🇷🇺 RU - Русский
🇷🇺 RU - Русский
Оформление
🇷🇺 RU - Русский
🇷🇺 RU - Русский
Оформление
युज् 7U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| 1 лицо तृतीयः | युनजानि yu-na-j-āni | युनजाम | युनजै | युनजामहै |
| 2 лицо मध्यमः | युङ्ग्धि yu-n-j + dhi युङ्धि | युङ्क्त युङ्त | युङ्क्ष्व | युङ्ग्ध्वं युङ्ध्वम् |
| 3 лицо प्रथमः | युनक्तु yu-na-j + tu | युञ्जन्तु | युङ्क्ताम् यु्ङ्ताम् | युञ्जताम् |
रुध् 7U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| 1 лицо तृतीयः | रुणधानि ru-ṇa-dh-āni | रुणधाम | रुणधै | रुणधामहै |
| 2 лицо मध्यमः | रुन्द्धि | रुन्द्ध | रुन्त्स्व | रुन्द्ध्वम् |
| 3 лицо प्रथमः | रुणद्धु | रुन्धन्तु | रुन्द्धाम् | रुन्धताम् |
Повелительное наклонение 2-го лица единственного числа не имеет окончания у корней пятого и восьмого классов, если перед конечным -u суффикса стоит только один согласный.
सु 5U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| 1 лицо तृतीयः | सुनवानि | सुनवाम | सुनवै | सुनवाम |
| 2 лицо मध्यमः | सुनु | सुनुत | सुनुष्व | सुनुध्वम् |
| 3 лицо प्रथमः | सुनोतु | सुन्वन्तु | सुनुताम् | सुन्वताम् su-nu + atām |
आप् 5P
| परस्मैपदम् | ||
|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| 1-е лицо तृतीयः | आप्नवानि | आप्नवाम |
| 2-е лицо मध्यमः | आप्नुहि | आप्नुत |
| 3-е лицо प्रथमः | आप्नोतु | आप्नुवन्तु |
तन् 8U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| 1-е лицо तृतीयः | तनवानि | तनवाम | तनवै | तनवामहै |
| 2-е лицо मध्यमः | तनु | तनुत | तनुष्व | तनुध्वम् |
| 3-е лицо प्रथमः | तनोतु | तन्वन्तु | तनुताम् | तन्वताम् |
कृ 8U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| 1-е лицо तृतीयः | करवाणि | करवाम | करवै | करवामहै |
| 2-е лицо मध्यमः | कुरु | कुरुत | कुरुष्व | कुरुध्वम् |
| 3-е лицо प्रथमः | करोतु | कुर्वन्तु | कुरुताम् | कुर्वताम् |
क्री 9U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| 1-е лицо तृतीयः | क्रीणानि krī-ṇā + āni | क्रीणाम | क्रीणै krī-ṇā + ai | क्रीणामहै |
| 2-е лицо मध्यमः | क्रीणीहि | क्रीणीत | क्रीणीष्व | क्रीणीध्वम् |
| 3-е лицо प्रथमः | क्रीणातु | क्रीणन्तु krī-ṇ-antu | क्रीणीताम् | क्रीणताम् |
Корни 9-го класса, оканчивающиеся на согласную, заменяют конечное -nī-hi 2-го лица единственного числа повелительного наклонения на -āna
ग्रह् 9U
| परस्मैपदम् | ||
|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| 1-е лицо तृतीयः | गृह्णानि | गृह्णाम |
| 2-е лицо मध्यमः | गृहाण | गृह्णीत |
| 3-е лицо प्रथमः | गृह्णातु | गृहणन्तु |
| मनस् ср.р. "мысль" | हविस् ср.р. "жертвенное подношение" | चक्षुस् ср.р. "глаз" | |
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | |||
| प्रथमा, द्वितिया, आमन्त्रितम् | मनस् | हविस् | चक्षुस् |
| तृतीया | मनसा | हविषा | चक्षुषा |
| चतुर्थी | मनसे | हविषे | चक्षुषे |
| पञ्चमी | मनसस् | हविषस् | कक्षुषस् |
| षष्ठी | मनसस् | हविषस् | चक्षुषस् |
| सप्तमी | मनसि | हविषि | चक्षुषि |
| बहुवचनम् | |||
| प्रथमा, द्वितिया, आमन्त्रितम् | मनांसि | हवींषि | चक्षूंषि |
| तृतीया | मनोभिस् | हविर्भिस् | चक्षुर्भिस् |
| चतुर्थी | मनोभ्यस् | हविर्भ्यस् | चक्षुर्भ्यस् |
| पञ्चमी | मनोभ्यस् | हविर्भ्यस् | चक्षुर्भ्यस् |
| षष्ठी | मनसाम् | हविषाम् | चक्षुषाम् |
| सप्तमी | मनस्सु मनःसु | हविष्षु हविःषु | चक्षुष्षु चक्षुःषु |
Большинство форм являются बहुव्रीहि со стебнем на -s (изначально среднего рода) во второй части сложного слова.
| सुमनस् 3 "от доброго мышления, благожелательный | दीर्घायुस् 3 "долговечный" | |
|---|---|---|
| एकवचनम् | ||
| प्रथम | सुमनास् | दीर्घायुस् |
| द्विटिया | सुमनसम् | दीर्घायुषम् |
| आमन्त्रितम् | सुमनस् | दीर्घायुस् |
Остальные падежи единственного числа, как у среднего рода
| सुमनस् 3 | दीर्घायुस् 3 | |
|---|---|---|
| बहुवचनम् | ||
| प्रथमा, द्वितिया, आमन्त्रितम् | सुमनसस् | दीर्घायुषस् |
Остальные падежи множественного числа, как у среднего рода
С помощью суффикса कृत् -as среднего рода образуется множество существительных. Чаще всего это абстракты или nomina actionis (слова, обозначающие действие).
Краткий гласный корня перед простым согласным, а также конечный гласный корня появляются в сильной степени.
Примеры:
| Корень | Существительное на -as |
|---|---|
| मन् 4Ā "думать" | मनस् n. "мышление, мысль, орган мышления" |
| नम् 1P "сгибать" | नमस् n. "поклон, почтение" |
| चित् 1P "воспринимать, думать" | चेतस् n. "понимание, проницательность" |
Существительные на -is и -us встречаются относительно редко.

