Oefening 27

A) Zet in de volgende zin de uitdrukkingen tussen haakjes in de locativus (सप्तमी) enkelvoud en — waar dit zinvol is — meervoud.

रामस् ... वसति । (ग्राम । गुरु । सत्यवान्कविः । पुत्रं लब्धुकामा ब्राह्मणी । गृह । तन्नगरम् । मुह्यञ्छत्रुः)

१. रामो ग्रामे वसति । २. रामो गुरौ वसति । (Meervoud: रामो गुरुषु वसति ।)

३. रामः सत्यवति कवौ वसति । (Meervoud: रामः सत्यवत्सु कविषु वसति ।)

४. रामः पुत्रं लब्धुकामायाम् ब्राह्मण्याम् वसति । (Meervoud: रामः पुत्रं लब्धुकामासु ब्राह्मणीषु वसति ।)

५. रामो गृहे वसति । (Meervoud: रामो गृहेषु वसति ।)

६. रामस् तस्मिन् नगरे वसति । ७. रामो मुह्यति शत्रौ वसति । (Meervoud: रामो मुह्यत्सु शत्रुषु वसति ।)

B) Vertaal en ontbind de composieten:

१. धर्मं वदति गुरौ दुर्जना न शृण्वन्ति ॥१॥
Slechte mensen luisteren niet wanneer de leraar de dharma verkondigt.

२. बुद्धकाले नरैरार्यसत्यानि श्रोतुं शक्यन्ते ॥२॥
(बुद्धस्य काले)
Ten tijde van een Boeddha kunnen de mensen de edele waarheden horen.

३. वसितसुवस्त्रां नरा लुभ्यन्ति । एवं सति सत्यो नरेभ्यः सुवस्त्राणीच्छन्ति ॥३॥
(वसितानि शोभनानि वस्त्राणि यया ताम् । शोभनानि वस्त्राणि)
Mannen begeren een vrouw die zich mooi gekleed heeft. Daarom wensen goede vrouwen van de mannen mooie kleren.

४. पुत्रे मृते ऽपुत्रा ब्राह्मणी पुत्रं लब्धुं व्रतं करोति ॥४॥
(पुत्रो नास्ति यस्याः सा)
Nadat haar zoon gestorven is, legt de zoonloze brahmanenvrouw een gelofte af om een zoon te krijgen.

५. उपनीतबालैर्गुरुकुल उष्यते ॥५॥
(उपनीतैर्बालैः । गुरोः कुले)
Na de initiatie wonen de jongens in de familie van de meester.

६. यज्ञकाले विगते ऽनिष्टदेवा विस्मृतयज्ञब्राह्मणेभ्यः क्रुध्यन्ति ॥६॥
(यज्ञस्य काले । नेष्टा देवाः । विस्मृतो यज्ञो यैस्तेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः)
Aangezien het tijdstip voor het offer is verstreken, zijn de goden, aan wie niet geofferd werd, toornig op de brahmanen die het offer vergeten hadden.

७. गुरौ तिष्ठति बाल आसितुं नार्हति ॥७॥
Terwijl de meester staat, mag een jongen niet zitten.

८. एवं काले गच्छति स्वाचारक्षत्रिय इष्टं धनं न लभते ॥८॥
(साधुराचारo यस्य सः)
Terwijl de tijd zo verstrijkt, verkrijgt de Kṣatriya met een goede levenswijze niet de gewenste welvaart.

९. ब्राह्मण्यां महाकवावागच्छन्त्यां ब्राह्मणीपुत्रो ऽप्यागच्छति ॥९॥
(महति कवौ । ब्राह्मण्याः पुत्रः)
Terwijl de brahmaanse vrouw bij de grote dichter aankomt, komt ook haar zoon.

१०. गुरुषूपदिशत्सु सुनीतबाला वक्तुं नार्हन्ति ॥१०॥
(सुष्ठu नीता बालाः)
Als de leraren les geven, mogen welopgevoede kinderen niet kletsen (praten).

Afb.: गुरुषूपदिशत्सु सुनीतबाला वक्तुं नार्हन्ति
(Bron afbeelding: Details)