Lista da vocabulari (resum)

Tut ils novs pleds dal curs en la successiun da lur introducziun, cun explicaziuns tematicas.

Lecziun 2

deva m. -- देव : Celestial, deus; prinzi, re.

īśvara m. -- ईश्वर : Signur, regent, deus (monoteistic).

brāhmaṇa m. -- ब्राह्मण : Brahman (classa spirituala).

kṣatriya m. -- क्षत्रिय : Kṣatriya (classa da prinzipis e militar).

vaiśya m. -- वैश्य : Vaiśya (classa da nutriment e commerzi).

śūdra m. -- शूद्र : Śūdra (classa da prestaziuns).

Tenor la teoria classica (p.ex. Manusmṛti I, 88-91) èn las incumbensas distribuidas:

dals Brahman
studiar ils Vedas
docenza
sacrifici per sasez
sacrifici per auters
dar
acceptar donaziuns
dals Kṣatriyas
proteger il popul
dar donaziuns (a Brahman)
sacrificar per sasez
studiar ils Vedas
dals Vaiśyas
allevament da bestgiami
agricultura
commerzi
credit
sacrificar per sasez
dar donaziuns (a Brahman)
sacrificar per sasez
studiar ils Vedas
dals Śūdras
servir las trais classas superiuras

dvija m. -- द्विज : "Dus giadas naschì" (initziads da las trais classas superiuras: Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya).

varṇa m. -- वर्ण : Colur, classa da naschientscha (tendenz).

Las quatter classes (varṇa m.) vegnan spess confusas cun las castas. Las quatter classes èn però -- en differenza a las castas -- betg in element specific indian; era en l'Europa avain nus (fin almain a la Prima Guerra Mundiala) ina structura da classes, sco che la suandanta illustraziun dal 15avel tschientaner mussa:

Fig.: Raquinta da la partiziun dals estaments dal temp medieval europeic (xilografia da la fin dal 15avel tschientaner).
(Sursa d’imagines: Detagls)

Etichettaziun:
Estament da ils sacerdots (~Brāhmaṇa): Tu supplex ora = Ti prega cun supplicaziun!
Estament da la nobiltad (~Kṣatriya): Tu protege = Ti protegia!
Estament dals purs (~Vaiśya/Śūdra): Tuque labora = Ed ti lavura!

Ils trais estaments portan la vesta correspundenta da lur respectiv estament. Sora dals – uschia designads sco volì da Dieu – estaments trona Cristus.

Max Weber (1864–1920) definexa l’estament uschia:

»Estament« duess esser ina multitudine da persunas, che en in’uniun
a) pretenda ina stima speciala d’estament, – eventualmain er
b) monopolis specials d’estament.

Estaments pon nascher
a) primarmain, tras ina vita d’estament propria, tranter auter per il mument dal profet (estaments da vita u profets),
b) secundarmain, per carisma ereditari, tras pretensiuns da prestaziun reussidas cun basegna d’ascendenza d’estament (estaments da naschientscha),
c) tras l’appropriaziun d’estament da pussanzas regentas u hierocraticas sco monopolis (estaments politics u hierocrats).

La svilup d’estament da naschientscha è regularmain ina forma d’appropriaziun (ereditara) da privilegis ad in’uniun u a persunas singulas qualificadas. Mintga appropriaziun ferma da schanzas, en spezial [da] pussanzas regentas u schanzas d’acquist, ha la tendenza a menar a la furmaziun d’estaments. Mintga furmaziun d’estament ha la tendenza a menar ad appropriaziuns monopolisticas da pussanzas regentas e schanzas d’acquist.

Cun la creschida da classes d'acquisiziun sin il fund da l'economia orientada al martgà, naschan e persisteschan estats preferibelmain sin il fund da la copertura da basegn monopolistica liturgica, feudal u patrimoniala d'associaziuns.

«Stadial» duai ina societad vegnir numnada, sche la structura sociala succeda preferibelmain tenor estats, «classal», sche ella succeda preferibelmain tenor classes. Al «stat» è da las «classes» la classe «sociala» il pli proksima, la «classa d'acquisiziun» il pli lunsch. Estats vegnan per part formads da classes da possess tenor lur punct central.

