Упражнение 6

A) Образуйте с помощью указанных в скобках корней, подставляя их, глагольные предложения:

brāhmaṇas ... (yaj, nṛt, viś, man, yudh, nī, muh)

= ब्राह्मणस् ... यज्, नृत्, विश्, मन्, युध्, नी, मुह्

brāhmaṇo yajati / yajate. brāhmaṇo nṛtyati. brāhmaṇo viśati. brāhmaṇo manyate. brāhmaṇo yudhyate. brāhmaṇo nayati / nayate. brāhmaṇo muhyati.

ब्राह्मणो यजति । ब्राह्मणो यजते । ब्राह्मणो नृत्यति । ब्राह्मणो विशati । ब्राह्मणो मन्यते । ब्राह्मणो युध्यते । ब्राह्मणो नयति । ब्राह्मणो नयते । ब्राह्मणो मुह्यति ।

devas ... (nṛt, yudh, smṛ, sṛj)

= देवस् ... नृत्, युध्, स्मृ, सृज्

devo nṛtyati. devo yudhyate. devaḥ smarati. devaḥ sṛjati.

देवो नृत्यति । देवो युध्यते । देवः स्मरति । देवः सृजति ।

kavis ... (man, smṛ, viś)

= कविस् ... मन्, स्मृ, विश्

kavir manyate. kaviḥ smarati. kavir viśati.

कविर्मन्यते । कविः स्मरति । कविर्विशति ।

dhenus ... (viś, bhū)

= धेनुस् ... विश्, भू

dhenur viśati. dhenur bhavati.

धेनुर्विशति । धेनुर्भवति ॥

B) Переведите предложения, образованные в упражнении A, во множественное число

brāhmaṇā yajanti / yajante / nṛtyanti / viśanti / manyante / yudhyante / nayanti / nayante / muhyanti.

ब्राह्मणा यजन्ति / यजन्ते / नृत्यन्ति / विशन्ति / मन्यन्ते / युध्यन्ते / नयन्ति / नयन्ते / मुह्यन्ति ।

devā nṛtyanti. devā yudhyante. devāḥ smaranti. devāḥ sṛjanti.

देवा नृत्यन्ति । देवा युध्यन्ते । देवाः स्मरन्ति । देवाः सृजन्ति ।

kavayo manyante. kavayaḥ smaranti. kavayo viśanti.

कवयो मन्यन्ते । कवयः स्मरन्ति । कवयो विशन्ति ।

dhenavo viśanti. dhenavo bhavanti.

धेनवो विशन्ति । धेनवो भवन्ति ॥

C) Переведите на санскрит:

1. Он совершает поклонение с помощью жертвоприношения. (Жреческий жрец для хозяина жертвы)

yajati.

यजति ।

2. Шива танцует.

śivo nṛtyati.

शिवो नृत्यति ।

3. Рама ведёт.

rāmo nayati.

रामों नयति ।

4. Шудры смущены.

śūdrā muhyanti.

शूद्रा मुह्यन्ति ।

5. Жёны кшатриев входят.

kṣatriyā viśanti.

क्षत्रिया विशन्ति ।

6. ГОСПОДЬ излучает.

īśvaraḥ sṛjati.

ईश्वरः सृजति ।

7. Кшатрий совершает поклонение с помощью жертвоприношения. (как хозяин жертвы)

kṣatriyo yajate.

क्षत्रियो यजते ।

8. Жёны шудр танцуют.

śūdrā nṛtyanti.

शूद्रा नृत्यन्ति ।

9. Кшатрии сражаются.

kṣatriyā yudhyante.

क्षत्रिया युध्यन्ते ।

10. Святые мужи ведут.

sādhavo nayanti.

साधवो नयन्ति ।

11. Они вспоминают.

smaranti.

स्मरन्ति ।

12. Кто (жен. род) танцует?

kā nṛtyati?

का नृत्यति ।

13. (Упомянутая) брахманка танцует.

sā brāhmaṇī nṛtyati.

सा ब्राह्मणी नृत्यति ॥

Рис.: का नृत्यति ।
(Источник изображения: Details)

---

Повторение Урок 6

A) Упражнение на вставку: Составьте вопросы, на которые ответы будут предложениями, составленными вами после следующих упражнений на вставку:

1. devas ... (īśvara, nṛt, sṛj, agni, indra)

देवस् ... ईश्वर, नृत्, सृज्, अग्नि, इन्द्र

бог — господин. бог танцует. бог творит. бог — огонь. бог — индра.

