Упражнение 5

A) Преведете следните изречения и съставни думи и разтворете съдържащите се в тях двандви на санскрит:

1. catvāro varṇā brāhmaṇakṣatriyavaiśyaśūdrāḥ. (Āpastambīyadharmasūtra I,1,1,4 = Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)

चत्वारो वर्णा ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यशूद्राः

Обяснение catvāras = चत्वारस् = "четири"

Брахманите, кшатриите, вайшсите и шудрите са четирите съсловия.

catvāro varnā brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraś ca / catvāro varṇā brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca.

चत्वारो वर्णा ब्राह्मणः क्षत्रियो वश्यः शूद्रश्च । चत्वारो वर्णब्राह्मणाः क्षत्रिया वश्याः शूद्राश्च ।

2. trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ. (Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)

त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणक्षत्रियवैश्याः

Обяснение: trayas = त्रयस् = "три"

Брахманите, кшатриите и вайшсите са трите дважродени съсловия.

trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca / trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāś ca.

त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च । त्रयो वर्णाद्विजातयो ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याश्च ।

3. sāmavedargvedayajurvedās trayī. (Kauṭilīya-arthaśāstra 1.3.1.) (на добър санскрит: sāmargyajurvedās trayī)

सामवेदर्ग्वेदयजुर्वेदास्त्रयी

(на добър санскрит: सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी)

Трите веды са: Самаведа, Ргведа и Яджурведа.

sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī.

सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी ।

4. Трите врагове на човека, които образуват вратата към ада (Вишну смрити 33,1+6): kāmakrodhalobhāḥ

कामक्रोधलोभाः

Страст, гняв и алчност.

kāmaḥ krodho lobhaś ca.

कामः क्रोधो लोभश्च ।

5. maitrīkaruṇāmuditopekṣāś catvāro brahmavihārāḥ.

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षाश्चत्वारो ब्रह्मविहाराः

Обяснение: brahmavihāra: „Състояния на пребиваване в Брахма“, наричани още „Неизмерими“: неограничени нагласи. Те представляват будистки медитативни форми, чрез които практикуващият постепенно, стъпка по стъпка „просветлява“ цялата реалност. Тези четири също играят роля в йога (Yogasūtra 1,33) за успокояване на съзнанието.

Безграничните нагласи са: благожелателност, състрадание, радост от успеха на другите и равнодушие.

maitrī karuṇā muditopekṣā ca catvāro brahmavihārāḥ.

मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा च चत्वारो ब्रह्मविहाराः ।

6. avidyāsmitārāgadveṣābhiniveṣāḥ pañca kleśāḥ. (Yogasūtra 2,3)

अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेषाः पञ्च क्लेशाः

Обяснение: pañca = „пет“

Петте страдания са: невежество, егоизъм, алчност, омраза и привързаност към тялото.

avidyāsmitā rāgo dveṣo 'bhiniveṣaś ca pañca kleśāḥ.

अविद्यास्मिता रागो द्वेषो ऽभिनिवेषश्च पञ्च क्लेशाः ।

7. ānvīkṣikītrīvārttādaṇḍanitayo vidyāḥ. (Според Kauṭilīya-arthaśāstra 1.2.1.)

आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनितयो विद्याः

Науките са философия, ведика, икономика и политика.

ānvīkṣikī trayī vārttā daṇḍanītiś ca vidyāḥ.

आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिश्च विद्याः ।

Ил.: अभ्निवेशो न वा ।
(Източник на изображението: Подробности)

---

Упражнение за повторение Урок 5

A) Преведете:

1. vidyā vārttā.

विद्या वार्त्ता

Икономиката е наука.

2. brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca trayo varṇā dvijātayaḥ.

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च त्रयो वर्णा द्विजातयः

Трите дваж родени съсловия са: брахман, кшатрий и вайшя.

3. dvijā vaiśyāḥ. (2 възможности)

द्विजा वैश्याः

Вайшяте са дваж родени / жените вайшии са дваж родени.

B) Въведете съответната форма:

(dvija, sādhu, kavi) ... rāmaḥ

(द्विज, साधु, कवि) ... रामः

dvijo rāmaḥ. sādhū rāmaḥ. kavī rāmaḥ.

द्विजो रामः । साधू रामः । कवी रामः ।

(devī) ... indrāṇī

(देवी) ... इन्द्राणी

devīndrāṇī.

देवीन्द्राणी ।

dvijātayas ... (vaiśyā, kṣatriya)

(द्विजातयस् ... (वैश्या, क्षत्रिय)

dvijātayo vaiśyāḥ. dvijātayaḥ kṣatriyāḥ.

द्विजातयो वश्याः । द्विजातयः क्षत्रियाः ॥

C) Разглобете съставната дума в следното изречение на санскрит и образувате със тази разглобена форма същото изречение:

sāmargyajurvedās trayī.

सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी

sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī / ... yajurvedas trayī

सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी । ... यजुर्वेदस्त्रयी ॥

D) Преведете на два начина на санскрит (веднъж с съставна дума, веднъж без):

„Състояния на пребиваване на Брахман“ са: приятелска благосклонност, състрадание, радост от чуждото щастие, безпристрастие.

maitrīkaruṇāmuditopekṣā brahmavihārāḥ. maitrī karunā muditopekṣā (ca) brahmavihārāḥ.

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षा ब्रह्मविहाराः । मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा (च) ब्रह्मविहाराः ॥

Ил.: ऋग्वेदः
(Източник на изображението: Подробности)