Mintga societad stadiala è conventionala, ordnada tras regulas dal stil da vita, crea perquai cundiziuns d'consum economic irrazionalas e impedescha en quest modus tras appropriaziuns monopolisticas ed il scumandar da la disposiziun libera davart la propria capacitad d'acquisiziun la furmaziun libera dal martgà.

[Weber, Max (1864–1920): Economia e societad : fundament da la sociologia comprensiva. – 5., revisida ediziun. – Tubinga : Mohr, 1976. – p. 625 ss.]

Varṇas èn per consequenza estats da naschientscha.

kavi m. -- कवि : poet.

agni m. -- अग्नि: fieu, dieu Agni.

Fig.: Dieu Agni, miniatura, 18avel tschientaner.
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

sādhu 3 -- साधु : correct, bun.

sādhu m. -- साधु : «sant» um, Sādhu.

Fig.: Sādhu (साधु), Temple Pashupatinath, Kathmandu.
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

guru 3 -- गुरु : pesant, impurtant, degno da veneraziun

guru m. -- गुरु : persuna degna da veneraziun: bab, mamma, parent pli vegl, spezialmain magister, maister

Lecziun 3

Imparai las suandantas paraulas:

śruti f. = श्रुति : l'udir, la transmissiun eterna (denuminaziun per ils Veds e las Brāhmaṇa's).

smṛti f. = स्मृति : presenziaziun, rememuraziun, presenziaziun meditativa = atgna, transmissiun (cuntrari a śruti). Cunpris:
ils sis vedāṅga n. (वेदाङ्ग)

1. śikṣā f. (शिक्षा): correcta pronunzia
2. chandas n. (छन्दस्): metr
3. vyākaraṇa n. (व्याकरण): gramatica
4. nirukta n. (निरुक्त) : explicaziun da paraulas, etimologia
5. jyotiṣa n. (ज्योतिष) : astronomia, scienza dal calendari
6. kalpa m. (कल्प) : ceremonial
   śrautasūtra n. (श्रौतसूत्र) : ovras da midada per l'execuziun dals gronds sacrificis
   gṛhyasūtra n. (गृह्यसूत्र) : ovras da midada per las ceremonias e sacrificis dal diari
   dharmasūtra n. (धर्मसूत्र) e dharmaśāstra n. (धर्मशास्त्र) : ovras da midada davart dretg e costum (comportaziun correcta)
   ils gronds epes mahābhārata n. (महाभारत) e rāmāyaṇa n. (रामायण)
   ils purāṇa n. (पुराण)
   nītiśāstra n. (नीतिशास्त्र) : ovras da midada da la savida dal viver

smṛti è spezialmain er denominaziun per ovras da midada davart il dharma.

dhenu f. = धेनु : (vacca da) vacca.

paśu m. = पशु : animal da rendita domesticà, bestgiami (collectivum).

devatā f. = देवता : deïtad (abstract e concret).

brāhmaṇī f. = ब्राह्मणी : Brahmanin.

kṣatriyā f. = क्षत्रिया : femna Kṣatriya.

kṣatriyī f. = क्षत्रियी : dunnad da in Kṣatriya.

vaiśyā f. = वैश्या : femna Vaiśya.

śūdrā f. = शूद्रा : femna Śūdra.

śūdrī f. / śūdrāṇī f. = शूद्री शूद्राणी : dunnad da in Śūdra.

devī f. = देवी : deffa, en spezial Durgā f. = दुर्गा, la consorta da Śiva = शिव.

Fig.: Durgā = दुर्गा, Orissa
(Fonte da l'imagines: Detagls)

sādhvī f. = साध्वी : fem. a sādhu.

gurvī f. = गुर्वी : fem. a guru.

asmitā f. = अस्मिता : "esser-je", quai ch'è il (fals) credi: Jeu sun quel che vescha etc.

ānvīkṣikī f. = आन्वीक्षिकी : filosofia (la scienza che arriva a las sias conclusiuns tras motivaziuns logicamain correctas).

upekṣā f. = उपेक्षा : betg-observaziun, equanimitad.

karuṇā f. = करुणा : cumpassiun, compassion.

muditā f. = मुदिता : gauder, en spezial cun-gauder (il cuntrari a invidia).

Lecziun 5

Memorisai las suandantas paraulas:

abhiniveṣa m. = अभिनिवेष : inclinaziun a, tenacitad, persistenza; spezialmain: affecziun al corp sco sche el fess part da sez.

kāma m. = काम : desideri, brama, don desiderà, plaider sensuel, amur; dieu da l'amur Kāma.

