Exercise 18

A) Translate the सुभाषित at the beginning of the lesson.

नास्ति कामसमो व्याधिर् नास्ति मोहसमो रिपुः । नास्ति क्रोधसमो वह्निर् नास्ति ज्ञानसमं सुखम् ॥
There is no disease like love,
There is no deceiver and enemy like delusion,
There is no fire like anger,
There is no happiness like knowledge.

B) Translate the following Tatpuruṣa compounds:

१. सुकर ३ — easy to do

२. सुकुल n. — good family

३. सुकृति f. — good deed

४. अकरण n. — non-doing

५. दुरिष्ट n. — evil desire

६. दुरिष्टि f. — faulty sacrifice

७. सुखादित 3 — well-chewed

८. दुष्कर 3 — difficult to do

९. दुर्जय 3 — difficult to conquer

१०. सुगत m. — well-gone (through the rebirths) (= Buddha)

११. सुजन m. — good person

१२. दुरुक्ति f. — harsh speech

१३. दुरुपदेश m. — bad instruction

१४. सुजात 3 — well-born

१५. सुguru 3 — very difficult

१६. अनाप्त 3 — unsuitable

१७. अनीति f. — improper conduct

१८. अनीश्वरत्व n. — not-being-LORD

१९. सुदुःख n. — great suffering

२०. दुर्जन m. — evil person

२१. दुर्दग्ध 3 — badly burned

२२. अतिकृत 3 — excessive

२३. सुपुत्र m. — good son

२४. सुबुद्धि f. — good insight

२५. दुष्पुत्र m. — bad son

२६. दुष्प्रणीत 3 — badly executed

२७. सुमति f. — friendliness

२८. दुर्लभ 3 — difficult to obtain

२९. दुर्वच 3 — difficult to say

३०. दुर्वचन n. — dårlig tale

३१. अमृत n. — udødelighet, udødelighetsføde, udødelighetsdrikk

Fig.: नास्ति कामसमो व्याधिः
(Bildekilde: Detaljer)

---

Tilleggsøvelser

A) Løs opp følgende sanskrit-sammensetninger og gi oversettelsesforslag:

१. अन्तगत ३ । अन्तं गतः । — nådd slutten, grammatikk: i slutten av ordet

२. क्षमाकर ३। क्षमा-करः । — en som er tålmodig, tålmodig handling

३. क्षेमेन्द्र m.। क्षेमस्येन्द्रः । — herre over fred / velferd / ro

४. शस्त्रकोपनिरोध m. । शस्त्राणां कोपस्य निरोधः । — stansing av vrede med sverd = stansing av kamp

५. सिंहसंहनन n.। सिंहस्य संहननम् । — drap på en / flere løver, drept av en / flere løver

६. अरिसिंह m. । सिंह इव अरिः । — løvelik fiende

७. आहारनिद्राभय n. । आहारो निद्रा भयं च । — mat, søvn og frykt

८. मृतिसाधनी f. । मृतेः साधनी । — dødsårsakende

९. कुलोपदेश m. । कुलस्योपदेशः । — familienavn (henvisning til familien)

B) Oversett ved hjelp av verb i 2. presensklasse:

1. Brahmanen priser gudinnene.
ब्राह्मणो देवीः स्तौति । (eller: स्तवीति ।)

2. Heltene går på den vanskelig fremkommelige veien til ariernes landsby.
शूरा दुर्गमेण मार्गेणार्यग्रामं यन्ति ।

3. Tjenestejenta melker kuene.
गृहदासी धेनूर्दोग्धि ।

4. Ariernes fiender slår i hjel de mektige kṣatriyaene.
आर्यारयो बलवत्क्षत्रियान्घन्ति । (eller: आर्यशत्रवो...)

5. Et spøkelse spiser ikke frukt.
   भूतं फलानि नात्ति ।

6. Slik taler den som [har vandret vel gjennom gjenfødelsenes vei] til disippelen.
   एवं सुगतः श्रावकं वक्ति । (eller: ब्रवीति । ब्रूते ।)

C) Oppgi definisjonen av yoga på sanskrit på to måter: én gang ved hjelp av et sammensatt ord, og én gang ved å oppløse sammensetningen.

योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः । (योगश्चित्तस्य वृत्तेर्निरोधः ।)

D) Oversett:

(धर्मः) सर्वेषामाहिंसा सत्यं शौचमनसूयानृशंस्यं क्षमा च ॥
Alles plikt er: ikke-vold, sannferdighet, renhet, ikke å klage over sin skjebne, frihet fra ondskap og tålmodig overbærenhet.

Fig.: दुर्गमो मार्गः
(Bildekilde: Detaljer)