Skip to content

Oefening 5

A) Vertaal die volgende sinne en samestelde woorde, en ontleed die dvandvas wat hulle bevat in Sanskrit:

1. catvāro varṇā brāhmaṇakṣatriyavaiśyaśūdrāḥ. (Āpastambīyadharmasūtra I,1,1,4 = Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)

चत्वारो वर्णा ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यशूद्राः

Verduideliking: catvāras = चत्वारस् = 'vier'

Brahmanas, Ksatrijas, Vaisjas en Sjoedras is die vier kaste.

catvāro varnā brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraś ca / catvāro varṇā brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca.

चत्वारो वर्णा ब्राह्मणः क्षत्रियो वश्यः शूद्रश्च । चत्वारो वर्णब्राह्मणाः क्षत्रिया वश्याः शूद्राश्च ।

2. trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ. (Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)

त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणक्षत्रियवैश्याः

Verduideliking: trayas = त्रयस् = 'drie'

Brahmane, Ksatria en Vaisja is die drie tweemal-gebore kaste.

trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca / trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāś ca.

त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च । त्रयो वर्णाद्विजातयो ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याश्च ।

3. sāmavedargvedayajurvedās trayī. (Kauṭilīya-arthaśāstra 1.3.1.) (in behoorlike Sanskrit: sāmargyajurvedās trayī)

सामवेदर्ग्वेदयजुर्वेदास्त्रयी

(in behoorlike Sanskrit: सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी)

Die drie tradisionele Vedas wat hier genoem word, is die Sāmaveda, Ṛgveda en Yajurveda.

sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī.

सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी ।

4. Die drie vyande van die mens, wat die poort na die hel vorm (Viṣṇusmṛti 33.1+6): kāmakrodhalobhāḥ
कामक्रोधलोभाः

Passie, woede en gierigheid.

kāmaḥ krodho lobhaś ca.

कामः क्रोधो लोभश्च ।

  1. maitrī, karuṇā, udita en peḷekṣā: dit is die vier brahmavihāras.

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षाश्चत्वारो ब्रह्मविहाराः

Verduideliking: brahmavihāra: 'die woonplekke van Brahma', ook bekend as die 'Onmeetlikes': grensoze gemoeds toestande. Hulle verteenwoordig vorme van Boeddhistiese meditasie waardeur die mediteerder geleidelik, tree vir tree, die geheel van die werklikheid 'deurdring'. Ook in joga (Yoga-sūtra 1.33) speel hierdie vier 'n rol in die tot rus bring van die bewussyn.

Die grenslose toestande is: liefdevolle vriendelikheid, deernis, meegevoelende vreugde en gelykgemoedheid.

maitrī karuṇā muditopekṣā ca catvāro brahmavihārāḥ.

मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा च चत्वारो ब्रह्मविहाराः ।

6. avidyāsmitārāgadveṣābhiniveṣāḥ pañca kleśāḥ. (Yogasūtra 2.3)

अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेषाः पञ्च क्लेशाः

Verduideliking: pañca = 'vyf'

Die vyf lydings is: onkunde, egoïsme, gierigheid, haat en gehegtheid aan die liggaam.

avidyāsmitā rāgo dveṣo 'bhiniveṣaś ca pañca kleśāḥ.

अविद्यास्मिता रागो द्वेषो ऽभिनिवेषश्च पञ्च क्लेशाः ।

7. ānvīkṣikītrayīvārttādaṇḍanitayo vidyāḥ. (Volgens die Kauṭilīya-arthaśāstra 1.2.1.)

आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनितयो विद्याः

Die wetenskappe is filosofie, Vediese studies, ekonomie en politiek.

ānvīkṣikī trayī vārttā daṇḍanītiś ca vidyāḥ.

आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिश्च विद्याः ।


Afb.: अभ्निवेशो न वा ।
(Beeldbron: Besonderhede)


Herhalingsoefening Les 5

A) Vertaal:

1. vidyā vārttā.

विद्या वार्त्ता

Economie is een wetenschap.

2. brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca trayo varṇā dvijātayaḥ.

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च त्रयो वर्णा द्विजातयः

De drie tweemaalgeboren standen zijn: Brahmanen, Kṣatriya's en Vaiśya's.

3. dvijā vaiśyāḥ. (2 mogelijkheden)

द्विजा वैश्याः

Vaiśya's zijn tweemaalgeboren / Vaiśyavrouwen zijn tweemaalgeboren.

B) Vul de overeenkomstige vorm in:

(dvija, sādhu, kavi) ... rāmaḥ

(द्विज, साधु, कवि) ... रामः

dvijo rāmaḥ. sādhū rāmaḥ. kavī rāmaḥ.

द्विजो रामः । साधू रामः । कवी रामः ।

(devī) ... indrāṇī

(देवी) ... इन्द्राणी

devīndrāṇī.

देवीन्द्राणी ।

dvijātayas ... (vaiśyā, kṣatriya)

(द्विजातयस् ... (वैश्या, क्षत्रिय)

dvijātayo vaiśyāḥ. dvijātayaḥ kṣatriyāḥ.

द्विजातयो वश्याः । द्विजातयः क्षत्रियाः ॥

C) Los het samenstelling in de volgende zin op in Sanskriet en vorm met deze ontbonden vorm dezelfde zin:

sāmargyajurvedās trayī.

सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी

sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī / ... yajurvedas trayī

सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी । ... यजुर्वेदस्त्रयी ॥

D) Vertaal op twee manieren naar het Sanskriet (eenmaal met een samenstelling, eenmaal zonder):

"Toestanden van verblijf in Brahman" zijn: vriendelijke welwillendheid, mededogen, meevreugde, gelijkmoedigheid.

maitrīkaruṇāmuditopekṣā brahmavihārāḥ. maitrī karunā muditopekṣā (ca) brahmavihārāḥ.

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षा ब्रह्मविहाराः । मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा () ब्रह्मविहाराः ॥


Afbeelding: ऋग्वेदः
(Beeldbron: Details)

Deel van Tüpfli se Globale Dorpsbiblioteek