Упражнение 31

A) Преведете следните изречения и разглобете съставните думи:

१. प्रज्ञा दुःखसम्भवं रुन्ध्यादिति बुद्धिमानार्यबुद्धमार्गेण गच्छेत् ॥१॥
(दुःखस्य सम्भवम् । आर्येण बुद्धस्य / बुद्धानां मार्गेण)
За да предотврати възникването на страданието чрез прозрение, мъдрецът трябва да следва Благородния осемпътен път на Будда (или: буддите).

२. शस्त्राणि शरीरमेव छिन्दन्ति जीवस्तु न म्रियत इति भगव्द्गीतायां भगवतोच्यते ॥२॥
(भगवतो गीतायाम्)
Достопочтеният казва в Бхагавадгита, че мечовете могат само да разцепят тялото, но душата (джива) не умира.

३. बुद्ध्या युक्तो दुःखान्मुच्यते तस्मान्मोक्षमिच्छन्नरो योगेन युञ्जीत ॥३॥
Който има прозрение, се освобождава от страданието; затова онзи, който желае освобождение, трябва да концентрира ума си чрез йога.

४. पुत्रो जातो बन्धनं जातमिति सुगतो मत्वा कुलबन्धनं भिनत्ति । ततो भग्नबन्धो मोक्षनयन्तीं प्रज्ञामाप्तुमर्हति ॥४॥
(कुलस्य बन्धनम् । भग्नो बन्धो येन सः । मोक्षं नयन्तीम्)
„Родил ми се е син — родила се е окова“ — с тази мисъл Будда прекъсва привързаността към семейството. След като е разкъсал връзките, той може да постигне прозрението, което води към освобождение.

५. समोहः स्वन्नानि च सुरूपाश्च भुङ्क्ते वीतमोहस्त्वन्नं च सम्पन्नरूपशरीरां च न लुभ्यति । स हि लोभं च क्रोधं च रुणद्धि प्रज्ञायां च युङ्क्ते ॥५॥
(मोहेन सहितः । शोभनं रूपं यासां ताः । वीतो मोहो यस्य सः । सम्पन्नं रूपं यस्याः सा)
Глупецът се наслаждава на вкусна храна и красиви жени. Чийто егоизъм е изчезнал, не желае нито вкусна храна, нито жена с съвършено тяло. Той предотвратява алчността и омразата и концентрира ума си върху прозрението.

Ил.: कुलबन्धनम्
(Източник на изображението: Подробности)

---

Глаголни парадигми (7. клас)

Б) Образувате за следните корени от 7. клас трето лице единствено и множествено число (P и Ā) на индикатив и оптив в сегашно време:

१. छिद् (разделям)

Modus	P Sg.	P Pl.	Ā Sg.	Ā Pl.
लट् (Инд.)	छिनत्ति	छिन्दन्ति	छिन्त्ते	छिन्दते
विधिलिङ् (Опт.)	छिन्द्यात्	छिन्द्युः	छिन्दीत	छिन्दीरन्

२. भिद् (чупя)

Modus	P Sg.	P Pl.	Ā Sg.	Ā Pl.
लट् (Инд.)	भिनत्ति	भिन्दन्ति	भिन्त्ते	भिन्दते
विधिलिङ् (Опт.)	भिन्द्यात्	भिन्द्युः	भिन्दीत	भिन्दीरन्

३. भुज् (наслаждавам се)

Modus	P Sg.	P Pl.	Ā Sg.	Ā Pl.
लट् (Инд.)	भुनक्ति	भुञ्जन्ति	भुङ्क्ते	भुञ्जते
विधिलिङ् (Опт.)	भुञ्ज्यात्	भुञ्ज्युः	भुञ्जीत	भुञ्जीरन्

४. अञ्ज् (мазя — само P)

Модус	P ед.ч.	P мн.ч.
लट् (Инд.)	अनक्ति	अञ्जन्ति
विधिलिङ् (Опт.)	अञ्ज्यात्	अञ्ज्युः

५. भञ्ज् (чупя — само P)

Модус	P ед.ч.	P мн.ч.
लट् (Инд.)	भनक्ति	भञ्जन्ति
विधिलिङ् (Опт.)	भञ्ज्यात्	भञ्ज्युः