Lektion 35
35.1. Tip III da perfetg: sterm ferm cotscha/lungida
Educaziun:
starkes Verb:
- 3.sg.P: stgalim da lungiaziun
- 2.sg.P: stgalim aut
- 1.sg.P: a libra tscherna stgalim aut u stgalim da lungiaziun
stèssel: vesair als sutatip
35.1.1. Perfekt tip IIIa: stèssel nivel aut/nivel deplen, stèssel nivel bass
Educaziun:
stirp infirma: gradus profundus
Ex radicibus typorum formatum:
- (consonans)-(consonans) - i/ī/u/ū
- (consonans) - ṛ
Avant finala che cumenza cun vocal vegn remplazzà:
- -i/-ī durch -iy
- -u/-ū durch -uv
- -ṛ durch r
Exempels:
| Radis | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| इ 2P | इयाय iy-ai + a | ईयुर् i + iy + ur | ||
| नी 1U | निनाय | निन्युर् ni-nī + ur | निन्ये | निन्यिरे |
| स्तु 2U | तुष्टाव tu + stau + a | तुष्टुवुर् tu + stuv-ur | तुष्टुवे | तुष्टुविरे |
| पू | पुपाव pu-pau + a | पुपुवुर् pu-puv-ur | पुपुवे | पुपुविरे |
| कृ | चकार | चक्रुर् ca-kr-ur | चक्रे | चक्रिरे |
35.1.2. Perfekt Tip IIIb: Stom ferm cots/lung, stom debel cots
Educaziun:
Furmaziun:
vegn furmà da radischas dals tipus:
- (consonant)-(consonant)-ṝ
- consonant-consonant-ṛ (i.e. radischas sin -ṛ, sche quai èn pliras consonants avant)
Exempels:
| Radis | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| पॄ 3P | पपार | पपरुर् | ||
| स्मृ 1P | सस्मार | सस्मरुर् | ||
| संस्कृ 8U | सञ्चस्कार sam + ca-skār-a | सञ्चस्करुर् | सञ्चस्करे | सञ्चस्करिरे |
35.2. Perfekti tip IV: Radis cun -ā / -āi
Educaziun:
stom ferm:
- 3./1. sg. P Perfekt endet auf -au
- sg. P : stgalim aut -ā u stgalim fonc -i
stom debel:
- avant consonant: nivel fonc -i
- avant vocal: nivel fonc Ø
Vegn furmà da ragischs sin -ā / -āi
Exempel:
| Radis | 3. sg. Perf. P. 1. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| दा 3U | ददौ | ददुर् da-d-ur | ददे | ददिरे da-d-i-re |
35.3. Perfekt Typ V: Radisn Konsonant-a-Konsonant
Educaziun:
starkes Verb:
- 3.sg.P: stgalim da lungiaziun
- 2.sg.P: stgalim aut
- 1.sg.P: a libra tscherna stgalim aut u stgalim da lungiaziun
stema debel: vesair ils sutg-types
Vegn furmà da ragischs dal tip (consonanta)-consonanta-a-consonanta
35.3.1. Perfekt Tip Va: stom debel stgalim fonc
Educaziun:
Educaziun:
stema fiac: stadi profund
- गम्
- हन्
- जन्
- वच्
- वद्
- यज्
Exemples:
| Radis | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| गम् 1P | जगाम | जग्मुर् ja-gm-ur | ||
| हन् 2P | sig[जघान] ja-ghān-a | जघ्नुर् | ||
| जन् 4Ā | जज्ञे ja-jñ-e | जज्ञिरे | ||
| वच् 2P | उवाच | ऊचुर् u + uc-ur | ||
| वद् 1P | उवाद | ऊदुर् | <ऊदे> | <ऊदिरे> |
| यज् 1U | इयाज | ईजुर् i + ij-ur | ईजे | ईजिरे |
35.3.2. Perfekt Tip Vb: stèssel debole, contrazione (tipu e)
Educaziun:
stgir: nagina duplicaziun. Sustituziun dal -a- da la radis cun -e-
(per l’explicaziun vesair Thumb-Hauschild 1,2 p. 286sqq.)
El vegn furmà da radis cun -a- tranter dus consonants simpls, il consonant inicial dal qual na vegn betg midà en la sillaba da duplicaziun (quai vul dir: il consonant inicial n’è nagin guttural, aspirà u h).
Exempl:
| Radis | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| पच् 1U | पपाच | पेचुर् | पेचे | पेचिरे |
35.3.3. Perfekt Tip Vc: Radichs Consonant-a-Consonant. Stèssel deble nivel aut
Educaziun:
stèbel debel: nivellev
È furmà da tut las autras radischas cun -a- central, c.a. radischas cun -a- central
- las che cumenzan cun dus consonants
- las che cumenzan cun gutturals
- las che cumenzan cun aspirats
- las che cumenzan cun h
schon sie nicht zu Perfekt Typ Va gehören.
