Упражнение 57

A) Аорист-трансформации

Преведете и определете следните форми, както и образувате съответните форми на аориста. Освен при каузативите и корените, които образуват s-аорист, в скоби е посочена класата на съответния аорист:

№.	Форма	Определение / Значение	Аорист
१.	पेचिथ	पच् 1U: 2. ед. Перф. П. (ти се размножи)	अपाक्षीः
२.	अवक् (३)	वच् 2П: 2. 3. ед. Имперф. П. (ти каза / той каза)	अवोचः / अवोचत्
३.	सोष्यसि	सु 1/2П: 2. ед. Фут. П. (ти ще се размножиш)	असौषीः
४.	छिन्दे	छिद् 7U: 1. ед. Инд. Прес. Ā. (аз отрезах)	अच्छित्सि
५.	कुरुषे	कृ 8U: 2. ед. Инд. Прес. Ā. (ти постъпваш в своя интерес)	अकृथाः
६.	आधत्ते	आ-धा 3Ā: 3. ед. Инд. Прес. Ā. (той поставя)	आधित
७.	पद्यते	पद् 4Ā: 3. ед. Инд. Прес. Ā. (той отива)	अपादि
८.	जिगाय	जि 1П: 1. 3. ед. Перф. П. (аз победих / той победи)	अजैषीत्
९.	जिघ्रामः (१,६)	घ्रा 1П: 1. мн. Инд. Прес. П. (ние миришемe)	अघ्रास्म / अघ्राम
१०.	शासति (२)	शास् 2П: 3. мн. Инд. Прес. П. (те заповядват)	अशिषन्
११.	स्तुवे	स्तु 2U: 1. ед. Инд. Прес. Ā. (аз възхвалявам)	अस्तोषi
१२.	दिग्धे	दिह् 2U: 3. ед. Инд. Прес. Ā. (той намазва)	अदिग्ध
१३.	प्लवध्वे	प्लु 1Ā: 2. мн. Инд. Прес. Ā. (вие плувате)	अप्लोढ्वम्
१४.	तस्थिथ (१)	स्था 1П: 2. ед. Перф. П. (ти стоеше)	अस्थाः
१५.	बिभ्यति	भी 3П: 3. мн. Инд. Прес. П. (те се страхуват)	अभैषुः
१६.	ततर्प	तृप् 4/6П: 1. 3. ед. Перф. П. (аз / той насити)	अतार्प्सीत् / अत्राप्सीत्
१७.	जुहुथ	हु 3П: 2. мн. Инд. Прес. П. (вие принасяте жертва)	अहौष्ट
१८.	ऊषुः	वस् 1П: 3. мн. Перф. П. (те живяха)	अवात्सुः
१९.	ससर्जिथ	सृज् 6П: 2. ед. Перф. П. (ти създаде)	अस्राक्षीः
२०.	लिल्यिरे	ली 4Ā: 3. мн. Перф. Ā. (те се притискат)	अलेषत / अलासत
२१.	अत्याजयम्	त्यज् 1П: 1. ед. Имперф. П. Кауз. (аз накарах да напуснат)	अतित्यजम्
२२.	सिध्यथ (२)	सिध् 4П: 2. мн. Инд. Прес. П. (вие сте в целта)	असिधत
२३.	निन्य	नी 1U: 2. мн. Перф. П. (вие водихте)	अनैष्ट
२४.	कर्षन्ति	कृष् 1П: 3. мн. Инд. Прес. П. (те тръгват)	अकार्क्षुः / अक्राक्षुः
२५.	अप्रच्छयन्	प्रच्छ् 6П: 3. мн. Имперф. П. Кауз. (те накараха да питат)	अपप्रच्छन्

Изб.: वारानास्यां गङ्गायामप्लोढ्वम्
(Източник на изображението: Подробности)

---

Б) Определения на думите

Определете и преведете следните форми:

