Leçon 5
A) Traduisez les phrases et les composés suivants, et résolvez les Dvandvas qui s'y trouvent en sanskrit :
1. catvāro varṇā brāhmaṇakṣatriyavaiśyaśūdrāḥ. (Āpastambīyadharmasūtra I,1,1,4 = Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)
चत्वारो वर्णा ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यशूद्राः
Explication catvāras = चत्वारस् = "quatre"
Les Brahmanes, les Kṣatriyas, les Vaiśyas et les Śūdras sont les quatre castes.
catvāro varnā brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraś ca / catvāro varṇā brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca.
चत्वारो वर्णा ब्राह्मणः क्षत्रियो वश्यः शूद्रश्च । चत्वारो वर्णब्राह्मणाः क्षत्रिया वश्याः शूद्राश्च ।
2. trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ. (Vāsiṣṭhadharmaśāstra II,1)
त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणक्षत्रियवैश्याः
Explication : trayas = त्रयस् = "trois"
Les Brahmanes, les Kṣatriyas et les Vaiśyas sont les trois castes nées deux fois.
trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca / trayo varṇā dvijātayo brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāś ca.
त्रयो वर्णा द्विजातयो ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च । त्रयो वर्णाद्विजातयो ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याश्च ।
3. sāmavedargvedayajurvedās trayī. (Kauṭilīya-arthaśāstra 1.3.1.) (en bon sanskrit : sāmargyajurvedās trayī)
सामवेदर्ग्वेदयजुर्वेदास्त्रयी
(en bon sanskrit : सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी)
Les trois Védas sont : le Sāmaveda, le Ṛgveda et le Yajurveda.
sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī.
सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी ।
4. Les trois ennemis de l'homme, qui forment la porte de l'enfer (Viṣṇusmṛti 33,1+6) : kāmakrodhalobhāḥ
कामक्रोधलोभाः
La passion, la colère et l'avidité.
kāmaḥ krodho lobhaś ca.
कामः क्रोधो लोभश्च ।
5. maitrīkaruṇāmuditopekṣāś catvāro brahmavihārāḥ.
मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षाश्चत्वारो ब्रह्मविहाराः
Explication : brahmavihāra : "états de séjour de Brahma", aussi appelés "Infinis" : attitudes illimitées. Ils représentent des formes de méditation bouddhiques, avec lesquelles le méditant rayonne progressivement, étape par étape, toute la réalité. Ces quatre jouent également un rôle dans le yoga (Yogasūtra 1,33) pour apaiser l'esprit.
Les attitudes illimitées sont : la bienveillance, la compassion, la joie sympathique et l'équanimité.
maitrī karuṇā muditopekṣā ca catvāro brahmavihārāḥ.
मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा च चत्वारो ब्रह्मविहाराः ।
6. avidyāsmitārāgadveṣābhiniveṣāḥ pañca kleśāḥ. (Yogasūtra 2,3)
अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेषाः पञ्च क्लेशाः
Explication : pañca = "cinq"
Les cinq fléaux sont : l'ignorance, l'egoïsme, l'attachement, la haine et l'attachement à la vie.
avidyāsmitā rāgo dveṣo 'bhiniveṣaś ca pañca kleśāḥ.
अविद्यास्मिता रागो द्वेषो ऽभिनिवेषश्च पञ्च क्लेशाः ।
7. ānvīkṣikītrayīvārttādaṇḍanitayo vidyāḥ. (D'après Kauṭilīya-arthaśāstra 1.2.1.)
आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनितयो विद्याः
Les sciences sont la philosophie, la védique, l'économie et la politique.
ānvīkṣikī trayī vārttā daṇḍanītiś ca vidyāḥ.
आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिश्च विद्याः ।
Fig. : अभ्निवेशो न वा ।
(Source de l'image : Détails)
Exercice de révision Leçon 5
A) Traduisez :
1. vidyā vārttā.
विद्या वार्त्ता
L'économie est une science.
2. brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaś ca trayo varṇā dvijātayaḥ.
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च त्रयो वर्णा द्विजातयः
Les trois ordres de deux fois nés sont : Brahmane, Kṣatriya et Vaiśya.
3. dvijā vaiśyāḥ. (2 possibilités)
द्विजा वैश्याः
Les Vaiśyas sont des deux fois nés / Les femmes Vaiśya sont des deux fois nées.
B) Insérez la forme correspondante :
(dvija, sādhu, kavi) ... rāmaḥ
(द्विज, साधु, कवि) ... रामः
dvijo rāmaḥ. sādhū rāmaḥ. kavī rāmaḥ.
द्विजो रामः । साधू रामः । कवी रामः ।
(devī) ... indrāṇī
(देवी) ... इन्द्राणी
devīndrāṇī.
देवीन्द्राणी ।
dvijātayas ... (vaiśyā, kṣatriya)
(द्विजातयस् ... (वैश्या, क्षत्रिय)
dvijātayo vaiśyāḥ. dvijātayaḥ kṣatriyāḥ.
द्विजातयो वश्याः । द्विजातयः क्षत्रियाः ॥
C) Résolvez le composé dans la phrase suivante en sanskrit et formez la même phrase avec cette forme résolue :
sāmargyajurvedās trayī.
सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी
sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī / ... yajurvedas trayī
सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी । ... यजुर्वेदस्त्रयी ॥
D) Traduisez de deux manières en sanskrit (une fois avec un composé, une fois sans) :
"Les états de séjour de Brahman" sont : bienveillance amicale, compassion, joie sympathique, equanimité.
maitrīkaruṇāmuditopekṣā brahmavihārāḥ. maitrī karunā muditopekṣā (ca) brahmavihārāḥ.
मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षा ब्रह्मविहाराः । मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा (च) ब्रह्मविहाराः ॥
Fig. : ऋग्वेदः
(Source de l'image : Détails)