Exercițiul 27

A) Introduceți în propozițiile de mai jos expresiile din paranteză la cazul locativ (सप्तमी) singular și — acolo unde este logic — plural.

रामस् ... वसति । (ग्राम । गुरु । सत्यवान्कविः । पुत्रं लब्धुकामा ब्राह्मणी । गृह । तन्नगरम् । मुह्यञ्छत्रुः)

१. रामो ग्रामे वसति ।

२. रामो गुरौ वसति । (Plural: रामो गुरुषु वसति ।)

३. रामः सत्यवति कवौ वसति । (Plural: रामः सत्यवत्सु कविषु वसति ।)

४. रामः पुत्रं लब्धुकामायाम् ब्राह्मण्याम् वसति । (Plural: रामः पुत्रं लब्धुकामासु ब्राह्मणीषु वसति ।)

५. रामो गृहे वसति । (Plural: रामो गृहेषु वसति ।)

६. रामस् तस्मिन् नगरे वसति ।

७. रामो मुह्यति शत्रौ वसति । (Plural: रामो मुह्यत्सु शत्रुषु वसति ।)

B) Traduceți și descompuneți compusele:

१. धर्मं वदति गुरौ दुर्जना न शृण्वन्ति ॥१॥
Oamenii răi nu ascultă când învățătorul proclamă Dharma.

२. बुद्धकाले नरैरार्यसत्यानि श्रोतुं शक्यन्ते ॥२॥
(बुद्धस्य काले)
În vremea unui Buddha, oamenii pot auzi adevărurile nobile.

३. वसितसुवस्त्रां नरा लुभ्यन्ति । एवं सति सत्यो नरेभ्यः सुवस्त्राणीच्छन्ति ॥३॥
(वसितानि शोभनानि वस्त्राणि यया ताम् । शोभनानि वस्त्राणि)
Bărbații poftesc o femeie care s-a îmbrăcat frumos. De aceea, femeile bune doresc de la bărbați haine frumoase.

४. पुत्रे मृते ऽपुत्रा ब्राह्मणी पुत्रं लब्धुं व्रतं करोति ॥४॥
(पुत्रो नास्ति यस्याः सा)
După ce fiul ei a murit, brahmana fără fii face o făgăduință pentru a obține un fiu.

५. उपनीतबालैर्गुरुकुल उष्यते ॥५॥
(उपनीतैर्बालैः । गुरोः कुले)
După inițiere, băieții locuiesc în familia maestrului.

६. यज्ञकाले विगते ऽनिष्टदेवा विस्मृतयज्ञब्राह्मणेभ्यः क्रुध्यन्ति ॥६॥
(यज्ञस्य काले । नेष्टा देवाः । विस्मृतो यज्ञो यैस्तेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः)
Deoarece momentul pentru jertfă a trecut, zeii, cărora nu li s-a jertfit, sunt mânați pe brahmani, care uitaseră de jertfă.

७. गुरौ तिष्ठति बाल आसितुं नार्हति ॥७॥
În timp ce maestrul stă, un băiat nu are voie să șadă.

८. एवं काले गच्छति स्वाचारक्षत्रिय इष्टं धनं न लभते ॥८॥
(साधुराचारo यस्य सः)
În timp ce timpul trece astfel, kṣatriya cu moduri bune nu obține prosperitatea dorită.

९. ब्राह्मण्यां महाकवावागच्छन्त्यां ब्राह्मणीपुत्रो ऽप्यागच्छति ॥९॥
(महति कवौ । ब्राह्मण्याः पुत्रः)
În timp ce brahna ajunge la marele poet, ajunge și fiul ei.

१०. गुरुषूपदिशत्सु सुनीतबाला वक्तुं नार्हन्ति ॥१०॥
(सुष्ठu नीता बालाः)
Dacă învățătorii predau, copiii bine educați nu au voie să bârfescă (să vorbească).

Fig.: गुरुषूपदिशत्सु सुनीतबाला वक्तुं नार्हन्ति
(Sursa imaginii: Detalii)