Fig.: dieu Kāma = kāmadeva = कामदेव, 18avel tschientaner
(Fonte da l'imagines: Wikipedia, Public domain)

krodha m. = क्रोध : furoia.

kleśa m. = क्लेश : torment, plagia.

trayī f. = त्रयी : Trifogna; spezialmains las trais Vedas (Ṛgveda, Sāmaveda, Yajurveda).

daṇḍanīti f. = दण्डनीति : Politica (in Tatpuruṣa daṇḍa m. = "stang, pussanza, dominaziun, sancziun" e nīti f. = "direcziun correcta").

dvijāti 3 / dvija 3 = द्विजाति / द्विज : Duschau naschì.

dveṣa m. = द्वेष : Od.

maitrī f. = मैत्री : Amisadadadadadadadadada, amisaivdadadadadadadadadadadadadadadadadadada.

rāga m. = राग : (roug) colur, passium, amur.

lobha m. = लोभ : Avidadadadadadadadadadadadadadadadadada.

varṇa m. = वर्ण : Colur, generaziun, classa.

vārttā f. = वार्त्ता : Guadagn, economia (economia).

vidyā f. = विद्या : Savida, scienza.

avidyā f. = अविद्या : Insavida, na-savida.

ca = च : e.
(Vegn postà suenter la parola che el collescha. Sche pliras palabras vegnan colliadas, stat el idealmain suenter la emprima parola dal ultim element da colliaziun: brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca = ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च).

ca ... ca = च ... च : uschè ... sco era.

Lecziun 6

En il Sanscrit vegnan ils verbs preschentads en la furma da radis. Il numer suenter il radi significia la classa da conjugaziun.

P: Radis è mo Parasmaipada
Ā: Radis è mo Ātmanepada
U: Ubhayapada ("dus furmas da parola"): Radis vegn duvrà en Parasmaipada e Ātmanepada.
(): En parentesis stat la persuna terza singulara present indicativ (laṭ).

Memorisai las suandantas paraulas:
yaj 1 U (yajati) यज् यजति : onurar cun in sacrifici, sacrificar
bhū 1 P (bhavati) भू भवति : vegnir, naschair, esser
smṛ 1 P (smarati) स्मृ स्मरति : preschentar, rememorar
nṛt 4 P (nṛtyati) नृत् नृत्यति : ballar
nī 1 U (nayati) नी नयति : gidar
man 4 Ā (manyate) मन् मन्यते : pensar
muh 4 P (muhyati) मुह् मुह्यति : esser confus
yudh 4 Ā (yudhyate) युध् युध्यते : combatter
viś 6 P (viśati) विश् विशति : entrar
sṛj 6 P (sṛjati) सृज् सृजति : liberar, emetter, emanar

Lecziun 7

Imparar las suandantas paraulas:

aś 5 Ā (aśnute) अश् अश्नुते : cuntanscher, vegnir a, cuntanscher
āp 5 P (āpnoti) आप् आप्नोति : cuntanscher, cuntanscher
kup 4 P (kupyati) कुप् कुप्यति : s'arrabbiar
krudh 4 P (krudhyati) क्रुध् क्रुध्यति : s'arrabbiar
khād 1 P (khādati) खाद् खादति : mastgar, mangiar
śru 5 P (śṛṇoti !) श्रु शृणोति : udair (qualchicosa: accusativ, persunas: genitiv u accusativ; davart: accusativ; da in'ovra: genitiv, ablativ, instrumental)
su 5 U (sunoti) सु सुनोति : premer
soma m. सोम : bevanda premida, Soma; glina (Da quala planta il Soma è vegnì premì, è fin oz anc disputà).

