Pratimas 18

A) Išversti सुभाषित pamokos pradžioje.

नास्ति कामसमो व्याधिर् नास्ति मोहसमो रिपुः । नास्ति क्रोधसमो वह्निर् नास्ति ज्ञानसमं सुखम् ॥
Nėra ligos, kaip meilė,
Nėra apgaviko ir priešo, kaip neryškumas,
Nėra ugnies, kaip pyktis,
Nėra laimės, kaip žinojimas.

B) Išversti šiuos Tatpuruṣa:

१. सुकर ३ — lengva daryti

२. सुकुल n. — gera šeima

३. सुकृति f. — geras darbas

४. अकरण n. — nedarymas

५. दुरिष्ट n. — blogas noras

६. दुरिष्टि f. — klaidingas aukojimas

७. सुखादित 3 — gerai kramtytas

८. दुष्कर 3 — sunku daryti

९. दुर्जय 3 — sunku nugalėti

१०. सुगत m. — geras (per gimimus) ėjęs (= Budas)

११. सुजन m. — geras žmogus

१२. दुरुक्ति f. — kietas kalbėjimas

१३. दुरुपदेश m. — blogas nurodymas

१४. सुजात 3 — kilmingas

१५. सुguru 3 — labai sunkus

१६. अनाप्त 3 — netinkamas

१७. अनीति f. — netinkamas elgesys

१८. अनीश्वरत्व n. — ne-viešpatavimas

१९. सुदुःख n. — didelis skausmas

२०. दुर्जन m. — blogas žmogus

२१. दुर्दग्ध 3 — blogai sudegintas

२२. अतिकृत 3 — perdėtas

२३. सुपुत्र m. — geras sūnus

२४. सुबुद्धि f. — geras supratimas

२५. दुष्पुत्र m. — blogas sūnus

२६. दुष्प्रणीत 3 — blogai atliktas

२७. सुमति f. — draugiškumas

२८. दुर्लभ 3 — sunku gauti

२९. दुर्वच 3 — sunku pasakyti

३०. दुर्वचन n. — blogas kalbėjimas

Priedainės užduotys

A) Išskaidykite šiuos sanskrito sandaugas ir pateikite vertimo pasiūlymus:

१. अन्तगत ३ । अन्तं गतः । — pasibaigęs, gramatika: galūninis

२. क्षमाकर ३। क्षमा-करः । — kantrus žmogus, kantrybės veiksmas

३. क्षेमेन्द्र m.। क्षेमस्येन्द्रः । — ramybės / gerovės / taikos valdovas

४. शस्त्रकोपनिरोध m. । शस्त्राणां कोपस्य निरोधः । — pykčio sustabdymas kalaviju = kovos nutraukimas

५. सिंहसंहनन n.। सिंहस्य संहननम् । — liūto / liūtų žudymas, žudomas liūto / liūtų

६. अरिसिंह m. । सिंह इव अरिः । — liūdu panašus priešas

७. आहारनिद्राभय n. । आहारो निद्रा भयं च । — valgymas, miegas ir baimė

८. मृतिसाधनी f. । मृतेः साधनी । — mirtį sukelianti

९. कुलोपदेश m. । कुलस्योपदेशः । — pavardė (nuoroda į šeimą)

B) Išverkite naudodami antrosios dabarties laiko klasės veiksmažodžius:

1. Brahmanas giria deives.
   ब्राह्मणो देवीः स्तौति । (arba: स्तवीति ।)

2. Kariai eina sunkiai praeinamu keliu į arijų kaimą.
   शूरा दुर्गमेण मार्गेणार्यग्रामं यन्ति ।

3. Namų tarnaitė dožina karves.
   गृहदासी धेनूर्दोग्धि ।

4. Arijų priešai muša galingus kšatrijus.
   आर्यारयो बलवत्क्षत्रियान्घन्ति । (arba: आर्यशत्रवो...)

5. Vaiduṣṭika neeles valāni bhakṣayati.
   भूतं फलानि नात्ति ।

6. Itaḥ prāpto yathā dhāma tathaiva pratipadyatām.
   एवं सुगतः श्रावकं वक्ति । (vā: ब्रवीति । ब्रूते ।)

C) Parašivaṃ yogasya vyākhyāya dvīhi vidhīhi: ekaṃ samāsena, anyaḥ samāsa-vibhājya.

योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः । (योगश्चित्तस्य वृत्तेर्निरोधः ।)

5. Vaiduṣṭika neeles valāni bhakṣayati.
   भूतं फलानि नात्ति ।

6. Itaḥ prāpto yathā dhāma tathaiva pratipadyatām.
   एवं सुगतः श्रावकं वक्ति । (vā: ब्रवीति । ब्रूते ।)

7. Vaiduṣṭika neeles valāni bhakṣayati.
   भूतं फलानि नात्ति ।

8. Itaḥ prāpto yathā dhāma tathaiva pratipadyatām.
   एवं सुगतः श्रावकं वक्ति । (vā: ब्रवीति । ब्रूते ।)

C) Parašivaṃ yogasya vyākhyāya dvīhi vidhīhi: ekaṃ samāsena, anyaḥ samāsa-vibhājya.

योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः । (योगश्चित्तस्य वृत्तेर्निरोधः ।)

D) Anuvaṃśya:

(धर्मः) सर्वेषामाहिंसा सत्यं शौचमनसूयानृशंस्यं क्षमा च ॥
Sarveṣāḥ kartavyaṃ: ahiṃsā, satyaṁ, śaucam, na apatītya gacchati, dāruṇatva-vivarjanaḥ, kṣamā.

Pav.: दुर्गमो मार्गः
(Nuotraukos šaltinis: Details)