Урок 11
A) Переведите следующие предложения
१. ऋषिः सत्यं वदति ।
Ведийский мудрец говорит правду.
२. ब्राह्मणः पुत्रमिच्छति ।
Браман желает сына.
३. साधुः स्वर्गं गच्छति ।
Святой приходит на небо.
४. ब्राह्मणो ऽनृतं न वदतीति स्मृतिः ।
Die Smṛti sagt, dass ein Brahmane keine Unwahrheit spricht.
५. क्षत्रियो ब्राह्मणं धर्मं पृच्छति ।
Ein Kṣatriya fragt den Brahmanen nach dem Dharma.
६. एवं ब्राह्मणो यज्ञेन देवं यजति ।
Так браман приносит богу жертву.
७. पुत्रः पापं करोतीति वैश्या मन्यते ।
Жена вайшьи думает, что её сын делает зло.
८. क्षत्रियः क्षत्रियेण सह युध्यते ।
Кшатрий сражается с кшатрием.
९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रः पापं न करोति ।
Так как ложь — это несправедливость, сын не совершает проступка.
१०. अयं क्षत्रियो धर्मं रक्षति ।
Этот кшатрий охраняет дхарму.
११. को ऽग्निं यजते ।
Кто почитает огонь (бога Агни) жертвой?
१२. स श्रावको बुद्धं धर्मं पृच्छति ॥
Этот ученик спрашивает Будду о его учении.
B) Преобразуйте предложения из A) в пассивный залог
१. ऋषिणा सत्यमुद्यते ।
२. ब्राह्मणेन पुत्र इष्यते ।
३. साधुना स्वर्गो (स्वर्गं) गम्यत इति पुत्रेण पुण्यं क्रियते ।
४. ब्राह्मणेनानृतं नोद्यत इति स्मृतिः ।
५. क्षत्रियेण ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते ।
६. एवं ब्राह्मणेन यज्ञेन देव इज्यते ।
७. पुत्रेण पापं क्रियत इति वश्यया मन्यते ।
८. क्षत्रियेण क्षत्रियेण सह युध्यते ।
९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रेण पापं n क्रियते ।
१०. अनेन क्षत्रियेण धर्मो रक्ष्यते ।
११. केनाग्निरिज्यते ।
१२. तेन श्रावकेण बुद्धो धर्मं पृच्छ्यते ॥
C) Преобразуйте в предложениях из A), где это целесообразно, подлежащее, дополнение и сказуемое во множественное число
१. ऋषयः सत्यं वदन्ति ।
२. ब्राह्मणाः पुत्रानिच्छन्ति ।
३. साधवः स्वर्गान्गच्छन्तीति पुत्राः पुण्यं कुर्वन्ति ।
४. ब्राह्मणा अनृतं न वदन्तीति स्मृतिः ।
५. क्षत्रिया ब्राह्मणान्धर्मं पृच्छन्ति ।
६. एवं ब्राह्मणा यज्ञेन देवाण्यजन्ति ।
७. पुत्राह् पापं कुर्वन्तीति वैश्या मन्यन्ते ।
८. क्षत्रियाः क्षत्रियैः सह युध्यन्ते ।
९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्राः पापं न कुर्वन्ति ।
१०. इमे क्षत्रिया धर्मं रक्षन्ति ।
११. के (ऽग्निं) ऽग्नीन्यजन्ते ।
१२. ते श्रावका बुद्धं धर्मं पृच्छन्ति ॥
D) Образуйте пассивный залог к предложениям, составленным по C)
१. ऋषिभिः सत्यमुद्यते ।
२. ब्राह्मणैः पुत्रा इष्यन्ते ।
३. साधुभिः स्वर्गा गम्यन्त इति पुत्रैः पुण्यं क्रियते ।
४. ब्राह्मणैरनृतं नोद्यत इति स्मृतिः ।
५. क्षत्रियैर्ब्राह्मणा धर्मं पृच्छ्य्न्ते ।
६. एवं ब्राह्मणैर्यज्ञेन देवा इज्यन्ते ।
७. पुत्रैः पापं क्रियत इति क्षत्रियाभिर्मन्यते ।
८. क्षत्रियैः क्षत्रियैः सह युध्यते ।
९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रैः पापं न क्रियते ।
१०. एभिः क्षत्रियैर्धर्मो रक्ष्यते ।
११. कैरग्निरिज्यते । कैरग्नय इज्यन्ते ।
१२. तैः श्रावकैर्बुद्धो धर्मं प्र्च्छ्यते ॥
Рис.: केनाग्निरिज्यते ।
(Источник изображения: Подробности)
Дополнительные упражнения
A) Переведите на санскрит, используя пассивные конструкции:
1. Женщины-вайшьи спрашивают брахманов о дхарме.