Exempel:
| Radis | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| क्रम् 1U | चक्राम | चक्रमुर् | चक्रमे | चक्रमिरे |
35.4. Glista da pleds
नश् 4P नश्यति : perder, distrugger, svanir
Perf. Vb ननाश, नेशुर् :br
Fut. नशिष्यति । नङ्क्ष्यति :br
Kaus. नाशयति :br
PPP नष्ट
नश् + प्र 4P प्रणश्यति** : svanir, perder, distrugger
क्रम् 1U क्रामति, 4P क्राम्यति : ir, ir
Perf. Vc चक्राम, चक्रमुर् :br
Fut. क्रमिष्यति :br
Pass. क्रम्यते :br
Kaus. क्रमयति :br
PPP क्रान्त :br
Inf. क्रमितुम् :br
Absol. क्रमित्वा । क्रन्त्वा । क्रान्त्वा
Abb.: क्रामन्ति
Persunas che van, Senegal.
(Sursa d’imagine: Detagls)
गै 1P गायति (gai + a-ti): chantar, recitar en ton chantant, annunziar en discurs ligà
Perf. IV जगौ, जगुर् :br
Fut. गास्यति :br
Pass. गीयते :br
Kaus. गापयति :br
PPP गीत :br
Inf. गातुम्
davon:
गीता f.: Lied, Gesang
Abb.: जगुः
Temple musicians Kaadu Malleswara Temple Bangalore.
(Bildquelle: Details)
35.5. Esercitaziun
A) Formai las formas correspondents dal perfet per las suventas formas verbalas:
- गायन्ति
- स्मरन्ति
- एष्यति
- गच्छन्ति
- कुरुते
- नेष्यन्ते
- जायते
- जानाति
- संस्करोति
- पुनीते
- बिभ्यति
- पिपुरति
- दत्ते
- यजन्ते
- भजन्ति irregular, suenter il tip Vb!
- वक्ति
- अदधुः
- बिभ्रते
- मरिष्यन्ति
- अशक्नुवन्
- अवदन्
- अपिबत्
- अपान्
- अलभत
- अहन्
- मन्यन्ते
- अक्रामन्
- अशृण्वन्
- मिमति
Fig.: मिमति
Market en Vadaseri, Tamil Nadu.
(Sursant d’imagina: Detagls)
- अपद्यत
- सुनोति
- अतिष्ठत्
- पतिष्यन्ति
- अपचत्
- अजहुर्
- धक्ष्यन्ति
- स्तौति
- तनुते
- अचरत्
- जुह्वति
- अहरत्
B) Tradusci:
एकस्मिन्नेव काले क्षत्रियो महान्यष्टुमुपचक्रमे । तस्य यज्ञपशुमिन्द्रो जहार । प्रनष्टे तु पशौ दुर्ब्राह्मणः क्षत्रियमब्रवीत् । पशुर्हृतः क्षत्रियस्य दुर्नयादिति ॥१॥
रामो ऽपुत्र आस । स पुत्रमियेष न तु लेभे । तस्माद्देवानीजे ब्रह्मचर्यादिव्रतानि च चकार । देवा रामस्येष्टिं शुश्रुवुर् रामाय चेष्टपुत्रं ददुः ॥२॥
ब्राह्मण्यो यज्ञाय घृतं पेचुः । ब्राह्मणीषु पचन्तीषु ब्राह्मणा यज्ञस्थानं सञ्चस्करुः । ततः क्षत्रियाः शिवादिदेवानीजिरे ब्राह्मणाश्चेजुः ॥३॥
Imag.: ... ब्राह्मणाश्चेजुः
Yajña ceremony, Shiva ashram, Ganeshpuri.
(Sursa d’imagia: Detagls)
अर्हन्तः कुलबन्धनं बिभिदुर्लोभं च क्रोधं च मोहं च रुरुधुः सत्यं प्रजज्ञुर्दुःखान्मुक्ता मोक्षसुखमापुः ॥४॥
C) Trasforma le frasi dell'esercizio B) sostituendo i perfetti con gli imperfetti.
lekt3501: Musicists dal templ Kaadu Malleswara Temple Bangalore. [Sursa da l'imagines: Samuelraj / Flickr. CC BY-NC]
lekt3502: Persunas che van, Senegal. [Sursa da l'imagines: Curt Carnemark / World Bank. CC BY-NC-ND]
lekt3503: Mercat en Vadaseri, Tamil Nadu. [Sursa da l'imagines: kifo / Flickr. CC BY-SA]
lekt3504: Ceremonia da Yajña, ashram da Shiva, Ganeshpuri. [Sursa da l'imaginesch: Dey / Flickr. CC BY-NC-SA]