Lecziun 35

35.1. Tip III da perfetg: sterm ferm cotscha/lungida

Educaziun:

starkes Verb:

• 3.sg.P: stgalim da lungiaziun
• 2.sg.P: stgalim aut
• 1.sg.P: a libra tscherna stgalim aut u stgalim da lungiaziun

stèssel: vesair als sutatip

35.1.1. Perfekt tip IIIa: stèssel nivel aut/nivel deplen, stèssel nivel bass

Educaziun:

stirp infirma: gradus profundus

Ex radicibus typorum formatum:

• (consonans)-(consonans) - i/ī/u/ū
• (consonans) - ṛ

Avant finala che cumenza cun vocal vegn remplazzà:

• -i/-ī durch -iy
• -u/-ū durch -uv
• -ṛ durch r
  Exempels:

Radis	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
इ 2P	इयाय iy-ai + a	ईयुर् i + iy + ur
नी 1U	निनाय	निन्युर् ni-nī + ur	निन्ये	निन्यिरे
स्तु 2U	तुष्टाव tu + stau + a	तुष्टुवुर् tu + stuv-ur	तुष्टुवे	तुष्टुविरे
पू	पुपाव pu-pau + a	पुपुवुर् pu-puv-ur	पुपुवे	पुपुविरे
कृ	चकार	चक्रुर् ca-kr-ur	चक्रे	चक्रिरे

35.1.2. Perfekt Tip IIIb: Stom ferm cots/lung, stom debel cots

Educaziun:

Furmaziun:

vegn furmà da radischas dals tipus:

• (consonant)-(consonant)-ṝ
• consonant-consonant-ṛ (i.e. radischas sin -ṛ, sche quai èn pliras consonants avant)
  Exempels:

Radis	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
पॄ 3P	पपार	पपरुर्
स्मृ 1P	सस्मार	सस्मरुर्
संस्कृ 8U	सञ्चस्कार sam + ca-skār-a	सञ्चस्करुर्	सञ्चस्करे	सञ्चस्करिरे

35.2. Perfekti tip IV: Radis cun -ā / -āi

Educaziun:

stom ferm:

• 3./1. sg. P Perfekt endet auf -au
• 2. sg. P : stgalim aut -ā u stgalim fonc -i

stom debel:

• avant consonant: nivel fonc -i
• avant vocal: nivel fonc Ø

Vegn furmà da ragischs sin -ā / -āi

Exempel:

Radis	3. sg. Perf. P. 1. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
दा 3U	ददौ	ददुर् da-d-ur	ददे	ददिरे da-d-i-re

35.3. Perfekt Typ V: Radisn Konsonant-a-Konsonant

Educaziun:

starkes Verb:

• 3.sg.P: stgalim da lungiaziun
• 2.sg.P: stgalim aut
• 1.sg.P: a libra tscherna stgalim aut u stgalim da lungiaziun

stema debel: vesair ils sutg-types

Vegn furmà da ragischs dal tip (consonanta)-consonanta-a-consonanta

35.3.1. Perfekt Tip Va: stom debel stgalim fonc

Educaziun:

Educaziun:

stema fiac: stadi profund

• गम्
• हन्
• जन्
• वच्
• वद्
• यज्
  Exemples:

Radis	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
गम् 1P	जगाम	जग्मुर् ja-gm-ur
हन् 2P	जघान ja-ghān-a	जघ्नुर्
जन् 4Ā			जज्ञे ja-jñ-e	जज्ञिरे
वच् 2P	उवाच	ऊचुर् u + uc-ur
वद् 1P	उवाद	ऊदुर्	ऊदे	ऊदिरे
यज् 1U	इयाज	ईजुर् i + ij-ur	ईजे	ईजिरे

35.3.2. Perfekt Tip Vb: stèssel debole, contrazione (tipu e)

Educaziun:

stgir: nagina duplicaziun. Sustituziun dal -a- da la radis cun -e-
(per l’explicaziun vesair Thumb-Hauschild 1,2 p. 286sqq.)

El vegn furmà da radis cun -a- tranter dus consonants simpls, il consonant inicial dal qual na vegn betg midà en la sillaba da duplicaziun (quai vul dir: il consonant inicial n’è nagin guttural, aspirà u h).
Exempl:

Radis	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
पच् 1U	पपाच	पेचुर्	पेचे	पेचिरे

35.3.3. Perfekt Tip Vc: Radichs Consonant-a-Consonant. Stèssel deble nivel aut

Educaziun:

stèbel debel: nivellev

È furmà da tut las autras radischas cun -a- central, c.a. radischas cun -a- central

• las che cumenzan cun dus consonants
• las che cumenzan cun gutturals
• las che cumenzan cun aspirats
• las che cumenzan cun h

schon sie nicht zu Perfekt Typ Va gehören.

