Упражнение 11

A) Преведете следните изречения

१. ऋषिः सत्यं वदति ।
Ведийският мъжец произнася истината.

२. ब्राह्मणः पुत्रमिच्छति ।
Брахманът желае син.

३. साधुः स्वर्गं गच्छति ।
Светият влиза на небето.

४. ब्राह्मणो ऽनृतं न वदतीति स्मृतिः ।
Смрити казва, че брахманът не произнася лъжа.

५. क्षत्रियो ब्राह्मणं धर्मं पृच्छति ।
Кшатрията пита брахмана за дхармата.

६. एवं ब्राह्मणो यज्ञेन देवं यजति ।
Така брахманът принася жертва на бога.

७. पुत्रः पापं करोतीति वैश्या मन्यते ।
Жената на вайшята мисли, че синът ѝ прави зло.

८. क्षत्रियः क्षत्रियेण सह युध्यते ।
Кшатрията се бие с кшатрия.

९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रः पापं न करोति ।
Тъй като лъжата е несправедливост, синът не извършва лошо дело.

१०. अयं क्षत्रियो धर्मं रक्षति ।
Този кшатрия пази дхармата.

११. को ऽग्निं यजते ।
Кой почита огъня (бог Агни) с жертва?

१२. स श्रावको बुद्धं धर्मं पृच्छति ॥
Този ученик разпитва Будда за неговото учение.

B) Преобразувайте изреченията от A) в страдателен залог

१. ऋषिणा सत्यमुद्यते । २. ब्राह्मणेन पुत्र इष्यते । ३. साधुना स्वर्गो (स्वर्गं) गम्यत इति पुत्रेण पुण्यं क्रियते । ४. ब्राह्मणेनानृतं नोद्यत इति स्मृतिः । ५. क्षत्रियेण ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते । ६. एवं ब्राह्मणेन यज्ञेन देव इज्यते ।

७. पुत्रेण पापं क्रियत इति वश्यया मन्यते । ८. क्षत्रियेण क्षत्रियेण सह युध्यते । ९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रेण पापं n क्रियते । १०. अनेन क्षत्रियेण धर्मो रक्ष्यते । ११. केनाग्निरिज्यते । १२. तेन श्रावकेण बुद्धो धर्मं पृच्छ्यते ॥

C) Вмъкнете в изреченията A), където е уместно, подлог, допълнение и сказуемо в множествено число

१. ऋषयः सत्यं वदन्ति । २. ब्राह्मणाः पुत्रानिच्छन्ति । ३. साधवः स्वर्गान्गच्छन्तीति पुत्राः पुण्यं कुर्वन्ति । ४. ब्राह्मणा अनृतं न वदन्तीति स्मृतिः । ५. क्षत्रिया ब्राह्मणान्धर्मं पृच्छन्ति । ६. एवं ब्राह्मणा यज्ञेन देवाण्यजन्ति । ७. पुत्राह् पापं कुर्वन्तीति वैश्या मन्यन्ते । ८. क्षत्रियाः क्षत्रियैः सह युध्यन्ते । ९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्राः पापं न कुर्वन्ति । १०. इमे क्षत्रिया धर्मं रक्षन्ति । ११. के (ऽग्निं) ऽग्नीन्यजन्ते । १२. ते श्रावका बुद्धं धर्मं पृच्छन्ति ॥

D) Образувате страдателен залог за изреченията, образувани по C)

१. ऋषिभिः सत्यमुद्यते । २. ब्राह्मणैः पुत्रा इष्यन्ते । ३. साधुभिः स्वर्गा गम्यन्त इति पुत्रैः पुण्यं क्रियते । ४. ब्राह्मणैरनृतं नोद्यत इति स्मृतिः । ५. क्षत्रियैर्ब्राह्मणा धर्मं पृच्छ्य्न्ते । ६. एवं ब्राह्मणैर्यज्ञेन देवा इज्यन्ते । ७. पुत्रैः पापं क्रियत इति क्षत्रियाभिर्मन्यते । ८. क्षत्रियैः क्षत्रियैः सह युध्यते ।

९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रैः पापं न क्रियते । १०. एभिः क्षत्रियैर्धर्मो रक्ष्यते । ११. कैरग्निरिज्यते । कैरग्नय इज्यन्ते । १२. तैः श्रावकैर्बुद्धो धर्मं प्र्च्छ्यते ॥

Ил.: केनाग्निरिज्यते ।
(Източник на изображението: Подробности)

---

Допълнителни упражнения

A) Преведете на санскрит с пасивни конструкции:

1. Жените от вайшйската каста питат брахманите за дхармата.

वैश्याभिर्ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते ।

2. Учителят произнася мантра.

गुरुणा मन्त्र उद्यते ।

3. Свещените жени достигат до небесата.

साध्वीभिः स्वर्ग आप्यते । स्वर्गो ऽश्यते । स्वर्गो गम्यते । स्वर्गं गम्यते ।

4. Един ведически мъдрец не прави нищо лошо.

ऋषिणा पापं न क्रियते ।

5. Брахманите, като жертвоприносители, почитат богинята с жертви.

ब्राह्मनैर्देवीज्यते ।

6. Жената от шудърската каста отива в селото.

शूद्रया ग्रामो गम्यते ।

7. Кой вижда истината?

केन सत्यं दृश्यते ॥

B)

1. Посочете с дандва задълженията на всички дваждеродени. Разделете съставната дума на санскрит.

इज्याध्ययनदानानि = इज्याध्ययनं दानं च

2. Посочете с дандва задълженията на вайшйите. Разделете съставната дума на санскрит.

कृषिवाणिज्यपाशुपाल्यकुसीदानि = कृषीर्वाणिज्यं (वाणिज्या, वणिज्या) कुसीदं च ।

C) Преведете:

१. श्रवणेन श्रूयते ।
Ухото чува. С ухото се чува.

२. कर्षकैः कृष्यते ।
Земеделието се оре.

३. श्रावकेणेश्वरो नेज्यते ।
Един будистки последовател не жертва на НИКОЙ.

४. रक्षिक्या गुरू रक्ष्यते ।
Амулетът пази учителя.

५. ब्राह्मणेनानृतं नोद्यते ।
Един брахман не казва никаква лъжа.

६. शूद्रेतरा ।
Итара е шудра жена.

७. शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमङ्गानि ।
Помощните науки към Ведите са: фонетика, ритуалистика, граматика, лексикология, метрика и календарна наука.

८. आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनीतयो विद्याः ॥
Науките са: философия, ведология, икономика и политология.

D) Преведете и превърнете в санскрит агент, обект и глагола във множествено число:

१. फलमश्नुते ।
Той получава плод.
फलान्यश्नुवन्ते । २. गुरुणा सत्यमुद्यते ।
Учителят казва истината.
गुरुभिः सत्यान्युद्यन्ते । ३. वैश्यः पशुं लभते ।
Вайшята получава добитък.
वैश्याः पशुंल्लभन्ते । ४. पुत्रः पुण्यं करोति ॥
Синът ми извършва заслужаващо дело.
पुत्राः पुण्यानि कुर्वन्ति ॥

E) Превърнете изреченията C)1-5 в активни конструкции.

१. श्रवणं शृणोति । २. कर्षkaः कृषन्ति । ३. श्रावक ईश्वरं न यजते । ४. रक्षिका गुरुं रक्षति । ५. ब्राह्मनो ऽनृतं न वदति ॥

Ил.: फलान्यश्नुते
(Източник на изображението: Подробности)