Harjoitus 5

A) Käännä seuraavat lauseet ja samassa yhdistetyt sanaparit sekä ratkaise niissä esiintyvät dvandva-yhdyssanat sanskritiksi:

1. catvāro varṇā brāhmaṇakṣatriyavaiśyaśūdrāḥ. (Āpastambīyadharmasūtra I,1,1,4 = Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)

चत्वारो वर्णा ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यशूद्राः

Selitys catvāras = चत्वारस् = "neljä"

Brahmanit, kṣatriyat, vaiśyät ja śūdrat ovat neljä kastetta.

catvāro varnā brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraś ca / catvāro varṇā brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca.

चत्वारो वर्णा ब्राह्मणः क्षत्रियो वश्यः शूद्रश्च । चत्वारो वर्णब्राह्मणाः क्षत्रिया वश्याः शूद्राश्च ।

2. trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ. (Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)

त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणक्षत्रियवैश्याः

Selitys: trayas = त्रयस् = "kolme"

Brahmanit, kṣatriyat ja vaiśyät ovat kolme kahdesti syntynyttä kastetta.

trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca / trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāś ca.

त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च । त्रयो वर्णाद्विजातयो ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याश्च ।

3. sāmavedargvedayajurvedās trayī. (Kauṭilīya-arthaśāstra 1.3.1.) (hyvässä sanskritissa: sāmargyajurvedās trayī)

सामवेदर्ग्वेदयजुर्वेदास्त्रयी

(hyvässä sanskritissa: सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी)

Kolme vedaa ovat: sāmaveda, Ṛgveda ja Yajurveda.

sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī.

सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी ।

4. Ihmisen kolme vihollista, jotka muodostavat portin helvettiin (Viṣṇusmṛti 33,1+6): kāmakrodhalobhāḥ

कामक्रोधलोभाः

Halu, viha ja ahneus.

kāmaḥ krodho lobhaś ca.

कामः क्रोधो लोभश्च ।

5. maitrīkaruṇāmuditopekṣāś catvāro brahmavihārāḥ.

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षाश्चत्वारो ब्रह्मविहाराः

Selitys: brahmavihāra: "Brahman oleskelutilat", myös nimeltä "rajattomat": rajattomat asennot. Ne edustavat buddhalaisia meditaatiomuotoja, joilla meditoiden ihminen valaisee vähitellen vaiheittain koko todellisuuden. Nämä neljä roolia myös joogan (Yogasūtra 1,33) yhteydessä rauhoittaessa tietoisuutta.

Rajattomat asennot ovat: ystävällisyys, myötätunto, iloitseminen ja tasapainoisuus.

maitrī karuṇā muditopekṣā ca catvāro brahmavihārāḥ.

मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा च चत्वारो ब्रह्मविहाराः ।

6. avidyāsmitārāgadveṣābhiniveṣāḥ pañca kleśāḥ. (Yogasūtra 2,3)

अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेषाः पञ्च क्लेशाः

Selitys: pañca = "viisi"

Viisi vaivaa ovat: tiedon puute, minä-hakuus, halun vetoisuus, viha ja ruumiillisuus.

avidyāsmitā rāgo dveṣo 'bhiniveṣaś ca pañca kleśāḥ.

अविद्यास्मिता रागो द्वेषो ऽभिनिवेषश्च पञ्च क्लेशाः ।

7. ānvīkṣikītrayīvārttādaṇḍanitayo vidyāḥ. (Kauṭilīya-arthaśāstra 1.2.1:n mukaan.)

आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनितयो विद्याः

Tieteet ovat filosofia, vedatutkimus, taloustiede ja politiikka.

ānvīkṣikī trayī vārttā daṇḍanītiś ca vidyāḥ.

आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिश्च विद्याः ।

Kuv.: अभ्निवेशो न वा ।
(Kuv lähde: Yksityiskohdat)

---

Toistoharjoitus Luento 5

A) Käännä:

1. vidyā vārttā.

विद्या वार्त्ता

Taloustiede on tiede.

2. brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca trayo varṇā dvijātayaḥ.

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च त्रयो वर्णा द्विजातयः

Kolme kaksinkertaisesti syntynyttä kastetta ovat: brahmani, kṣatriya ja vaiśya.

3. dvijā vaiśyāḥ. (2 mahdollisuutta)

द्विजा वैश्याः

Vaiśyat ovat kaksinkertaisesti syntyneitä / vaiśya-naiset ovat kaksinkertaisesti syntyneitä.

B) Lisää vastaava muoto:

(dvija, sādhu, kavi) ... rāmaḥ

(द्विज, साधु, कवि) ... रामः

dvijo rāmaḥ. sādhū rāmaḥ. kavī rāmaḥ.

द्विजो रामः । साधू रामः । कवी रामः ।

(devī) ... indrāṇī

(देवी) ... इन्द्राणी

devīndrāṇī.

देवीन्द्राणी ।

dvijātayas ... (vaiśyā, kṣatriya)

(द्विजातयस् ... (वैश्या, क्षत्रिय)

dvijātayo vaiśyāḥ. dvijātayaḥ kṣatriyāḥ.

द्विजातयो वश्याः । द्विजातयः क्षत्रियाः ॥

C) Ratkaise seuraavan lauseen sandhi-sana sanskritiksi ja muodosta ratkaistulla muodolla sama lause:

sāmargyajurvedās trayī.

सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी

sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī / ... yajurvedas trayī

सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी । ... यजुर्वेदस्त्रयी ॥

D) Käännä sanskritiksi kahdella tavalla (kerran sandhi-sanalla, kerran ilman):

"Brahman asuinpaikat" ovat: ystävällinen hyväntahtoisuus, myötätunto, iloitseminen muiden onnesta ja tasapainoisuus.

maitrīkaruṇāmuditopekṣā brahmavihārāḥ. maitrī karunā muditopekṣā (ca) brahmavihārāḥ.

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षा ब्रह्मविहाराः । मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा (च) ब्रह्मविहाराः ॥

Kuv.: ऋग्वेदः
(Kuv lähde: Yksityiskohdat)