देव ईश्वरः । देवो नृत्यति । देवः सृजति । देवो ऽग्निः । देव इन्द्रः ।

2. (dvija, sādhu, kavi) ... brāhmaṇaḥ

द्विज, साधु, कवि ... ब्राह्मणः

dvijo brāhmaṇaḥ. sādhur brāhmaṇaḥ. kavir brāhmaṇaḥ.

द्विजो ब्राह्मणः । साधुर्ब्राह्मणः । कविर्ब्राह्मणः ।

3. (śruti) ... vedaḥ

श्रुति ... वेदः

śrutir vedaḥ.

श्रुतिर्वेदः ।

4. (veda) ... śrutiḥ

वेद ... श्रुतिः

vedaḥ śrutiḥ.

वेदः श्रुतिः ।

5. (brāhmaṇa, guru) ... yajanti

ब्राह्मण, गुरु ... यजन्ति

brāhmaṇā yajanti. guravo yajanti.

ब्राह्मणा यजन्ति । गुरवो यजन्ति ।

6. (devī) ... indrāṇī

देवी ... इन्द्राणी

devīndrāṇī.

देवीन्द्राणी ।

7. (śūdra, śūdrā, devī) ... nṛtyanti

शूद्र, शूद्रा, देवी ... नृत्यन्ति

śūdrā nṛtyanti. śūdrā nṛtyanti. devyo nṛtyanti.

शूद्रा नृत्यन्ति । शूद्रा नृत्यन्ति । देव्यो नृत्यन्ति ।

8. (kṣatriya) ... yudhyante

क्षत्रिय ... युध्यन्ते

kṣatriyā yudhyante.

क्षत्रिया युध्यन्ते ।

9. (brāhmaṇa, brāhmaṇī) ... viśanti

ब्राह्मण, ब्राह्मणी ... विशन्ति

brāhmaṇā viśanti. brāhmaṇyo viśanti.

ब्राह्मणा विशन्ति । ब्राह्मण्यो विशन्ति ।

10. (guru) ... candrakīrtiḥ

गुरु ... चन्द्रकीर्तिः

guruś candrakīrtiḥ.

गुरुश्चन्द्रकीर्तिः ।

11. (sādhu) ... rāmaḥ

साधु ... रामः

sādhū rāmaḥ.

साधू रामः ॥

B) Переведите в множественное число:

1. brāhmaṇo yajati.

ब्राह्मणो यजति

brāhmaṇā yajanti.

ब्राह्मणाः यजन्ति ।

2. это.

कैषा

kā etāḥ.

का एताः ।

3. кшатрий приносит жертву.

क्षत्रियो यजते

kṣatriyā yajante.

क्षत्रिया यजन्ते ।

4. добродетельная помнит.

साध्वी स्मरति

sādhvyaḥ smaranti.

साध्व्यः स्मरन्ति ।

5. вайшья сбивается с толку.

वैश्या मुह्यति

vaiśyā muhyanti.

वैश्या मुह्यन्ति ।

6. творит.

सृजति

sṛjanti.

सृजन्ति ।

7. богиня полагает.

देवी मन्यते

богини полагают.

देव्यो मन्यन्ते ।

8. гуру входит.

गुरुर्विशति

guravo viśanti.

गुरवो विशन्ति ।

9. кто это?

को ऽयम्

кто эти / какие эти.

क इमे । कयिमे ।

10. эта богиня танцует.

इयं देवी नृत्यति

imā devyo nṛtyanti.

इमा देव्यो नृत्यन्ति ।

11. этот бог сражается.

एष देवो युध्यते

ete devā yudhyante.

एते देवा युध्यन्ते ।

12. он творит.

स सृजति

te sṛjanti.

ते सृजन्ति ।

13. самец и корова.

पशुर्धेनुः

paśavo dhenavaḥ.

पशवो धेनवः ।

14. кто эта?

केयम्

kā imāḥ.

का इमाः ॥

C) Образуйте форму Атманаепара от:

1. Рама приносит жертву.

रामो यजति

rāmo yajate.

रामो यजते ।

2. кшатрии ведут.

क्षत्रिया नयन्ति

kṣatriyā nayante.

क्षत्रिया नयन्ते ॥

D) Образуйте женский род от:

1. шудра ведет.

शूद्रो नयति

śūdrā nayati.

शूद्रा नयति ।

2. добродетельный входит.

साधुर्विशति

sādhvī viśati.

साध्वी विशति ।

3. брахман помнит.

ब्राह्मणः स्मरति

brāhmaṇī smarati.

ब्राह्मणी स्मरति ।

4. кшатрий сражается.

क्षत्रियो युध्यते

kṣatriyā yudhyate. kṣatriyī yudhyate.

