Lektion 13
13.1. PPP auf -na-
Per la distribuziun dals PPPs sin -ta- u -na- na pon vegnir formuladas reglas fixas. Ma:
Quasi tut las radis che finischan cun -d furman il participi dal passet (PPP) cun -na-. En quest cas vegn -d-n- sustituid cun -n-n-, quai che betg ha lieu en il sandha da la parola, ma è ina imitaziun dal sandha da la frasa.
Esempio:
pad 4 Ā PPP: panna 3 = पन्न
13.2. Ulteriur davart dal participi dal passà (PPP)
1. Il PPP a verbs dal significà "pensar", "vulér", "conuscher", "saber", "adorar" uschè sco ulteriurs verbs, che vegnan marcads en il Dhātupāṭha, il registral da radichas a Pāṇini, cun ñi, ha betg mo significà dal temp passà, ma po era vegnir duvrà cun significà presentic:
p.ex.
इष्ट "desiderà" (d.h. betg mo en il passà vulà, ma era en il present)
⟪त्वरित⟫ "eilend, eilig" (PPP zu tvar 1 Ā "eilen"; Dhātupāṭha: ñitvárā)
⟪इष्टं⟫ ⟪फलम्⟫ "la fructa desiderada (p.ex. quella dals act)"
En quest cas, sche अपि suonda al PPP, ha अपि il significat "benché":
p.ex.
⟪इष्टमपि⟫ ⟪फलं⟫ ⟪न⟫ ⟪लभते⟫ = "Benchè quel che vò la fructa, el na ottenta betg."
गत n.: "il ir, il pass"
⟪नृत्त⟫ n.: "il ballar, il ball"
13.3. Determinativas attributivas da sustantivs (posiziun da la paraula)
Attribute (Beifügungen) stehen in Prosa in der normalen Wortfolge vor dem Wort, das sie näher bestimmen. Adjektivische Attribute stimmen mit dem Nomen in Zahl, Fall und Geschlecht überein:
Esempel:
साधुरिष्टं फलं पश्यति = "In sanctus videt fructum desideratum (operum suorum)."
13.4. Furmaziun d'agiets sin -mant e -vant (taddhita)
Mediant las suffixes taddhita -mant resp. -vant vegnan adjetivs possessivs da nomens formads. Lur significaziun è: "quai che vegn designà tras il num da basegna possedend".
-vant tritt an Nomina, deren letzter ni vorletzter Laut ein a, ā ni m ist, sowie an Nomina, die auf einen Verschlusslaut auslauten; an andere Nomina tritt meistens -mant.
Ezempels:
पशुमन्त् "possend bestiame"
गुणवन्त् "cun qualitads / virtus"
13.5. Gradaziun da la stirp da nums
Las tribus en -mant respectivament en -vant appartegnan als stems nominal cun fluctuaziun dal stem.
En las radices nominalas cun fluctuaziun da la radis distinghescha ins tranter casus forts e casus debils. En ils casus forts ha il suffix ch’edifiescha la radis — en il cas da nominala da radis la part radicala — il stadi fort u il stadi allungà, en ils casus debils il stadi bass.
Ils casus forts èn:
| Singular एकवचन | Dual द्विवचन | Plural बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| Bei Maskulina und Feminina पुंस्, स्त्री | Nominativ प्रथमा Akkusativ द्वितीया Vokativ सम्बोधनप्रथमा | Nominativ प्रथमा Akkusativ द्वितीया Vokativ सम्बोधनप्रथमा | Nominativ प्रथमा Vokativ सम्बोधनप्रथमा |
| Bei Neutra नपुंसक | — | — | Nominativ प्रथमा Akkusativ द्वितीया Vokativ सम्बोधनप्रथमा |
Tuts ils auters casus èn faibles.
Sco dal prefix d’ina cumpunaziun stat in num cun declinaziun dal stem en il stem debel (en il cuntrapè dal num cun trais stems en il cuntrapè ditg «miez»).
13.6. Zum Wortsandhi
Per capir las singulas formas da la declinaziun da nomina sin -mant e -vant èn necessarias las suandantas reglas dal sandhi da las paraulas:
Dumber da consonantas finalas d’ina paraula: Da duas u dapliiras consonantas, sin las qualas ina paraula pudess finir, resta mo la prima consonanta; las autras vegnan eliminadas. Permess è la cumbinaziun -r- + consonanta.
