🇨🇭 RM - Rumantsch
🇨🇭 RM - Rumantsch
Apparientscha
🇨🇭 RM - Rumantsch
🇨🇭 RM - Rumantsch
Apparientscha
A) Expliitai ils suandants sustantivs indicond la radis, da la quala è derivà, ed il suffix nominal. Dat gender e significà:
1. lobha: lubh 4 P "desirar" + -a m.: "desideri"
2. rakṣa: rakṣ 1 P "guardar" + -a 3: "guardond, protectiv"; m.: "custod"
3. śrotra: śru 5 P "udir" + -tra n.: "ureglia"
4. mati: man 4 Ā "pensar" + -ti f.: "pensament, opiniun"
5. savana: su 5 U "premer" + -ana n.: "pressura da soma"
6. yodha: yudh 4 Ā "combatter" + -a m.: "combatent, soldà"
7. lābha: labh 1 Ā "obtener" + -a m.: "avair, gudogn"
8. kāraṇa: kṛ 8 U "far, far" + -ana n.: "causa, grond"
9. gati: gam 1 P "ir" + -ti f.: "pass, 'curs', objectiv"
10. khādana: khād 1 P "mangiar" + -ana n.: "mangiar, consumaziun, mangiativa"
11. smara: smṛ 1 P "represeentar" + -a m.: "memoria, gudign, desideri, amur"
12. sṛṣṭi: sṛj 6 P / 4 A "lasciar emanar, crear" + -ti: "emanaziun, creatiun"
13. tantra: tan 8 U "stender" + -tra n.: "trama, tessì"
14. bhāva: bhū 1 P "diventar, esser" + -a m.: "diventar, natira, caracter"
15. darśana: dṛś (4 P: paśyati) "vidar" + -ana n-: "vidar, appariziun, punct da vista, sistem filosofic"
16. netra: nī 1 U "conducir" + -tra n.: "eglia"
17. veśana: viś 6 P "entrar" + -ana n.: "entrada"
18. kopa: kup 4 P "s'arrabbiar" + -a m.: "rabia"
19. sarga: ṛj 6 P / 4 A "lasciar emanar, crear" + -a m.: "lasciar ir, emanaziun, creatiun"
20. yajana: yaj 1 U "sacrifitgar" + -ana n.: "sacrifici, lieu da sacrifici"
21. moha: muḥ 4 P "esser confus" + -a m.: "confusiun, abbagliament, errur"
22. śrava: śru 5 P "udir" + -a m.: "udir"
23. bhavana: bhū 1 P "diventar, esser" + -ana n.: "diventar, naschientscha, oriund"
24. nīti: nī 1 U "conducir" + -ti f.: "conduccion"
25. nartana: nṛt 4 P "dansar" + -ana 3: "dançant, dansader"; n.: "danza"
26. jaya: ji 1 P "vincer" + -a m.: "vincer, victoria"
27. nayana: nī 1 U "conducir" + -ana n.: "eglia"
28. śravaṇa: śru 5 P "udir" + -ana n.: "ureglia"
B) Furmai abstracts per tut ils sustantivs fin ussa aprendids e pensai davart lur significà (oralmain)
C) Mettai sco object direct al singular e plural:
kṣatriyas ... rakṣati (brāhmaṇa, vaiśya, śūdra, brāhmaṇī, kṣatriyā)
kṣatriyo brāhmaṇaṃ / brāhmaṇān / vaiśyaṃ / vaiśyān rakṣati. kṣatriyaḥ śūdraṃ / śūdrān. kṣatriyo brāhmaṇīṃ / brāhmaṇī rakṣati. kṣatriyaḥ kṣatriyāṃ / kṣatriyā rakṣati.
क्षत्रियो ब्राह्मणं रक्षति । क्षत्रियो ब्राह्मणान्रक्षति । क्त्रियो वैश्यं रक्षति । क्षत्रियो वैश्यान्रक्षति । क्षत्रियः शूद्रं रक्षति । क्षत्रियः शूद्रान्रक्षति । क्षत्रियो ब्राह्मणीं रक्षति । क्षत्रियो ब्राह्मणी रक्षति । क्षत्रियः क्षत्रियां रक्षति । क्षत्रियः क्षत्रिया रक्षति ॥
D) Traducì
1. Kṣatriyas custodis tant Brahmanen sco era Vaiśyas e Śūdras. (2 pussaivladads)
kṣatriyā brāhmaṇāṃś ca vaiśyāṃś ca śūdrāṃś ca rakṣanti / kṣatriyā brāhmaṇavaiśyaśūdrān rakṣanti.
क्षत्रिया ब्राह्मणांश्च वैश्यांश्च शूद्रांश्च रक्षन्ति । क्षत्रिया ब्राह्मणवैश्यशूद्रान्रक्षन्ति ।
sādhuḥ svargāmś ca narakāmś ca paśyati.
साधुः स्वर्गांश्च नरकांश्च पश्यति ।
kṣatriyāñ jayati.
क्षत्रियञ्जयति ।
tantraṃ tanoti.
तन्त्रं तनोति ।
yodhā yudhyante.
योधा युध्यन्ते ।
brāhmaṇo 'gniṃ karoti.
ब्राह्मणो ऽग्निं करोति ।
brāhmaṇā agniṃ kurvanti.
ब्राह्मणा अग्निं कुर्वन्ति ।
ime yodhāḥ kiṃ kurvanti?
इमे योधाः किं कुर्वन्ति ।
netraṃ (nayanaṃ) kaṃ paśyati?
नेत्रं (नयनं) कं पश्यति ।
devāḥ kiṃ lubhyanti?
देवाः किं लुभ्यन्ति ।
kiṃ kāraṇam?
किं कारणम् ॥

Abb.: इमे योधाः किं कुर्वन्ति ।
(Sursa da l'imagia: Detagls)
शूद्रो बालं नयति ।
Il Śūdra ducescha il püvel.
कविर्देवं यजते ।
Il poet sacrifiescha al div.
साधुः फलानि खादति ।
L'agià mangia fruits.
गुरुः क्रोधं जयति ।
Il maister sconfiga ses stizz.
देवो नरकं सृजति ।
Il div creativescha l'infern.
धेनुर्ग्रामं विशति ।
La vaca entra en il vitg.
कामक्रोधलोभा नरकं नयन्ति ।
Passiun, stizz e avidad duceschan a l'infern.
देवतां यजति ।
El sacrifiescha per in signur da sacrifici dal div.
बाला भवति ।
In püvla nascha.
सारथी रथं नयति ।
In auriga ducescha il char.
कपयः फलानि खादन्ति ।
Las scimmias mangian ils fruits.
बाला लिखति ।
La püvla scriva u dissegna.
कुमारी गृहं विशति ।
La virginea entra en la chasa.
देवो नागं सृजति ।
Gott schafft den Elefanten bzw. die Schlange bzw. den Nāga.
बालो गजं नयति ।
Il püvel ducescha l'elefant.
विमला शोचति । (विमला num da persuna Vimalā)
Vimalā ist traurig.
शुकः पतति ।
Il papegagl vola.
बालः पत्रिकां लिखति ।
Il püvel scriva in littera.

Abb.: कपिः फलं खदति
(Sursa da l'imagia: Detagls)