Упражнение 17

A) Вpletете глагола в следните изречения и преведете:

१. ब्राह्मनो ऽनृतं न ... (ब्रू । वच् । वद्) । ब्रवीति । वक्ति । वदति ।
Един брахман не казва лъжа.

२. क्षत्रियो जनान् ... (पा । रक्ष्) । पाति । रक्षति ।
Един кшатрия пази хората.

३. बलवद्योधो द्विजारीन् ... (जि । हन् । युध्) । द्विजारीञ्जयति । द्विजारीन्हन्ति । युध्यते ।
Могъщият воин побеждава / убива / бие враговете на дваж родените.

४. ब्राह्मणकविर्लोकेश्वरम् ... (स्तु । यज्) । स्तौति । स्तुते । यजते । यजति ।
Брахманският поет възхвалява ГОСПОДА на света. (или: ...жертвопринася... на ГОСПОДА на света)

५. अग्निर्यज्ञान्नम् ... (अद् । दह्) । अत्ति । दहति ।
Огънят изгаря / препича храната.

६. बालवैश्यो धेनुम् ... (दुह् । रक्ष् । पा) । दोग्धि । दुग्धे । रक्षति । पाति ।
Младият вайшя дои / пази крава.

७. द्विजदासो मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामम् ... (गम् । इ । पद्) । गच्छति । एति । पद्यते ।
Един слуга на дваж родените ходи по дивия път към брахманското село.

८. द्विजदासः शूद्रस् ... (अस् २ । भू) । द्विजदासः शूद्रो ऽस्ति । ... शूद्रो भवति ।
Един шудра е роб на дваж родените.

९. बालब्राह्मणी ... (रुद् । आस् । मृ) । रोदिति । बालब्राह्मण्याते । म्रियते ।
Малката брахманка плаче / седи / умира.

१०. साधुजनो ऽधर्मम् ... (द्विष् । न कृ) । द्वेष्टि । द्विष्टे । न करोति । न कुरुते ।
Един добър човек мрази неправдата. (или: ...не извършва несправедливост.)

Б) Вметнете в изреченията, образувани в А), агенса и глагола във множествено число

१. ब्राह्मणा अनृतं न ब्रुवन्ति । (Множествено число от वच् не се среща) । वदन्ति । २. क्षत्रिया जनान्पान्ति । रक्षन्ति । ३. बलवद्योधा द्विजारीञ्जयन्ति । ... द्विजारीन्घन्ति । युध्यन्ते । ४. ब्राह्मणकवयो लोकेश्वरं स्तुवन्ति । स्तुवते । यजन्ति । यजन्ते । ५. अग्नयो यज्ञान्नमदन्ति । दहन्ति । ६. बालवैश्या धेनुं दुहन्ति । दुहते । रक्षन्ति । पान्ति । ७. द्विजदासा मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामं गच्छन्ति । यन्ति । पद्यन्ते । ८. द्विजदासाः शूद्राः सन्ति । ... शूद्रा भवन्ति । ९. बालब्राह्मण्या रुदन्ति । बालब्राह्मण्य आसते । बालब्राह्मण्यो म्रियन्ते । १०. साधुजनो ऽधर्मं द्विषन्ति । द्विषते । न कुर्वन्ति । न कुर्वते ।

Ил.: बालब्राह्मणी रोदिति
(Източник на изображението: Подробности)

---

Упражнение за глаголни форми

Преведете следните глаголни форми и посочете съответстващия им корен:

१. अदन्ति (अद् 2P): те ядат

२. सन्ति (अस् 2P): те са

३. आसते (आस् 2Ā): те седят

४. यन्ति (इ 2P): те отиват

५. इच्छति (इष् 6P): той желае

६. कुर्वते (कृ 8U): те правят (в собствен интерес)

७. गच्छन्ति (गम् 1P): те отиват

८. जायते (जन् 4Ā): той се ражда

९. जयति (जि 1P): той побеждава

१०. तनोति (तन् 8U): той натяга

११. दहति (दह् 1P): той изгаря

१२. दोग्धि (दुह् 2U): той дои

१३. पश्यति (दृश् 4P): той вижда

१४. द्विष्टे (द्विष् 2U): той мрази

१५. नयन्ति (नी 1U): те водят

१६. नृत्यति (नृत् 4P): той танцува

१७. पद्यन्ते (पद् 4Ā): те стъпват

१८. पिबति (पा 1P): той пие

१९. पान्ति (पा 2P): те пазят

२०. पृच्छति (प्रच्छ् 6P): той пита

२१. बुध्यन्ते (बुध् 4Ā): те се събуждат

२२. ब्रवीति (ब्रू 2U): той говори

२३. भवन्ति (भू 1P): те стават

२४. मन्यते (मन् 4Ā): той мисли

२५. मुञ्चन्ति (मुच् 6U): те освобождават

२६. म्रियन्ते (मृ 4Ā): те умират

२७. यजते (यज् 1U): той принася жертва като господар на жертвата

२८. युध्यन्ते (युध् 4Ā): те воюват

२९. रक्षति (रक्ष् 1P): той пази

३०. रोदिति (रुद् 2P): той вие

३१. लभते (लभ् 1Ā): той получава

३२. वक्ति (वच् 2P): той говори

३३. वदति (वद् 1P): той говори

३४. शृणोति (श्रु 5P): той чува

३५. स्तौति (स्तु 2U): той възхвалява

३६. स्मरति (स्मृ 1P): той си представя

३७. हन्ति (हन् 2P): той убива

३८. अश्नुवते (अश् 5Ā): те достигат

३९. कुप्यते (कुप् 4P): гневи се

४०. कर्षन्ति (कृष् 6U): те тръгват

४१. उद्यते (वद् 1P): се казва

४२. सहन्ते (सह् 1Ā): те понасят

४३. सिच्यन्ते (सिच् 6U): те се поръсват

४४. आप्नोति (आप् 5P): той достига

४५. जीव्यते (जीव् 1P): се живее

४६. दिश्यन्न्ते (दिश् 6U): те се показват

Ил.: शृणोति
(Източник на изображението: Подробности)