Упражнение 14

Преведете следните пословици и ги запомнете наизуст:

निचो वदति न कुरुते वदति न साधुः करोत्येव ॥१॥
Нисшият човек не говори и не постъпва, добрият човек не говори, а постъпва.

शीलं नरस्य भूषणम् ॥२॥
Добродетелта е украса на човека.

सत्येन जनानां सुखं भवति ॥३॥
Чрез истината хората получават щастие.

पापा नराः स्वर्गं न लभन्ते ॥४॥
Злите хора не влизат в небето.

सत्यं लोकस्य दीपः ॥५॥
Истината е светлината на света.

А) Образувателитете единствено и множествено число за следните думи. Посочете значението и рода на думите:

१. अनृत : н. Невярност — अनृतस्य अनृतानाम् २. ऋषि : м. ведически мъдрец — ऋषेः ऋषीणाम् ३. पाद : м. крак — पादस्य पादानाम् ४. बुद्धि : ж. Познание — बुद्धेः (बुद्ध्याः) बुद्धीनाम् ५. गुरु : м. учител — गुरोः गुरूणाम् ६. स्वर्ग : м. небе — स्वर्गस्य स्वर्गाणाम् ७. नगर : н. град — नगरस्य नगराणाम् ८. धेनु : ж. крава — धेनोः (धेन्वाः) धेनूनाम् ९. द्विज : м. Дважди роден — द्विजस्य द्विजानाम् १०. मुक्ता : ж. Изкупената — मुक्तायाः मुक्तानाम् ११. विद्या : ж. знание, наука — विद्यायाः विद्यानाम् १२. वर्ण : м. състояние — वर्णस्य वर्णानाम् १३. द्विजाति : 3 дважди родени — द्विजातेः (द्विजात्याः) द्विजातीनाम् १४. रूप : н. форма — रूपस्य रूपाणाम् १५. प्रतिग्रह : м. приемане — प्रतिग्रहस्य प्रतिग्रहाणाम्

१६. सोढ : 3 понасям — सोढस्य सोढायाः सोढानाम् १७. नायिका : ж. любима — नायिकायाः नयिकानाम् १८. साध्वी : ж. свещена — साध्व्याः साध्वीनाम् १९. अग्नि : м. огън — अग्नेः अग्नीनाम् २०. वैश्या : ж. жена на вайшя — वैश्यायाः वैश्यानाम् २१. लोक : м. свят, хора — लोकस्य लोकानाम् २२. उक्ति : ж. изречение — उक्तेः (उक्त्याः) उक्तीनाम् २३. शत्रु : м. враг — शत्रोः शत्रूणाम् २४. सुखवन्त् : 3 щастлив — सुखवतः (सुखवत्याः) सुखवताम् (सुखवतीनाम्)

२५. पुत्रवती : ж. жена с един или повече синове — पुत्रवत्याः पुत्रवतीनाम् २६. जल : н. вода — जलस्य जलानाम् २७. मार्ग : м. път — मर्गस्य मर्गाणाम् २८. मोक्ष : м. освобождение, избавление — मोक्षस्य मोक्षाणाम् २९. शूद्रा : ж. жена на шудра — शूद्रायाः शूद्राणाम् ३०. अन्न : н. храна, ядене — अन्नस्य अन्नानाम् ३१. साधु : м. светия — साधोः साधनाम् ३२. नीति : ж. насочване — नीत्याः नीतीनाम् ३३. योध : м. боец, войник — योधस्य योधानाम् ३४. सत्यवन्त् : 3 истински — सत्यवतः (सत्यवत्याः) सत्यवताम् (सत्यवतीनाम्)

३५. लाभ : м. печалба — लाभस्य लाभानाम् ३६. मोह : м. объркване, заблуда — मोहस्य मोहानाम् ३७. गति : ж. ходене, цел — गतेः (गत्याः) गतीनाम् ३८. प्रश्न : м. въпрос — प्रश्नस्य प्रश्नानाम् ३९. सृष्टि : ж. творение — सृष्तेः (सृष्ट्याः) सृष्टीनाम् ४०. नेत्र : н. око — नेत्रस्य नेत्राणाम् ४१. गुरुता : ж. господство — गुरुतायाः गुरुतानाम्

४२. ईश्वर : м. ГОСПОДЬ — ईश्वरस्य ईश्वराणाम् ४३. कारण : с. причина — कारणस्य कारणानाम् ४४. कृत : 3 извършен — कृतस्य (कृतायाः) कृतानाम् ४५. धर्मवन्त् : 3 праведен, религиозен — धर्मवतः (धर्मवत्याः) धर्मवताम् (धर्मवतीनाम्)

४६. युद्ध : 3 побеждава — युद्धस्य (युद्धायाः) युद्धानाम् ४७. दर्शन : с. виждане, явление — दर्शनस्य दर्शनानाम् ४८. धातु : м. елемент, глаголен корен — धातोः धातूनाम् ४९. गूढा : ж. една скрита — गूढायाः गूढानाम् ५०. ईष्टा (2 значения): ж. една желана, една принесена в жертва — इष्टायाः इष्टानाम् ५१. उदित : 3 казано — उदितस्य (उदितायाः) उदितानाम् ५२. इदम् : 3 този — अस्य (अस्याः) एषाम् (आसाम्)

५३. किम् : 3 какво — कस्य (कस्याः) केषाम् (कासाम्)

B) Преведете:

१. ब्राह्मणस्य पुत्रो ब्राह्मण्या ग्रामं गतः । (2 възможности)
Синът на брахманите отиде в селото на брахманката. Синът на брахманите отиде с брахманката в селото.

२. यज्ञस्याग्निनान्नं दग्धम् ।
Жертвеният огън изпечи храната.

३. बुद्धः स्तयस्य बुद्ध्या मुक्तः ।
Буда беше избавен чрез познанието на истината.

४. अधर्मो ऽनृतस्य वदनमित्यृषयो वदन्ति ।
Ведийските мъдреци казват, че да лъжеш е несправедливо.

५. नरा देवानां यज्ञैर्न मुच्यन्ते ।
Хората не се избавят чрез жертвоприношения към боговете.

६. बलवन्तः क्षत्रियाः शत्रूणां धनवन्ति नगराणि जयन्ति ।
Могъщите кшатрии завладяват богатите градове на враговете.

७. कवेरुक्तिं शृण्वन्ति ।
Чувате стиха на поета.

८. कविर्देव्याः कृतं वदti ।
Поетът разказва делото на богинята.

९. द्विजाः पशोर्लाभमिच्छन्ति ।
Дважды родените желаят да получат добитък.

१०. रामः पुण्यवतो गुरोर्मन्त्रस्य स्मरति ।
Рама си спомня мантрата на достойния учител.

११. अयं बालः कस्याः पुत्रः ।
Чий (ж.) син е това момче?

१२. केषामिमानि गृहाणि ।
На кого принадлежат тези къщи?

१३. कस्यान्नमनेनर्षिणेष्टम् ।
Чия храна е принесъл в жертва този ведически мъдрец?

Ил.: नायकश्च नायिका च
(Източник на изображението: Подробности)