🇪🇪 ET - Eesti
🇪🇪 ET - Eesti
Appearance
Harjutus 5
A) Tõlkige järgmised laused ja liitsõnad ning lahendage neis esinevad dvandvad sanskriti keeles:
1. catvāro varṇā brāhmaṇakṣatriyavaiśyaśūdrāḥ. (Āpastambīyadharmasūtra I,1,1,4 = Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)
चत्वारो वर्णा ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यशूद्राः
Erklärung catvāras = चत्वारस् = "vier"
Brahmanid, kšatrijad, vaišjad ja šūrad on neli seisust.
catvāro varnā brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraś ca / catvāro varṇā brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca.
चत्वारो वर्णा ब्राह्मणः क्षत्रियो वश्यः शूद्रश्च । चत्वारो वर्णब्राह्मणाः क्षत्रिया वश्याः शूद्राश्च ।
2. trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ. (Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)
त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणक्षत्रियवैश्याः
Erklärung: trayas = त्रयस् = "drei"
Brahmanid, kšatrijad ja vaišjad on kolm kaks korda sündinud seisust.
trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca / trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāś ca.
त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च । त्रयो वर्णाद्विजातयो ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याश्च ।
3. sāmavedargvedayajurvedās trayī. (Kauṭilīya-arthaśāstra 1.3.1.) (in gutem Sanskrit: sāmargyajurvedās trayī)
सामवेदर्ग्वेदयजुर्वेदास्त्रयी
(in gutem Sanskrit: सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी)
Kolm Vedat on: Sāmaveda, Ṛgveda ja Yajurveda.
sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī.
सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी ।
4. Kolm inimese vaenlast, mis moodustavad põrgu värava (Viṣṇusmṛti 33,1+6): kāmakrodhalobhāḥ
कामक्रोधलोभाः
Kirg, viha ja ahnus.
kāmaḥ krodho lobhaś ca.
कामः क्रोधो लोभश्च ।
5. maitrīkaruṇāmuditopekṣāś catvāro brahmavihārāḥ.
मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षाश्चत्वारो ब्रह्मविहाराः
Selgitus: brahmavihāra: "Brahma viibimisseisundid", nimetatakse ka "mõõtmatuteks": piiramatud hoiakud. Need kujutavad endast budistlikke meditatsioonivorme, mille abil mediteerija järk-järgult, samm-sammult kogu tegelikkuse "läbi kiirgab". Ka joogas (Yogasūtra 1,33) mängivad need neli rolli teadvuse rahunemisel.
Piiritud hoiakud on: heatahtlikkus, kaastunne, kaasrõõm ja tasakaalukus.
maitrī karuṇā muditopekṣā ca catvāro brahmavihārāḥ.
मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा च चत्वारो ब्रह्मविहाराः ।
6. avidyāsmitārāgadveṣābhiniveṣāḥ pañca kleśāḥ. (Yogasūtra 2,3)
अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेषाः पञ्च क्लेशाः
Erklärung: pañca = "fünf"
Viis nuhtlust on: teadmatus, isekus, ahnus, vihkamine ja kehakülgehoidmine.
avidyāsmitā rāgo dveṣo 'bhiniveṣaś ca pañca kleśāḥ.
अविद्यास्मिता रागो द्वेषो ऽभिनिवेषश्च पञ्च क्लेशाः ।
7. ānvīkṣikītrayīvārttādaṇḍanitayo vidyāḥ. (Vastavalt Kauṭilīya-arthaśāstra 1.2.1.)
आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनितयो विद्याः
Teadused on filosoofia, vedistika, majandusteadus ja poliitika.
ānvīkṣikī trayī vārttā daṇḍanītiś ca vidyāḥ.
आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिश्च विद्याः ।
Kordamisharjutus 5. õppetükk
A) Tõlkige:
1. vidyā vārttā.
विद्या वार्त्ता
Majandusteadus on teadus.
2. brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca trayo varṇā dvijātayaḥ.
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च त्रयो वर्णा द्विजातयः
Kolm kaks korda sündinud seisust on: braahman, kšatrija ja vaišja.
3. dvijā vaiśyāḥ. (2 võimalust)
द्विजा वैश्याः
Vaišjad on kaks korda sündinud / Vaišja naised on kaks korda sündinud.
B) Sisestage sobiv vorm:
(dvija, sādhu, kavi) ... rāmaḥ
(द्विज, साधु, कवि) ... रामः
dvijo rāmaḥ. sādhū rāmaḥ. kavī rāmaḥ.
द्विजो रामः । साधू रामः । कवी रामः ।
(devī) ... indrāṇī
(देवी) ... इन्द्राणी
devīndrāṇī.
देवीन्द्राणी ।
dvijātayas ... (vaiśyā, kṣatriya)
(द्विजातयस् ... (वैश्या, क्षत्रिय)
dvijātayo vaiśyāḥ. dvijātayaḥ kṣatriyāḥ.
द्विजातयो वश्याः । द्विजातयः क्षत्रियाः ॥
C) Lahutage liitsõna järgmises sanskritikeelses lauses ja moodustage selle lahutatud vormiga sama lause:
sāmargyajurvedās trayī.
सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी
sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī / ... yajurvedas trayī
सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी । ... यजुर्वेदस्त्रयी ॥
D) Tõlkige kahel viisil sanskriti keelde (üks kord liitsõnaga, üks kord ilma):
"Brahma viibimisseisundid" on: sõbralik heatahtlikkus, kaastunne, kaasrõõm, meelerahu.
maitrīkaruṇāmuditopekṣā brahmavihārāḥ. maitrī karunā muditopekṣā (ca) brahmavihārāḥ.
मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षा ब्रह्मविहाराः । मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा (च) ब्रह्मविहाराः ॥