वैश्याभिर्ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते ।
2. Учитель произносит мантру.
गुरुणा मन्त्र उद्यते ।
3. Святые женщины попадают на небо.
साध्वीभिः स्वर्ग आप्यते । स्वर्गो ऽश्यते । स्वर्गो गम्यते । स्वर्गं गम्यते ।
4. Ведийский мудрец не совершает ничего дурного.
ऋषिणा पापं न क्रियते ।
5. Брахманы, выступая в роли жрецов-подносителей жертв, почитают богиню, принося ей жертвы.
ब्राह्मनैर्देवीज्यते ।
6. Женщина-шудра идёт в деревню.
शूद्रया ग्रामो गम्यते ।
7. Кто видит истину?
केन सत्यं दृश्यते ॥
B)
1. Перечислите обязанности всех дваждырожденных, используя дандвуву. Разберите это словосочетание на санскрите.
इज्याध्ययनदानानि = इज्याध्ययनं दानं च
2. Перечислите обязанности вайшьев, используя дандвуву. Разберите это словосочетание на санскрите.
कृषिवाणिज्यपाशुपाल्यकुसीदानि = कृषीर्वाणिज्यं (वाणिज्या, वणिज्या) कुसीदं च ।
C) Переведите:
१. श्रवणेन श्रूयते ।
Ухо слышит. Ухом слышат.
२. कर्षकैः कृष्यते ।
Земледельцы пашут.
३. श्रावकेणेश्वरो नेज्यते ।
Следователь Будды не приносит жертв ГОСПОДУ.
४. रक्षिक्या गुरू रक्ष्यते ।
Амулет защищает учителя.
५. ब्राह्मणेनानृतं नोद्यते ।
Брахман не говорит неправды.
६. शूद्रेतरा ।
Itarā ist eine Śūdrafrau.
७. शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमङ्गानि ।
Вспомогательные науки к Вередам: фонетика, ритуалистика, грамматика, лексикография, метрика и календарное дело.
८. आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनीतयो विद्याः ॥
Науки: философия, ведология, экономика и политология.
D) Переведите и переведите на санскрит агенса, объект и глагол во множественном числе:
१. फलमश्नुते ।
Он получает плод.
फलान्यश्नुवन्ते ।
२. गुरुणा सत्यमुद्यते ।
Учитель говорит истину.
गुरुभिः सत्यान्युद्यन्ते ।
३. वैश्यः पशुं लभते ।
Вайшья получает скот.
वैश्याः पशुंल्लभन्ते ।
४. पुत्रः पुण्यं करोति ॥
Мой сын совершает заслуживающее похвалы.
पुत्राः पुण्यानि कुर्वन्ति ॥
E) Преобразуйте предложения C)1-5 в активные конструкции.
१. श्रवणं शृणोति ।
२. कर्षkaः कृषन्ति ।
३. श्रावक ईश्वरं न यजते ।
४. रक्षिका गुरुं रक्षति ।
५. ब्राह्मनो ऽनृतं न वदति ॥
Рис.: फलान्यश्नुते
(Источник изображения: Подробности)