Fig.: Era questa la planta da Soma vedica?: Amanita muscaria (L.) Lam.
(Sursainta da l'imaginescha: Detagls)

phala n. फल : fruit (era en il sens figurà: fruit (karmic) d'ina acziun)
nṛtya n. नृत्य : dansa
svarga m. स्वर्ग: tschiel
naraka m. नरक: infern (second ina concepziun hinduista ha l'univers la furma d'in œuf (Brahmāṇḍa m.n. = ब्रह्माण्ड = "œuf da Brahmā"): sur la terra sa chattan sis tschels cun beatezza crescenta, sut la terra sa chattan set ditas pātāla n. = पाताल, abitaziuns dals nāga m. = नाग (serpents) ed autras creatiras mitologicas, tranter quellas sa chattan set inferns cun torment crescent)
aṅga n. अङ्ग: part dal corp, element; era = vedāṅga = वेदाङ्ग
gam 1 P (gacchati) गम् गच्छति: ir (Second la classificaziun da verbs indigens tutga ella a la classe da present 1, ma en realitad è ella ina furmaziun cun il suffix da la furma dal present -ccha-: gam » grond (gm) » ga-ccha-ti)

Lecziun 8

Imparar las suandantas paraulas:

ji 1 P (jayati) जि जयति : victurar, sutterrar
labh 1 Ā (labhate) लभ् लभते : agarrar, retschaiver
tu तु : ma (sa suonda la emprima parola da la proposiziun cuntraria u dal pled cuntrari)
paś 4 P (paśyati) पश् पश्यति : vesair, scuvrir ( vegn duvrà sco stem dal presens en lieu da la radis dṛś 0 "vesair, scuvrir")
kṛ 8 U (karoti) कृ करोति : far
tan 8 U (tanoti) तन् तनोति : stender
rakṣ 1 P (rakṣati) रक्ष् रक्षति : guardar
sārathi m. सारथि : cochier
kapi m. कपि : scimia
kumārī f. कुमारी : la giuvna, la virginitad
nāga m. नाग : il nud, l'elefant, la serpa (l'elefant e la serpa n'han nagina pel, uschè sco l'"scimia nud" uman)
gaja m. गज : elephant
śuc 1 P (śocati) शुच् शोचति : doler
śuka m. शुक : papegai
pat 1 P (patati) पत् पतति : cadair, volar
patrikā f. पत्रिका : littera
likh 1 P (likhati) लिख् लिखति : incisiun, scriver (originalmain cun il stil sin in fegl da palma, lura generalmain)

Fig.: likh (लिख्) : stil indian d'acier per incider sin fegls da palma
(Fontauna d'imagines: Detagls)

Fig.: likh (लिख्) : stgisch da scriver dals Batak (Sumatra), sco ch'el probablamain era usità en l'India
(Fontauna d'imagines: Detagls)

sukha n. सुख : feliç, benesser
duḥkha n. दुःख : sfortuna, dolur

Lecziun 9

Memorisar las suandantas paraulas:

adhyayana n. (अध्ययन) : studiar, spezialmain studi dal Veda

Fig.: adhyayana = अध्ययन, Sri Skandaguru Vidyalayam, Tiruparankundram en vischinanza da Madurai.
(Fontauna d’imagines: Detagls)

kāru m. / kāruka m. (कारु / कारुक) : artgian

Fig.: kāru = कारु, Gujarat.
(Fontauna d’imagines: Detagls)

kuśīlava m. (कुशीलव) : (viandant) artist da spectacles, attur, chantader
kusīda n. (कुसीद) : usura
kṛṣ 1 P (karṣati) कृष् कर्षति : trair
kṛṣ 6 U (kṛṣati) कृष् कृषति : arar
da quai: kṛṣi f. / kṛṣikā f. (कृषि / कृषिका) : agricultura
dāna n. (दान) : dar, donaziun, generusitad
pratigraha m. (प्रतिग्रह) : acceptar, don
pravacana n. (प्रवचन) : discurs, instrucziun (oralmaing)
pāśupālya n. (पाशुपाल्य) : allevament da bestgiami, agricultura
per yaj 1 U:
ijyā f. (इज्या) : sacrifici (da *yj » ij + suffix yā)
yajana n. (यजन) : sacrifici en il num da in’autra persuna
rūpa n. (रूप) : aspect, furma, bella furma, natira, esser
vāṇijya n. / vāṇijyā f. / vaṇijyā f. (वाणिज्य / वाणिज्या / वणिज्या) : commerzi
śuśrūṣā f. (शुश्रूषा) : obedientia, servetsch obedient

Lecziun 10

Memorisar las suandantas paraulas:

gṛha n. गृह : chasa
grāma m. ग्राम : vitg
nagara n. नगर : citad

Per la vita da citad e da vischnanca vesair Basham, Wonder, chapitel 6.

yajña m. यज्ञ : sacrifici

Il sacrifici è en l'India surtut ina veneraziun da la divinitad sco ospit. Cun quai s'obligescha l'uffertant envers la divinitad.