Exempel:

Radis	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
क्रम् 1U	चक्राम	चक्रमुर्	चक्रमे	चक्रमिरे

35.4. Glista da pleds

नश् 4P नश्यति : perder, distrugger, svanir

Perf. Vb ननाश, नेशुर्
Fut. नशिष्यति । नङ्क्ष्यति
Kaus. नाशयति
PPP नष्ट

नश् + प्र 4P प्रणश्यति** : svanir, perder, distrugger

क्रम् 1U क्रामति, 4P क्राम्यति : ir, ir

Perf. Vc चक्राम, चक्रमुर्
Fut. क्रमिष्यति
Pass. क्रम्यते
Kaus. क्रमयति
PPP क्रान्त
Inf. क्रमितुम्
Absol. क्रमित्वा । क्रन्त्वा । क्रान्त्वा

Fig.: क्रामन्ति
Persunas che van, Senegal.
(Sursa d’imagine: Detagls)

गै 1P गायति (gai + a-ti): chantar, recitar en ton chantant, annunziar en discurs ligà

Perf. IV जगौ, जगुर्
Fut. गास्यति
Pass. गीयते
Kaus. गापयति
PPP गीत
Inf. गातुम्

davon:
गीता f.: Lied, Gesang

Fig.: जगुः
Temple musicians Kaadu Malleswara Temple Bangalore.
(Font dal maletg: Details)

35.5. Esercitaziun

A) Formai las formas correspondents dal perfet per las suventas formas verbalas:

1. गायन्ति
2. स्मरन्ति
3. एष्यति
4. गच्छन्ति
5. कुरुते
6. नेष्यन्ते
7. जायते
8. जानाति
9. संस्करोति
10. पुनीते
11. बिभ्यति
12. पिपुरति
13. दत्ते
14. यजन्ते
15. भजन्ति irregular, suenter il tip Vb!
16. वक्ति
17. अदधुः
18. बिभ्रते
19. मरिष्यन्ति
20. अशक्नुवन्
21. अवदन्
22. अपिबत्
23. अपान्
24. अलभत
25. अहन्
26. मन्यन्ते
27. अक्रामन्
28. अशृण्वन्
29. मिमति

Fig.: मिमति
Market en Vadaseri, Tamil Nadu.
(Sursant d’imagina: Detagls)

30. अपद्यत
31. सुनोति
32. अतिष्ठत्
33. पतिष्यन्ति
34. अपचत्
35. अजहुर्
36. धक्ष्यन्ति
37. स्तौति
38. तनुते
39. अचरत्
40. जुह्वति
41. अहरत्

B) Tradusci:

एकस्मिन्नेव काले क्षत्रियो महान्यष्टुमुपचक्रमे । तस्य यज्ञपशुमिन्द्रो जहार । प्रनष्टे तु पशौ दुर्ब्राह्मणः क्षत्रियमब्रवीत् । पशुर्हृतः क्षत्रियस्य दुर्नयादिति ॥१॥

रामो ऽपुत्र आस । स पुत्रमियेष न तु लेभे । तस्माद्देवानीजे ब्रह्मचर्यादिव्रतानि च चकार । देवा रामस्येष्टिं शुश्रुवुर् रामाय चेष्टपुत्रं ददुः ॥२॥

ब्राह्मण्यो यज्ञाय घृतं पेचुः । ब्राह्मणीषु पचन्तीषु ब्राह्मणा यज्ञस्थानं सञ्चस्करुः । ततः क्षत्रियाः शिवादिदेवानीजिरे ब्राह्मणाश्चेजुः ॥३॥

Imag.: ... ब्राह्मणाश्चेजुः
Yajña ceremony, Shiva ashram, Ganeshpuri.
(Sursa d’imagia: Detagls)

अर्हन्तः कुलबन्धनं बिभिदुर्लोभं च क्रोधं च मोहं च रुरुधुः सत्यं प्रजज्ञुर्दुःखान्मुक्ता मोक्षसुखमापुः ॥४॥

C) Trasforma le frasi dell'esercizio B) sostituendo i perfetti con gli imperfetti.