Ein stimmloser Verschlusslaut wird vor einem stimmhaften Verschlusslaut (nicht Nasal) durch den ihm entsprechenden stimmhaften Verschlusslaut ersetzt:
Beispiele:
-t + bh- » -d-bh- ⟪द्भ्⟫
-k + bh- » -g-bh- ग्भ्
-c + bh- » -g-bh- ग्भ्
-c + dh- » -g-dh- ग्ध्
13.7. Kasusendungen konsonantischer Stämme
En cun stins che finescon cun consonant:
- è la desinenza dal accusativ (dvitīyā) plural masculin e feminin -as.
- è regularmain format il neutrum en nominativ (prathamā) ed accusativ (dvitīyā) singular sens desinenza.
- è regularmain format en il neutrum la desinenza dal nominativ ed accusativ plural -i.
13.8. Deklination der Stämme auf -mant und -vant
- Stamm fort: Nomen + -mant- / -vant-
- Stamm debol: Nomen + -mat- / -vat- (da: *-mnt- / *-vnt-)
| Masculin | Neutrum | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Singular एकवचन | Nominativ प्रथमा | paśu-mān पशुमान् | guṇa-vān गुणवान् | paśu-mat पशुमत् | guṇa-vat गुणवत् |
| Akkusativ द्वितीया | paśu-mant-am पशुमन्तम् | guṇa-vant-am गुणवन्तम् | paśu-mat पशुमत् | guṇa-vat गुणवत् | |
| Instrumentalis तृतीया | paśu-mat-ā पशुमता | guṇa-vat-ā गुणवता | paśu-mat-ā पशुमता | guṇa-vat-ā गुणवता | |
| Plural बहुवचन | Nominativ प्रथमा | paśu-mant-as पशुमन्तस् | guṇa-vant-as गुणवन्तस् | paśu-mant-i पशुमन्ति | guṇa-vant-i गुणवन्ति |
| Akkusativ द्वितीया | paśu-mat-as पशुमतस् | guṇa-vat-as गुणवतस् | paśu-mant-i पशुमन्ति | guṇa-vant-i गुणवन्ति | |
| Instrumentalis तृतीया | paśu-mad-bhis पशुमद्भिस् | guṇa-vad-bhis गुणवद्भिस् | paśu-mad-bhis पशुमद्भिस् | guṇa-vad-bhis गुणवद्भिस् | |
Feminin:
La radisch feminina dals radischs cun -mant- e -vant- finischa cun -mat-ī resp. -vat-ī. La declinaziun va sco tar devī, quai vul dir: n’exista nagina variaziun dal radisch.
Esempel:
- paśumatī, guṇavatī पशुमती गुणवती
13.9. Glista da pleds
Imparar las suentas suventas:
- eva एव : accentuescha la paraula precedenta
- asura m. असुर : demun
ASURA. «Spiritual, divin.»
ASURA. «Spiritual, divin.»
En las partes más antiguas del Ṛgveda este término se utiliza para el espíritu supremo, y es lo mismo que el Ahura de los zoroastrianos. En el sentido de 'dios' se aplicó a varios de los dioses principales, como Indra, Agni y Varuṇa. Posteriormente adquirió un significado cumpletamain opuesto, y pasó a significar, como ahora, un demonio o enemigo de los dioses.
Según el Viṣṇu Purāṇa, fueron producidos del vientre de Brahma (prajāpati). El relato del Vāyu Purāṇa es: "Los Asuras fueron producidos primero como hijos de su (Prajāpati's) vientre. Asu es declarado por Brāhmaṇa para significar aliento. De él fueron producidos estos seres; de ahí que sean Asuras." La palabra ha sido utilizada durante mucho tiempo como un nombre general para los enemigos de los dioses, incluyendo los Daityas y Danavas y otros descendientes de Kaśyapa, pero no incluyendo los Rakṣasas descendientes de Pulastya.