क्षत्रिया युध्यते । क्षत्रियी युध्यते ।

5. божество — гуру.

देवो गुरुः

devī gurvī.

देवी गुर्वी ॥

E) Переведите:

1. devatānnapūrṇā.

देवतान्नपूर्णा

Аннапурна — это божество.

2. śūdretarā.

शूद्रेतरा

Итара — женщина из касты шудр.

3. vaiśyastulādhāraḥ.

वैश्यस्तुलाधारः

Туладхара — вайшья.

4. kavirmāghaḥ.

कविर्माघः

Магха — поэт.

5. devyumā.

देव्युमा

Ума — богиня.

6. śrutirvedaḥ.

श्रुतिर्वेदः

Веда — это Шрути.

7. dhenurviśati.

धेनुर्विशति

Корова входит.

8. guruścaitanyaḥ.

गुरुश्चैतन्यः

Чайтанья — гуру.

9. devīndrāṇī.

देवीन्द्राणी

Индра́ни — богиня.

10. sādhurguruḥ.

साधुर्गुरुः

Гуру — святой.

11. gururyajate.

गुरुर्यजते ॥

Гуру совершает жертвоприношение как хозяин жертвы.

F) Переведите на санскрит:

1. Рама совершает жертвоприношение (как хозяин жертвы).

rāmo yajate.

रामो यजते ।

2. Дурга — богиня.

devī durgā.

देवी दुर्गा ।

3. Минакши — богиня.

devī mīnākṣī.

देवी मीनाक्षी ।

4. Они смущены.

muhyanti.

मुह्यन्ति ।

5. Рама — святой человек.

sādhū rāmaḥ.

साधू रामः ।

6. Кто есть ГОСПОДЬ?

ka īśvaraḥ.

क ईश्वरः ।

7. Индра есть ГОСПОДЬ.

indra īśvaraḥ.

इन्द्र ईश्वरः ।

8. Домашний скот входит.

paśavo viśanti.

पशवो विशन्ति ।

9. Вишну излучает = Вишну творит.

viṣṇuḥ sṛjati.

विष्णुः सृजति ।

10. Дваждырожденные хороши.

sādhavo dvijātayaḥ.

साधवो द्विजातयः ।

11. Тройное (знание) — это Самaveda, Ригведа и Яджурведа. (2 варианта)

sāmargyajurvedās trayī. sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī.

सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी । सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी ।

12. Эта богиня благосклонна.

sādhvīyaṃ devī / sādhvy eṣā devī / sādhvī sā devī.

साध्व्यीयं देवी । साध्व्येषा देवी । साध्वी सा देवी ।

13. Пять «страданий» — это: невежество, эгоизм, привязанность (любовь), ненависть и привязанность к телу. (2 варианта)

avidyāsmitārāgadveṣābhniveśāḥ pañca kleśāḥ / avidyāsmitā rāgo dveṣo 'bhiniveśaś ca pañca kleśāḥ.

अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेशाः पञ्च क्लेशाः । अविद्यास्मिता रागो द्वेषो ऽभिनिवेषश्च पञ्च क्लेशाः ।

14. «Обители Брахмы» — это: дружелюбие, сострадание, радость за других и равнодушие. (2 варианта)

maitrīkaruṇāmuditopekṣā brahmavihārāḥ / maitrī karuṇā muditopekṣā (ca) brahmavihārāḥ.

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षा ब्रह्मविहाराः । मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा (च) ब्रह्मविहाराः ।

15. Эти брахманы приносят жертвы по чужой просьбе.

ete / ime brāhmaṇā yajanti.

एते / इमे ब्राह्मणा यजन्ति ।

16. Брахманы, кшатрии и вайшьи — дваждырожденные. (2 варианта)

dvijātayo brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ / dvijātayo bṛāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāś ca.

द्विजातयो ब्राह्मणक्षत्रियवैश्याः । द्विजातयो ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याश्च ।

17. Науки (для правителя) — это: философия, тройное ведическое знание, экономика и политика. (2 варианта)

ānvīkṣikītrayīvārttādaṇḍanitayo vidyāḥ / ānvīkṣikī trayī vārttā daṇḍanītiś ca vidyāḥ.

आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनीतयो विद्याः । आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिश्च विद्याः ।

18. Как ваши дела?

kiṃ kuśalam?

किं कुशलम् ।

19. (У меня) всё в порядке во всех отношениях.

sarvathā kuśalam.

सर्वथा कुशलम् ॥

Рис.: देवतान्नपूर्णा
(Источник изображения: Details)