Furmaziun da parola: yaj 1 U + kṛt-suffix -na-.

puṇya n. पुण्य : bun'ovra, merit

Cun quai ch'ins sa merita il benesser e bunas renascientschas.

pāpa n. पाप : mal'ovra, maldad (cuntrari a puṇya)
satya n. सत्य : veritad

En l'India attribuiva ins al verbatim magìa, e tut l'ordinaziun dal mund vegn mantegnida e creada tras il verbatim. Per questa concepziun impurtanta vesair l'ovra fundamental:

Lüders, Heinrich (1869–1943): Varuna / Heinrich Lüders. Dal postament publicà da Ludwig Alsdorf. - Göttingen : Vandenhoeck & Ruprecht. -- Vol. 2: Varuna e Ṛta. -- 1959. -- XXIII pag., pag. 340 - 764

Fig.: वरुणः
(Font da l'imaginescha: Detagls)

anṛta n. अनृत : falsitad, mentsogna (cuntrari a satya)

Furmaziun da parola an- („in-“) + ṛta n.

ṛta è in concept central en il Veda, cun ina tradiziun disputada: „veritad“ (Lüders, Thieme), „ordinaziun“ (Renou).

ṛṣi m. ऋषि : savis dal Veda, auturs da cants vedics

Ils numns da quests ṛṣis vegnan menziunads en ils Brāhmaṇas sco er en catalogs independents als Vedas. Tut ils Brahman derivan lur origine da quests ṛṣis, per ils quals lur gotra (गोत्र) èn numnads. Per il concept gotra vesair Basham, Wonder, chapitel 5.

Fig.: विश्वामित्रः
(Fonte da figura: Detagls)

vad 1 P (vadati) वद् वदति : dir, discurrir
prach 6 P (pṛcchati !) प्रच्छ् पृच्छति : dumandar (inquaquant: Acc.; davart inquaquant: Acc.)
saha सह : ensemen cun, ensemen cun (era en cas da „lutar cun“ etc.) (Postposiziun cun instrumental)

Lüders, Heinrich (1869–1943): Varuna / Heinrich Lüders. Dal postament elavurà da Ludwig Alsdorf. - Göttingen : Vandenhoeck & Ruprecht. -- Vol. 2: Varuna e l'Ṛta. -- 1959. -- XXIII p., p. 340 - 764

Fig.: वरुणः
(Fonte da figura: Detagls)

anṛta n. अनृत : falsitad, mentsira (cuntrari a satya)

Furmaziun da la parola an- („non-“) + ṛta n.

ṛta è in concept central en il Veda, la translaziun dal qual è disputada: „veritad“ (Lüders, Thieme), „urden“ (Renou).

ṛṣi m. ऋषि : savis dal Veda, autur da cants vedics

Ils numns da quests ṛṣis vegnan menziunads en ils Brāhmaṇas sco era en catalogs independents davart ils Veda. Tut ils Brahman derivan lur origine da quests ṛṣis, cun ils quals lur gotra (गोत्र) èn numnads. Per il concept gotra vesair Basham, Wonder, chapitel 5.

Fig.: विश्वामित्रः
(Fonte da figura: Detagls)

vad 1 P (vadati) वद् वदति : dir, discurrir
prach 6 P (pṛcchati !) प्रच्छ् पृच्छति : dumandar (inquaquant: Acc.; davart inquaquant: Acc.)
saha सह : ensemen cun, ensemen cun (era en cas da „lutar cun“ etc.) (Postposiziun cun instrumental)

Lüders, Heinrich (1869–1943): Varuna / Heinrich Lüders. Edità dal postum da Ludwig Alsdorf. - Göttingen : Vandenhoeck & Ruprecht. -- Vol. 2: Varuna e il Ṛta. -- 1959. -- XXIII paginas, pagina 340 - 764

Fig.: वरुणः
(Sursa d’imagines: Detagls)

anṛta n. अनृत : falsadad, mentsogna (cuntrari a satya)

Furmaziun da paraulas an- („non-“) + ṛta n.

