Øvelse 27

A) Indsæt udtrykkene i parentes i lokativ (सप्तमी) ental og — hvor det er hensigtsmæssigt — flertal i følgende sætning.

रामस् ... वसति । (ग्राम । गुरु । सत्यवान्कविः । पुत्रं लब्धुकामा ब्राह्मणी । गृह । तन्नगरम् । मुह्यञ्छत्रुः)

१. रामो ग्रामे वसति । २. रामो गुरौ वसति । (flertal: रामो गुरुषु वसति ।)

३. रामः सत्यवति कवौ वसति । (flertal: रामः सत्यवत्सु कविषु वसति ।)

४. रामः पुत्रं लब्धुकामायाम् ब्राह्मण्याम् वसति । (flertal: रामः पुत्रं लब्धुकामासु ब्राह्मणीषु वसति ।)

५. रामो गृहे वसति । (flertal: रामो गृहेषु वसति ।)

६. रामस् तस्मिन् नगरे वसति । ७. रामो मुह्यति शत्रौ वसति । (flertal: रामो मुह्यत्सु शत्रुषु वसति ।)

B) Oversæt og opløs sammensætningerne:

१. धर्मं वदति गुरौ दुर्जना न शृण्वन्ति ॥१॥
Dårlige mennesker lytter ikke, når læreren forkynder dharmen.

२. बुद्धकाले नरैरार्यसत्यानि श्रोतुं शक्यन्ते ॥२॥
(बुद्धस्य काले)
I en Buddhas tid kan menneskene høre de ædle sandheder.

३. वसितसुवस्त्रां नरा लुभ्यन्ति । एवं सति सत्यो नरेभ्यः सुवस्त्राणीच्छन्ति ॥३॥
(वसितानि शोभनानि वस्त्राणि यया ताम् । शोभनानि वस्त्राणि)
Mænd begærer en kvinde, der har klædt sig smukt. Derfor ønsker gode kvinder fra mændene smukke tøjstykker.

४. पुत्रे मृते ऽपुत्रा ब्राह्मणी पुत्रं लब्धुं व्रतं करोति ॥४॥
(पुत्रो नास्ति यस्याः सा)
Efter at hendes søn er død, aflægger den barnløse brahmaniskvinde en løfte for at få en søn.

५. उपनीतबालैर्गुरुकुल उष्यते ॥५॥
(उपनीतैर्बालैः । गुरोः कुले)
Efter initieringen bor drengene i mesterens familie.

६. यज्ञकाले विगते ऽनिष्टदेवा विस्मृतयज्ञब्राह्मणेभ्यः क्रुध्यन्ति ॥६॥
(यज्ञस्य काले । नेष्टा देवाः । विस्मृतो यज्ञो यैस्तेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः)
Da offereringstiden er udløbet, er guderne, som ikke blev ofret til, vrede på brahmanerne, der havde glemt offeret.

७. गुरौ तिष्ठति बाल आसितुं नार्हति ॥७॥
Mens mesteren står, må en dreng ikke sidde.

८. एवं काले गच्छति स्वाचारक्षत्रिय इष्टं धनं न लभते ॥८॥
(साधुराचारo यस्य सः)
Mens tiden forløber på denne måde, opnår kṣatriyaen med god levevis ikke den ønskede velstand.

९. ब्राह्मण्यां महाकवावागच्छन्त्यां ब्राह्मणीपुत्रो ऽप्यागच्छति ॥९॥
(महति कवौ । ब्राह्मण्याः पुत्रः)
Mens brahmaninden ankommer til den store digter, kommer også hendes søn.

१०. गुरुषूपदिशत्सु सुनीतबाला वक्तुं नार्हन्ति ॥१०॥
(सुष्ठu नीता बालाः)
Når lærerne underviser, må velopdragne børn ikke sludre (tale).

Fig.: गुरुषूपदिशत्सु सुनीतबाला वक्तुं नार्हन्ति
(Billedkilde: Detaljer)