Gyakorlat 14

Fordítsa le a következő mondásokat, és tanulja meg őket kívülről:

निचो वदति न कुरुते
वदति न साधुः करोत्येव ॥१॥
Az alacsonyabb rendű ember nem beszél, és nem cselekszik; az erényes ember nem beszél, hanem cselekszik.

शीलं नरस्य भूषणम् ॥२॥
Az erény az ember dísze.

सत्येन जनानां सुखं भवति ॥३॥
Az igazság boldogságot hoz az embereknek.

पापा नराः स्वर्गं न लभन्ते ॥४॥
A gonosz emberek nem jutnak a mennybe.

सत्यं लोकस्य दीपः ॥५॥
Az igazság a világ fénye.

A) Alakítsa ki az egyes szám és a többes szám birtokos esetét (genitivus) a következő szavakból. Adja meg a szavak jelentését és nemét:

१. अनृत : n. Hamisság — अनृतस्य अनृतानाम्

२. ऋषि : m. Véda-bölcs — ऋषेः ऋषीणाम्

३. पाद : m. Láb — पादस्य पादानाम्

४. बुद्धि : f. Felismerés — बुद्धेः (बुद्ध्याः) बुद्धीनाम्

५. गुरु : m. Mester — गुरोः गुरूणाम्

६. स्वर्ग : m. Menny — स्वर्गस्य स्वर्गाणाम्

७. नगर : n. Város — नगरस्य नगराणाम्

८. धेनु : f. Tehén — धेनोः (धेन्वाः) धेनूनाम्

९. द्विज : m. Kétszer született — द्विजस्य द्विजानाम्

१०. मुक्ता : f. A megszabadult — मुक्तायाः मुक्तानाम्

११. विद्या : f. Tudás, tudomány — विद्यायाः विद्यानाम्

१२. वर्ण : m. Rend, kaszt — वर्णस्य वर्णानाम्

१३. द्विजाति : 3 kétszer született — द्विजातेः (द्विजात्याः) द्विजातीनाम्

१४. रूप : n. Alak, forma — रूपस्य रूपाणाम्

१५. प्रतिग्रह : m. Elfogadás, vétel — प्रतिग्रहस्य प्रतिग्रहाणाम्

१६. सोढ : 3 elvisel — सोढस्य सोढायाः सोढानाम्

१७. नायिका : f. Kedves, szeretett — नायिकायाः नयिकानाम्

१८. साध्वी : f. Szent — साध्व्याः साध्वीनाम्

१९. अग्नि : m. Tűz — अग्नेः अग्नीनाम्

२०. वैश्या : f. Vaiśya-asszony — वैश्यायाः वैश्यानाम्

२१. लोक : m. Világ, emberek — लोकस्य लोकानाम्

२२. उक्ति : f. Kijelentés, mondás — उक्तेः (उक्त्याः) उक्तीनाम्

२३. शत्रु : m. Ellenség — शत्रोः शत्रूणाम्

२४. सुखवन्त् : 3 boldog — सुखवतः (सुखवत्याः) सुखवताम् (सुखवतीनाम्)

२५. पुत्रवती : f. Egy vagy több fiúval rendelkező nő — पुत्रवत्याः पुत्रवतीनाम्

२६. जल : n. Víz — जलस्य जलानाम्

२७. मार्ग : m. Út — मर्गस्य मर्गाणाम्

२८. मोक्ष : m. Szabadulás, megváltás — मोक्षस्य मोक्षाणाम्

२९. शूद्रा : f. Śūdra-asszony — शूद्रायाः शूद्राणाम्

३०. अन्न : n. Étkezés, étel — अन्नस्य अन्नानाम्

३१. साधु : m. Szent ember — साधोः साधनाम्

३२. नीति : f. Irányítás, vezetés — नीत्याः नीतीनाम्

३३. योध : m. Harcos, katona — योधस्य योधानाम्

३४. सत्यवन्त् : 3 igazmondó — सत्यवतः (सत्यवत्याः) सत्यवताम् (सत्यवतीनाम्)