Según el Viṣṇu Purāṇa, fueron producidos del vientre de Brahma (prajāpati). El relato del Vāyu Purāṇa es: "Los Asuras fueron producidos primero como hijos de su (Prajāpati's) vientre. Asu es declarado por Brāhmaṇa para significar aliento. De él fueron producidos estos seres; de ahí que sean Asuras." La palabra ha sido utilizada durante mucho tiempo como un nombre general para los enemigos de los dioses, incluyendo los Daityas y Danavas y otros descendientes de Kaśyapa, pero no incluyendo los Rakṣasas descendientes de Pulastya.
En este sentido se ha encontrado una derivación diferente para ello: la fuente ya no es asu, 'aliento', sino que la inicial a se toma como el prefijo negativo, y asura significa 'no un dios;' de ahí, según algunos, surgió la palabra sura, comúnmente utilizada para 'un dios.'"
Según el Viṣṇu Purāṇa, fueron producidos del vientre de Brahma (prajāpati). El relato del Vāyu Purāṇa es: "Los Asuras fueron producidos primero como hijos de su (Prajāpati's) vientre. Asu es declarado por Brāhmaṇa para significar aliento. De él fueron producidos estos seres; de ahí que sean Asuras." La palabra ha sido utilizada durante mucho tiempo como un nombre general para los enemigos de los dioses, incluyendo los Daityas y Danavas y otros descendientes de Kaśyapa, pero no incluyendo los Rakṣasas descendientes de Pulastya.En este sentido se ha encontrado una derivación diferente para ello: la fuente ya no es asu, 'aliento', sino que la inicial a se toma como el prefijo negativo, y asura significa 'no un dios;' de ahí, según algunos, surgió la palabra sura, comúnmente utilizada para 'un dios.'"
[Fuente: Dowson, John <1820-1881>: A classical dictionary of Hindu mythology and religion, geography, history, and literature. -- London, Trübner, 1879. -- s.v. ]
Abb.: महिषासुरः
(Bildquelle: Details)
- guṇa m. गुण : fil, corda; proprietad, buna proprietad
- pad 4 Ā (padyate), Pass.: padyate, PPP panna पद् पद्यते पद्यते पन्न : ir, vegnir en
- as 2 P (asti) अस् अस्ति : esser, esser là
- as 4 P (asyati), Pass.: asyate, PPP asta अस् अस्यति अस्यते अस्त : lantsar, (lantsar) via
- i 2 P (eti), Pass.: īyate, PPP ita इ एति ईयते इत : ir
- pā 2 P (pāti), Pass. pāyate, PPP pāta पा पाति पायते पात : proteger, custodiar
pā 1 P (pibati), Pass. pīyate, PPP pīta पा पिबति पीयते पीत : trair (tradizionalmain enta la 1. classa)
- dviṣ 2 U (dveṣṭi), Pass. dviṣyate, PPP dviṣṭa द्विष् द्वेष्टि द्विष्यते द्विष्ट : odiar, inimisar
- ad 2 P (atti), Pass. adyate, PPP anna अद् अत्ति अद्यते अन्न : mangiar, consumar
- anna n. अन्न : mangiar (da PPP: *ad-na: quai ch'è stà mangià)
Abb.: अन्नम्
(Bildquelle: Detagl)
pad 4 Ā:
pad 4 Ā:
pada n. पद : pass, posiziun, lieu
pāda m. पाद : Pied, in quart, vers
Abb.: चत्वारः पादाः : गजः
(Quellbild: Detagl)
dviṣ 2 U:
dveṣa द्वेष : Od
13.10. Exercizi