Рис.: नमस्ते
(Источник изображения: Details)
दीर्घ 3: долгий
ह्रस्व 3: короткий
आयुस् n.: продолжительность жизни (полная продолжительность жизни, которую можно прожить, если ничего не помешает) ;
от него:
आयुर्वेद m.: традиционная медицинская система Индии
см.:
Carakasaṃhitā: Избранные тексты из Carakasaṃhitā / переведены и прокомментированы Алоисом Пайером (1944–). -- 0. Введение. -- URL: http://www.payer.de/ayurveda/caraka0001.htm
क्षिप् 6P क्षिपति : бросать, метать
Perf. II चिक्षेप, चिक्षेपिथ, चिक्षिपुर्
Fut. क्षेप्स्यति
Pass. क्षिप्यते
Kaus. क्षेपयति
PPP क्षिप्त
Inf. क्षेप्तुम्
Absol. -क्षिप्य
Gerundiv: क्षेप्य
त्वर् 1Ā त्वरते : спешить
Perf. Vc तत्वरे
Fut. त्वरिष्यते
Pass. त्वर्यते
Kaus. त्वरयति
PPP त्वरित । तू्र्ण
Inf. त्वरितुम्
द्रुह् 4P द्रुह्यति : вредить
Perf. II दुद्रोह, दुद्रुहुर्
Fut. द्रोहिष्यति । ध्रोक्ष्यति
Pass. द्रुह्यते
Kaus. द्रोहयति
PPP द्रुग्ध । द्रूढ
Inf. द्रोग्धुम्
कुलूहल n.: любопытство, интерес

Abb.: कुलूहलम्
(Источник изображения: Details)
कृत्स्न 3: весь, полностью
परिचय m.: знакомство
कला f.: искусство
वर m.n.: желание
उत Indekl.: и, также, или
विहंग m.: птица ("в воздушнस्ом сне - विह - идущий")
वेष m.: одежда, вид, внешность
छन्न n.: покров, укрытие
पञ्जर n.: клетка

Рис.: पञ्जरम्
Гадалка с попугаем в клетке: попугай вытаскивает бумажечки, на которых написано предсказание. Майсор
(Источник изображения: Подробности)
चाण्डाल । चण्डाल m.: низшая ступень далитов
स्वयम् Индескл.: сам, собой
अवनि f.: земля
मुहूर्त m.,n.: мгновение, момент
ध्यै 1P ध्यायति : представлять себе, думать
Перф. IV दध्यौ
Буд. ध्यास्यति
Страд. ध्यायते
Кавз. ध्यापयति
PPP ध्यात
Инф. ध्यातुम्
Герундив ध्येय
आदर m.: внимание, уважение

Рис.: सादरः
Амритсар = ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
(Источник изображения: Подробности)
कुतुक n. = कुलूहल n.
परम 3: высший, наивысший ; पञ्चम्या : лучше, выше
शिशु m.: дитя, детёныш

Рис.: गजशिशुः
Шри-Ланка
(Источник изображения: Подробности)
Определите следующие формы:
बान (VII в. н. э.): कादम्बरी, изд. M. R. Kale, 1968, стр. 35 и сл.
Вопросы короля शूद्रक из विदिशा попугаю वैशम्पायन:
नरपतिरब्रवीत् । आस्तां तावत्सर्वमेवेदम् । अपनयतु नः कुतूहलम् । आवेदयतु भवानादितः प्रभृति कार्त्न्येनात्मनो जन्म कस्मिन्देशे । भवान्कथं जातः । केन वा नाम कृतम् । का माता । कस्ते पिता । कथं वेदानामागमः । कथं शास्त्राणां परिचयः । कुतः कलाः समासादिताः । किं जन्मान्तरानुस्मरणमुत वरप्रदानम् । अथवा विहंगवेषधारी कश्चिच्छन्नं विवससि । क्व वा पूर्वमुषितम् । कियद्वा वयः । कथं पञ्जरबन्धः । कथं चाण्डालहस्तगमनम् । इह वा कथमागमनमिति । वैशम्पायनस्तु स्वयमुपजातकुतूहलेन सबहुमानमवनि्पतिना पृष्टो मुहूर्तमिव ध्यात्वा सादरमब्रवीत् । देव मतीयं कथा । यदि कौतुकमाकर्ण्यताम् ॥

Рис.: शुकः
Розовоголовый попугай = Psittacula cyanocephala
(Источник изображения: Details)