३५. लाभ : m. Nyereség, haszon — लाभस्य लाभानाम्

३६. मोह : m. Zavar, tévelygés — मोहस्य मोहानाम्

३७. गति : f. Járat, cél — गतेः (गत्याः) गतीनाम्

३८. प्रश्न : m. Kérdés — प्रश्नस्य प्रश्नानाम्

३९. सृष्टि : f. Teremtés — सृष्तेः (सृष्ट्याः) सृष्टीनाम्

४०. नेत्र : n. Szem — नेत्रस्य नेत्राणाम्

४१. गुरुता : f. Mesterség — गुरुतायाः गुरुतानाम्

४२. ईश्वर : m. ÚR — ईश्वरस्य ईश्वराणाम्

४३. कारण : n. Ok — कारणस्य कारणानाम्

४४. कृत : 3 cselekedett — कृतस्य (कृतायाः) कृतानाम्

४५. धर्मवन्त् : 3 igaz, vallásos — धर्मवतः (धर्मवत्याः) धर्मवताम् (धर्मवतीनाम्)

४६. युद्ध : 3 harcolt — युद्धस्य (युद्धायाः) युद्धानाम्

४७. दर्शन : n. Látás, megjelenés — दर्शनस्य दर्शनानाम्

४८. धातु : m. Elem, igehéj — धातोः धातूनाम्

४९. गूढा : f. egy Rejtett — गूढायाः गूढानाम्

५०. ईष्टा (2 jelentés): f. egy Kívánt, egy Áldozott — इष्टायाः इष्टानाम्

५१. उदित : 3 mondott — उदितस्य (उदितायाः) उदितानाम्

५२. इदम् : 3 ez — अस्य (अस्याः) एषाम् (आसाम्)

५३. किम् : 3 mi — कस्य (कस्याः) केषाम् (कासाम्)

B) Fordítsa le:

१. ब्राह्मणस्य पुत्रो ब्राह्मण्या ग्रामं गतः । (2 lehetőség)
A bráhmana fia a bráhma nő falujába ment. A bráhmina férfi a bráhma nővel a faluba ment.

२. यज्ञस्याग्निनान्नं दग्धम् ।
Az áldozati tűz megégette az ételt.

३. बुद्धः स्तयस्य बुद्ध्या मुक्तः ।
Buddha a igazság megértésével szabadult.

४. अधर्मो ऽनृतस्य वदनमित्यृषयो वदन्ति ।
A védikus bölcsek azt mondják, hogy hazudni bűn.

५. नरा देवानां यज्ञैर्न मुच्यन्ते ।
Az emberek nem szabadulnak meg az isteneknek adott áldozatokkal.

६. बलवन्तः क्षत्रियाः शत्रूणां धनवन्ति नगराणि जयन्ति ।
A hatalmas kṣatriyák meghódítják az ellenségek gazdag városait.

७. कवेरुक्तिं शृण्वन्ति ।
Hallgatják a költő versét.

८. कविर्देव्याः कृतं वदti ।
A költő elbeszeli az istennő cselekedetét.

९. द्विजाः पशोर्लाभमिच्छन्ति ।
A kétszer születettek azt kívánják, hogy állatokat kapjanak.

१०. रामः पुण्यवतो गुरोर्मन्त्रस्य स्मरति ।
Rāma emlékszik az erényes mester mantrajára.

११. अयं बालः कस्याः पुत्रः ।
Kinek (f.) fia ez a fiú?

१२. केषामिमानि गृहाणि ।
Kinek tartoznak ezek a házak?

१३. कस्यान्नमनेनर्षिणेष्टम् ।
Kinek ételét áldozta ez a védikus bölcs?

Kép: नायकश्च नायिका च
(Képmegjelölés: Részletek)