A) Tradusci e trasforma en frasi al present activ:
१. अग्निना गृहं दग्धम् ।
२. बुद्धेन सत्यं बुद्धम् ।
३. बोध्या गौतमो मुक्तः ।
Fig.: अत्र गौतमो बुद्धो बोध्या मुक्तः
(Imaggina da: Detagls)
४. शूद्रा मूढाः । (2 pussaivladads)
५. ब्राह्मणेन मोक्ष इष्टः ।
६. रामेण पुण्यं कृतम् ।
७. ऋषिभिः सत्यमेवोदितमित्युदितम् ।
८. धर्मेण स्वर्गं नीतम् ।
९. साधुनाधर्मो न कृतम् ।
१०. मन्त्रेण मोक्षो लब्धः ।
११. कया रक्षिकयेयं बाला रक्षिता ॥
B) Tradusci e trasforma in frasi passive al passato:
१. राम इष्टमपि मोक्षं न लभते ।
२. योद्धा न मुञ्चति ।
३. साधवो देवान्स्मरन्ति ।
४. पुण्यवान्पुत्रो देवान् यजते ।
५. सुखवान्क्षत्रियो धर्मं रक्षति ।
६. पुत्रवान्नरकं न गच्छति ।
७. धर्मवती पापं न करोतीति गुरुर्वदति ।
८. बुद्धिमन्तः सत्यवतो धर्मं पृच्छन्ति ।
९. धर्मवन्तः फलवत्पुण्यं कुर्वन्ति ।
१०. ब्राह्मणा गुणवतः पुत्रानिच्छन्ति ।
११. कयर्ग्वेदं शृण्वन्ति ।
१२. किमीश्वरः सृजति ।
१३. साधुः कृतं पापं सहते ।
१४. पार्थिवो धनमिच्छतीति नीचा मन्यन्ते ।
१५. नैवासुरो जयतीत्यृषयः पश्यन्ति ।
१६. ब्राह्मणाः किं पिबन्ति खादन्ति च ॥
13.11. Wiederholungsübung
A) Traducir las siguientes frasas:
१. रामो मार्गेण ग्रामं गच्छति ।
२. नरा धनेन सुखमिच्छन्ति ।
३. नरः पुत्रेण नगरं पद्यते ।
४. देवो लोकान्सृजति ।
५. बाला जलं पिबति ।
६. कवयो धनं लुभ्यन्ति ।
७. बलवान्क्षत्रियः शूद्राञ्जयति ।
८. गुणवान् द्विष्टमपि शत्रुं न युध्यते ।
९. अधर्मः क्रोधश्च द्वेषश्च लोभश्चेत्यृषिर्वदति ।
१०. बाला अन्नेन बलमाप्नुवन्ति ।
११. बुद्धिमन्तः सत्येन मोक्षं लभन्ते ।
१२. इमाः साध्व्यः पापं सहन्ते ।
१३. कां देवतामृषिः पश्यति ।
१४. कान्देवान्ब्राह्मणक्षत्रियवैश्या यजन्ते ।
B) Mettai las frasis da l'exercizi A) en il passiv.
C) Formai inculcas cunstructiuns PPP a las frasis d'exercizi A).
Fig.: सत्यमेव जयते
(Fontana da l'imagina: Detagls)
D) Da tgeis cumpigns da sons pon esser naschidas las suandantas furmas da Sandhi? Dat tuttas pussaivladads:
- -ṇḍ(h)-
- -o-
- -ṣṭ-
- -st(h)-
- -ai-
- -au-
- -mst-
- -ṃśc-
- -ṃṣṭ-
- -ñj-
- -ñś-
- -o davant consonants sonads
- -ar-
- -ñch-
- -ṇḍ(h)-
- -ṣṭ-
- -st(h)-
- -mst-
- -ṃśc-
- -ṃṣṭ-
- -ir davant vocal u consonant sonà
- -īr davant vocal u consonant sonà
- -ur davant vocal u consonant sonà
- -ūr davant vocal u consonant sonà
- -er davant vocal u consonant sonà
- -or davant vocal u consonant sonà
- -air davant vocal u consonant sonà
- -aur davant vocal u consonant sonà
- -ñj-
- -ñś-
- -ñch-
- -ṇḍ(h)-
- -śc-
- -ṣṭ-
- -st(h)-
- -mst-
- -ṃśc-
- -ṃṣṭ-
- -mst-
E) Traducziun en Sanscrit:
- -mst-
- Śūdras èn en in tschiel vegnids.
- La dea era sdegnada.
- Tramain la dottrina dal Buddha las persunas èn vegnidas liberadas.
- Il figl ha ballà.
- L'amulet ha protegì il magister.
- In brahman ha betg ditg ina falsitad.
- Las dunnas śūdra han venerà la dea cun sacrificis.
- Buddha è vegnì sveglià a la veritad = Buddha ha reconuschì la veritad.
- Ils savis vedics han udì la Śruti.
- Ils sacrificants han premì il soma.