Урок 27

A) Вставьте следующие выражения в скобках в предложении в локал (सप्तमी) единственного числа и — где это целесообразно — множественного числа.

रामस् ... वसति । (ग्राम । गुरु । सत्यवान्कविः । पुत्रं लब्धुकामा ब्राह्मणी । गृह । तन्नगरम् । मुह्यञ्छत्रुः)

१. रामो ग्रामे वसति ।

२. रामो गुरौ वसति । (множественное число: रामो गुरुषु वसति ।)

३. रामः सत्यवति कवौ वसति । (множественное число: रामः सत्यवत्सु कविषु वसति ।)

४. रामः पुत्रं लब्धुकामायाम् ब्राह्मण्याम् वसति । (множественное число: रामः पुत्रं लब्धुकामासु ब्राह्मणीषु वसति ।)

५. रामो गृहे वसति । (множественное число: रामो गृहेषु वसति ।)

६. रामस् तस्मिन् नगरे वसति ।

७. रामो मुह्यति शत्रौ वसति । (множественное число: रामो मुह्यत्सु शत्रुषु वसति ।)

B) Переведите и разберите сложные слова:

१. धर्मं वदति गुरौ दुर्जना न शृण्वन्ति ॥१॥
Злобные люди не слушают, когда учитель провозглашает Дхарму.

२. बुद्धकाले नरैरार्यसत्यानि श्रोतुं शक्यन्ते ॥२॥
(बुद्धस्य काले)
Во время Будды люди могут слышать благородные истины.

३. वसितसुवस्त्रां नरा लुभ्यन्ति । एवं सति सत्यो नरेभ्यः सुवस्त्राणीच्छन्ति ॥३॥
(वसितानि शोभनानि वस्त्राणि यया ताम् । शोभनानि वस्त्राणि)
Мужчины желают женщину, которая хорошо оделась. Поэтому благие женщины желают от мужчин красивых одежд.

४. पुत्रे मृते ऽपुत्रा ब्राह्मणी पुत्रं लब्धुं व्रतं करोति ॥४॥
(पुत्रो नास्ति यस्याः सा)
После того как ее сын умер, бездетная брахманка дает обет, чтобы получить сына.

५. उपनीतबालैर्गुरुकुल उष्यते ॥५॥
(उपनीतैर्बालैः । गुरोः कुले)
После инициации юноши живут в семье учителя.

६. यज्ञकाले विगते ऽनिष्टदेवा विस्मृतयज्ञब्राह्मणेभ्यः क्रुध्यन्ति ॥६॥
(यज्ञस्य काले । नेष्टा देवाः । विस्मृतो यज्ञो यैस्तेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः)
Так как время для жертвоприношения прошло, боги, которым не принесли жертву, гневается на брахманов, которые забыли о жертвоприношении.

७. गुरौ तिष्ठति बाल आसितुं नार्हति ॥७॥
Пока учитель стоит, юноша не должен сидеть.

८. एवं काले गच्छति स्वाचारक्षत्रिय इष्टं धनं न लभते ॥८॥
(साधुराचारo यस्य सः)
По мере того как время так проходит, кшаттрия с хорошим поведением не получает желаемого благополучия.

९. ब्राह्मण्यां महाकवावागच्छन्त्यां ब्राह्मणीपुत्रो ऽप्यागच्छति ॥९॥
(महति कवौ । ब्राह्मण्याः पुत्रः)
По мере того как брахманка прибывает к великому поэту, также прибывает ее сын.

१०. गुरुषूपदिशत्सु सुनीतबाला वक्तुं नार्हन्ति ॥१०॥
(सुष्ठu नीता बालाः)
Когда учителя учат, хорошо воспитанные дети не должны болтать (говорить).

Рис.: गुरुषूपदिशत्सु सुनीतबाला वक्तुं नार्हन्ति
(Источник изображения: Детали)