№.	Форма	Определение / Значение
१.	चेलुः	चल् 1P: 3. мн.ч. Прет. Актив (те са се раздвижили)
२.	जन्तुः	जन्तु м.: Нар. ед.ч. (създанието, хората)
३.	अश्वसीत्	श्वस् 2P: 3. ед.ч. Имперфект Актив (той духна)
४.	ज्येष्ठायाः	ज्येष्ठ: Ген. Абл. ед.ч. ж. (на най-добрите / най-възрастните)
५.	संयक्	правилно (наречие)
६.	असे	असि м.: Вок. ед.ч. (мечо!)
७.	असि	अस् 2P: 2. ед.ч. Индикатив Презент Актив (ти си)
८.	अचैष्ट	चि 5U: 3. ед.ч. s-Аорист Медиопасив (той подреди)
९.	अचेष्ट	चि: s-Аорист Медиопасив (корекция: s-Аорист Медиопасив като по-горе)
१०.	अभग्नम्	अ- + PPP от भञ्ज् 7P: Нар. Тв. ед.ч. ср.; Тв. ед.ч. м. (неразбит)
११.	भस्म	भस्मन् ср.: Нар. Тв. ед.ч. (пепелта)
१२.	हवींषि	हविस् ср.: Нар. Тв. Вок. мн.ч. (жертвоприношенията)
१३.	अद्राक्षीः	दृश् 4P: 2. ед.ч. s-Аорист Актив (видя)
१४.	शनैः	бавно, постепенно (наречие)
१५.	अपन्थाः	अ-पथ् м.: Нар. Вок. ед.ч. (не-пътят)
१६.	शत्रुह	शत्रुहन्: Нар. Тв. ед.ч. ср. (убиващото враговете)
१७.	उदासीне	उदासीन: Лок. ед.ч. м. ср.; Вок. ед.ч. ж.; Нар. Тв. Вок. дуал ср. ж.
१८.	कनीयान्	Компаратив м. Нар. ед.ч. (по-малкият)
१९.	कन्याम्	कन्या ж.: Тв. ед.ч. (момичето)
२०.	आरम्	ऋ 1/9P: 1. ед.ч. a-Аорист Актив (отидох)
२१.	रिपू	रिपु м.: Нар. Тв. Вок. дуал (двата врага)
२२.	अदात्	दा 3U: 3. ед.ч. Коренов аорист Актив (даде)
२३.	आदत्	अद् 2P: 3. ед.ч. Имперфект Актив (яде)
२४.	अवोढ	वह् 1U: 3. ед.ч. s-Аорист Медиопасив (пътува); अ-वह्: Вок. ед.ч. м. ср.
२५.	अवोचम्	वच् 2P: 1. ед.ч. a-Аорист Актив (говорих)
२६.	दिक्	दिश् ж.: Нар. ед.ч. (посоката)
२७.	शुनोः	श्वन् м.: Ген. Лок. дуал (на кучетата)
२८.	यते	यति м.: Вок. ед.ч.; यम् 1P: PPP Лок. ед.ч. м. ср.; यत् 1Ā: 1. ед.ч. Индикатив Презент Медиопасив
२९.	येते	यत् 1Ā: 1. 3. ед.ч. Прет. Медиопасив (стремех се / той стреме)
३०.	याते	या 2P: PPP Лок. ед.ч. м. ср.; Присъствено причастие Актив Датив ед.ч. м. ср.
३१.	चतस्रः	चतुर्: Нар. Тв. Вок. мн.ч. ж. (четири)
३२.	परंपरायै	परंपरा ж.: Датив ед.ч. (на последователността)
३३.	विमलाभ्याम्	विमल: Инструментал Датив Абл. дуал м. ж. ср. (без петна)
३४.	ते	त्वम्: Абл. мн.ч.; तद्: Нар. мн.ч. м.; Нар. Тв. дуал ж. ср.
३५.	रजसि	रजस् ср.: Лок. ед.ч. (в светлината)
३६.	रजसी	रजस् ср.: Нар. Тв. Вок. дуал (двете светлини)
३७.	विक्रेढ्वम्	वि-क्री 9Ā: 2. мн.ч. Медиопасив. Иунктив s-Аорист (продай!)
३८.	युष्मत्	युष्मद्: Абл. мн.ч. (от вас)
३९.	अघम्	अघ ср.: Нар. Тв. Вок. ед.ч. (злото); Тв. ед.ч. м. (лошия)
४०.	अभुक्थाः	भुज् 7U: 2. ед.ч. s-Аорист Медиопасив (яде)
४१.	उत्थानाय	उत्थान ср.: Датив ед.ч. (на ставането)
४२.	अलुम्पत	लुप् 6U: 2. мн.ч. Имперфект Актив / 3. ед.ч. Имперфект Медиопасив
४३.	अलुपत	लुप् 6U: 2. мн.ч. a-Аорист Актив (разбихте)
४४.	अलुप्त	लुप् 6U: 3. ед.ч. s-Аорист Медиопасив (се счупи)
४५.	अलुप्तम्	अ- + PPP от लुप्: Нар. Тв. ед.ч. ср.; Тв. ед.ч. м.
४६.	वसिष्ठे	Суперлатив към वसुमन्त्: Лок. ед.ч. м. ср.; Вок. ед.ч. ж.; Нар. Тв. дуал ср. ж.
४७.	वर्षिष्ठे	Суперлатив към वृद्ध: Лок. ед.ч. м. ср.; Вок. ед.ч. ж.; Нар. Тв. дуал ср. ж.
४८.	अक्षैष्म	क्षि 1/5/9P: 1. мн.ч. s-Аорист Актив (унищожихме)
४९.	अहृत	हृ 1U: 3. ед.ч. s-Аорист Медиопасив (задържа)
५०.	कामधुग्भिः	कामदुह् ж.: Инструментал мн.ч. (с кравите за желания)
५१.	अमुत्र	там (наречие)
५२.	पत्युः	पति м.: Абл. Ген. ед.ч. (на съпруга)
५३.	क्षेपीयन्	Компаратив към क्षिप्र: Вок. ед.ч. м. (много бърз!)
५४.	आदिषि	आ-दा 3Ā: 1. ед.ч. s-Аорист Медиопасив (взех)
५५.	पाणी	पाणि м.: Нар. Тв. Вок. дуал (двете ръце)
५६.	अस्प्राक्षम्	स्पृश् 6P: 1. ед.ч. s-Аорист Актив (докоснах)

Ил.: पाणी धूपं कुरुतः ॥
(Източник на изображението: Подробности)