz, van" + -a m.: létezés, természet, jellem

15. darśana: dṛś (4 P: paśyati) "lát" + -ana n-: látás, megjelenés, nézőpont, filozófiai rendszer

16. netra: nī 1 U "vezet" + -tra n.: szem

17. veśana: viś 6 P "belép" + -ana n.: belépés

18. kopa: kup 4 P "haragszik" + -a m.: harag

19. sarga: ṛj 6 P / 4 A "kibocsát, teremt" + -a m.: elengedés, kibocsátás, alkotás

20. yajana: yaj 1 U "áldoz" + -ana n.: áldozás, oltár

21. moha: muḥ 4 P "zavarban van" + -a m.: zavarodottság, tévelygés, hiba

22. śrava: śru 5 P "hall" + -a m.: hallás

23. bhavana: bhū 1 P "lesz, van" + -ana n.: létezés, keletkezés

24. nīti: nī 1 U "vezet" + -ti f.: vezetés

25. nartana: nṛt 4 P "táncol" + -ana 3.: táncoló, tánctanár; n.: tánc

26. jaya: ji 1 P "győz" + -a m.: győzelem, diadal

27. nayana: nī 1 U "vezet" + -ana n.: szem

28. śravaṇa: śru 5 P "hall" + -ana n.: fül

B) Alakítson absztraktumokat az eddig tanult összes főnévhez, és gondolkodjon el jelentésükön (szóbeli)

C) Helyettesítse közvetlen tárgyként egyes és többes számban:

kṣatriyas ... rakṣati (brāhmaṇa, vaiśya, śūdra, brāhmaṇī, kṣatriyā)

kṣatriyo brāhmaṇaṃ / brāhmaṇān / vaiśyaṃ / vaiśyān rakṣati. kṣatriyaḥ śūdraṃ / śūdrān. kṣatriyo brāhmaṇīṃ / brāhmaṇī rakṣati. kṣatriyaḥ kṣatriyāṃ / kṣatriyā rakṣati.

क्षत्रियो ब्राह्मणं रक्षति । क्षत्रियो ब्राह्मणान्रक्षति । क्त्रियो वैश्यं रक्षति । क्षत्रियो वैश्यान्रक्षति । क्षत्रियः शूद्रं रक्षति । क्षत्रियः शूद्रान्रक्षति । क्षत्रियो ब्राह्मणीं रक्षति । क्षत्रियो ब्राह्मणी रक्षति । क्षत्रियः क्षत्रियां रक्षति । क्षत्रियः क्षत्रिया रक्षति ॥

D) Fordítsa le

1. A kṣatriyák mind brahmanákat, mind vaiśyakat és śūdrákat őriznek. (2 lehetőség)

kṣatriyā brāhmaṇāṃś ca vaiśyāṃś ca śūdrāṃś ca rakṣanti / kṣatriyā brāhmaṇavaiśyaśūdrān rakṣanti.

क्षत्रिया ब्राह्मणांश्च वैश्यांश्च शूद्रांश्च रक्षन्ति । क्षत्रिया ब्राह्मणवैश्यशूद्रान्रक्षन्ति ।

2. Egy szent ember mind a mennyországot, mind az alvilágot látja.

sādhuḥ svargāmś ca narakāmś ca paśyati.

साधुः स्वर्गांश्च नरकांश्च पश्यति ।

3. Legyőzi a kṣatriyákat.

kṣatriyāñ jayati.

क्षत्रियञ्जयति ।

4. Felhúzza a szövőszék láncát.

tantraṃ tanoti.

तन्त्रं तनोति ।

5. Katonák harcolnak.

yodhā yudhyante.

योधा युध्यन्ते ।

6. A bráhmanus tüzet gyújt.

brāhmaṇo 'gniṃ karoti.

ब्राह्मणो ऽग्निं करोति ।

7. A bráhmanusok tüzet gyújtanak.

brāhmaṇā agniṃ kurvanti.

ब्राह्मणा अग्निं कुर्वन्ति ।

8. Mit tesznek ezek a harcosok?

ime yodhāḥ kiṃ kurvanti?

इमे योधाः किं कुर्वन्ति ।

9. Kit lát a szem?

netraṃ (nayanaṃ) kaṃ paśyati?

नेत्रं (नयनं) कं पश्यति ।

10. Mit kívánnak az istenek?

devāḥ kiṃ lubhyanti?

देवाः किं लुभ्यन्ति ।

11. Mi az ok?

kiṃ kāraṇam?

किं कारणम् ॥

Ábr.: इमे योधाः किं कुर्वन्ति ।
(Képmegjelölés: Részletek)

---

Olvasási gyakorlatok

1. शूद्रो बालं नयति ।
   A śūdra vezeti a fiút.

2. कविर्देवं यजते ।
   A költő áldozatot mutat be az istennek.

3. साधुः फलानि खादति ।
   A szent ember gyümölcsöt eszik.

4. गुरुः क्रोधं जयति ।
   A mester legyőzi a haragját.

5. देवो नरकं सृजति ।
   Az isten teremti az alvilágot.

6. धेनुर्ग्रामं विशति ।
   A tehén belép a faluba.

7. कामक्रोधलोभा नरकं नयन्ति ।
   A vágy, a harag és a kapztság az alvilághoz vezet.

8. देवतां यजति ।
   Ő áldozatot mutat be egy isteni áldozatúr számára.

9. बाला भवति ।
   Egy lány születik.

10. सारथी रथं नयति ।
    Egy kocsis irányítja a kocsit.

11. कपयः फलानि खादन्ति ।
    A majmok megeszik a gyümölcsöket.

12. बाला लिखति ।
    A lány ír vagy rajzol.

13. कुमारी गृहं विशति ।
    A szűz belép a házba.

14. देवो नागं सृजति ।
    Isten megteremti az elefántot, illetve a kígyót, illetve a Nāgát.

15. बालो गजं नयति ।
    A fiú vezeti az elefántot.

16. विमला शोचति । (विमला Vimalā személynév)
    Vimalā szomorú.

17. शुकः पतति ।
    A papagáj repül.

18. बालः पत्रिकां लिखति ।
    A fiú levelet ír.

Ábr.: कपिः फलं खदति
(Képmegjelölés: Részletek)