Упражнение 11

A) Переведите следующие предложения

१. ऋषिः सत्यं वदति ।
Ведический мудрец говорит правду.

२. ब्राह्मणः पुत्रमिच्छति ।
Брахман желает иметь сына.

३. साधुः स्वर्गं गच्छति ।
Святый приходит на небо.

४. ब्राह्मणो ऽनृतं न वदतीति स्मृतिः ।
Смрити гласит, что брахман не говорит неправды.

५. क्षत्रियो ब्राह्मणं धर्मं पृच्छति ।
Кшатрий спрашивает брахмана о дхарме.

६. एवं ब्राह्मणो यज्ञेन देवं यजति ।
Так брахман приносит жертву богу.

७. पुत्रः पापं करोतीति वैश्या मन्यते ।
Жена вайшьи считает, что её сын совершает зло.

८. क्षत्रियः क्षत्रियेण सह युध्यते ।
Кшатрий сражается с кшатрием.

९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रः पापं न करोति ।
Поскольку ложь является несправедливостью, сын не совершает дурного поступка.

१०. अयं क्षत्रियो धर्मं रक्षति ।
Этот кшатрий охраняет дхарму.

११. को ऽग्निं यजते ।
Кто почитает огонь (бога Агни) жертвоприношением?

१२. स श्रावको बुद्धं धर्मं पृच्छति ॥
Этот ученик спрашивает Будду о его учении.

B) Преобразуйте предложения из части A в пассивный залог

१. ऋषिणा सत्यमुद्यते । २. ब्राह्मणेन पुत्र इष्यते । ३. साधुना स्वर्गो (स्वर्गं) गम्यत इति पुत्रेण पुण्यं क्रियते । ४. ब्राह्मणेनानृतं नोद्यत इति स्मृतिः । ५. क्षत्रियेण ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते । ६. एवं ब्राह्मणेन यज्ञेन देव इज्यते ।

७. पुत्रेण पापं क्रियत इति वश्यया मन्यते । ८. क्षत्रियेण क्षत्रियेण सह युध्यते । ९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रेण पापं n क्रियते । १०. अनेन क्षत्रियेण धर्मो रक्ष्यते । ११. केनाग्निरिज्यते । १२. तेन श्रावकेण बुद्धो धर्मं पृच्छ्यते ॥

C) Вставьте в предложения A), где это целесообразно, подлежащее, дополнение и сказуемое во множественном числе

१. ऋषयः सत्यं वदन्ति । २. ब्राह्मणाः पुत्रानिच्छन्ति । ३. साधवः स्वर्गान्गच्छन्तीति पुत्राः पुण्यं कुर्वन्ति । ४. ब्राह्मणा अनृतं न वदन्तीति स्मृतिः । ५. क्षत्रिया ब्राह्मणान्धर्मं पृच्छन्ति । ६. एवं ब्राह्मणा यज्ञेन देवाण्यजन्ति । ७. पुत्राह् पापं कुर्वन्तीति वैश्या मन्यन्ते । ८. क्षत्रियाः क्षत्रियैः सह युध्यन्ते । ९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्राः पापं न कुर्वन्ति । १०. इमे क्षत्रिया धर्मं रक्षन्ति । ११. के (ऽग्निं) ऽग्नीन्यजन्ते । १२. ते श्रावका बुद्धं धर्मं पृच्छन्ति ॥

D) Образуйте от предложений, составленных в пункте C), конструкции страдательного залога

१. ऋषिभिः सत्यमुद्यते । २. ब्राह्मणैः पुत्रा इष्यन्ते । ३. साधुभिः स्वर्गा गम्यन्त इति पुत्रैः पुण्यं क्रियते । ४. ब्राह्मणैरनृतं नोद्यत इति स्मृतिः । ५. क्षत्रियैर्ब्राह्मणा धर्मं पृच्छ्य्न्ते । ६. एवं ब्राह्मणैर्यज्ञेन देवा इज्यन्ते । ७. पुत्रैः पापं क्रियत इति क्षत्रियाभिर्मन्यते । ८. क्षत्रियैः क्षत्रियैः सह युध्यते ।

९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रैः पापं न क्रियते । १०. एभिः क्षत्रियैर्धर्मो रक्ष्यते । ११. कैरग्निरिज्यते । कैरग्नय इज्यन्ते । १२. तैः श्रावकैर्बुद्धो धर्मं प्र्च्छ्यते ॥

Рис.: केनाग्निरिज्यते ।
(Источник изображения: Детали)

---

Дополнительные упражнения

A) Переведите на санскрит с использованием пассивных конструкций:

1. Женщины-вайшьи спрашивают брахманов о дхарме.

वैश्याभिर्ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते ।

९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रैः पापं न क्रियते । १०. एभिः क्षत्रियैर्धर्मो रक्ष्यते । ११. कैरग्निरिज्यते । कैरग्नय इज्यन्ते । १२. तैः श्रावकैर्बुद्धो धर्मं प्र्च्छ्यते ॥

Рис.: केनाग्निरिज्यते ।
(Источник изображения: Детали)

---

Дополнительные упражнения

A) Переведите на санскрит с использованием пассивных конструкций:

1. Жёны вайшьев спрашивают брахманов о дхарме.

वैश्याभिर्ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते ।

2. Учитель произносит мантру.

गुरुणा मन्त्र उद्यते ।

3. Святые женщины достигают небесного мира.

साध्वीभिः स्वर्ग आप्यते । स्वर्गो ऽश्यते । स्वर्गो गम्यते । स्वर्गं गम्यते ।

4. Ведический мудрец не совершает ничего дурного.

ऋषिणा पापं न क्रियते ।

5. Брахманы, выступая в роли жертвоприносителей (адхварью), почитают богиню подношениями.

ब्राह्मनैर्देवीज्यते ।

6. Жена шудры идёт в деревню.

शूद्रया ग्रामो गम्यते ।

7. Кто видит истину?

केन सत्यं दृश्यते ॥

B)

1. Назовите обязанности всех дваждырождённых с помощью дандвavy-самасы (соединительного сложения). Разберите это санскритское слово на составляющие.

इज्याध्ययनदानानि = इज्याध्ययनं दानं च

2. Назовите обязанности вайшьев с помощью дандвavy-самасы. Разберите это санскритское слово на составляющие.

कृषिवाणिज्यपाशुपाल्यकुसीदानि = कृषीर्वाणिज्यं (वाणिज्या, वणिज्या) कुसीदं च ।

C) Переведите:

१. श्रवणेन श्रूयते ।
Ухо слышит. С помощью уха слышат (слышится).

२. कर्षकैः कृष्यते ।
Земледельцы пашут.

D) Переведите и переведите на санскрит подлежащее, дополнение и сказуемое во множественном числе:

१. फलमश्नुते ।
Он получает плод.
फलान्यश्नुवन्ते । २. गुरुणा सत्यमुद्यते ।
Учитель говорит правду.
गुरुभिः सत्यान्युद्यन्ते । ३. वैश्यः पशुं लभते ।
Вайшья получает скот.
वैश्याः पशुंल्लभन्ते । ४. पुत्रः पुण्यं करोति ॥
Мой сын совершает благое дело.
पुत्राः पुण्यानि कुर्वन्ति ॥

E) Преобразуйте предложения C)1-5 в активные конструкции.

१. श्रवणं शृणोति । २. कर्षkaः कृषन्ति । ३. श्रावक ईश्वरं न यजते । ४. रक्षिका गुरुं रक्षति । ५. ब्राह्मनो ऽनृतं न वदति ॥

Рис.: फलान्यश्नुते
(Источник изображения: Details)