ṛta è in concept central en il Veda, cun ina tradiziun disputada: „veritad“ (Lüders, Thieme), „urden“ (Renou).
ṛṣi m. ऋषि : savis vedics, auturs da cants vedaics

Ils numns da quests ṛṣis vegnan menziunads en ils Brāhmaṇas sco er en catalogs independents als Vedas. Tut ils Brahmanas derivan lur origina da quests ṛṣis, cun ils quals lur gotra (गोत्र) èn numnads. Per il concept gotra vesair Basham, Wonder, chapitel 5.

Fig.: विश्वामित्रः
(Sursa d’imagines: Detagls)

vad 1 P (vadati) वद् वदति : dir, parolar
prach 6 P (pṛcchati !) प्रच्छ् पृच्छति : dumandar (inquaist: Acc.; suenter quai: Acc.)
saha सह : ensemen cun, en commun cun (era per „lutar cun“ etc.) (postposiziun cun instrumental)

---

Lecziun 11

Memorisai las suandantas paraulas:

iti इति : uschè
Sta suenter la formulaziun d’in pensum, in desideri, ina decleraziun, ina citaziun sco quasi virgulas da citaziun (").
p.ex. sādhavaḥ svargaṃ gacchantīti brāhmaṇā vadanti "Brahmanas disan: 'Savis van en il paradais'" = "Brahmanas disan che savis van en il paradais".
En il sanscrit n’exista nagina citaziun indirecta; furmaziuns cun iti ston vegnir represchentadas en il tudestg per part en citaziun indirecta.
... (citaziun) ... iti śrutiḥ = „uschè il Veda“.
Spess po suenter iti in verb dal pensum vegnir supponì: „pensond: ‘...’ fa el quai“. En il tudestg represchentar idiomaticamain (p.ex. „Perqu’el ha faim, va el...“).

evam एवम् : uschè (adverbial, per exempl evaṃ jayati "uschè victoria el".)
na न : bet
Negatescha singulas paraulas (s'attat immediatamain avant: na sādhuḥ "in bet bun") u interas frasa (s'attat al cumenzament u immediatamain avant il verb).

putra m. पुत्र : figl (En l'India era necessari da generar in figl, che pudeva offrir ils sacrificis per ils antenats.)
dharma m. धर्म : ("quai ch'è ferm", id est) dretg, lescha, usanza, carater.
Resguarda il pli exactamain la lescha da la natira/lescha morala. Mintgin ha tenor varṇa e āśrama (stad da vita) ses devers privats (svadharma).
adharma m. अधर्म : ingiustezza (cuntrari a dharma).
iṣ 6 P (icchati) इष् इच्छति : vulair (iṣ-ccha-ti).

Quai ch'è da numnà:

vad 1 P वद् : dir
vāda m. वाद : decleraziun, declaraziun, pled
vadana n. वदन : il dir; instrument da dir: bucca, visadi

Fig.: vadanāni = वदनानि
(Fotografia: Detagls)

prach 6 P प्रच्छ् : dumandar
praśna m. प्रश्न : dumanda (suffig -na sco en yaj-ña)

iṣ 6 P इष् : vulair
iṣṭi f. इष्टि : vulida (iṣ + -ti)

Lecziun 12

budh 4 Ā (budhyate) / 1 U (bodhati), PPP buddha बुध् बुध्यते बोधति बुद्ध : svegliar, svegliar a la cognoschientscha, cugneischer; PPP buddha 3 sveglià, perquai Buddha = "il sveglià" (betg: il illuminà)

Fig.: गौतमो बुद्धः
(Fotografia: Detagls)

dah 1 P (dahati), PPP dagdha दह् दहति दग्ध : (qualchida) arder
sah 1 Ā (sahate), PPP soḍha सह् sahate soḍha : dominar, sustegnir, sustegnir pazientamain = perdonar
mṛga m. मृग : animal selvadi
mārga m. मार्ग : via (las vias eran savens ils pass da la fauna selvadia)

Fig.: मार्गः
(Sursa da l'imagines: Detagls)

api अपि : era (postposìt)

Verso la 6. classa da prezens cuntegnan ils grammaticers nativs qualchiduna radis, che furman il stem da prezens cun in infix nasalis e la vocala tematica a, per ex.:

muc 6 U (muñcati), PPP mukta मुच् मुञ्चति मुक्त : liberar, lassar ir; liberar dal circul da las renascientschas (saṃsāra m.) = redimir
sic 6 U (siñcati), PPP sikta सिच् सिञ्चति सिक्त : asperger

Verso la furmaziun da parolas:

muc: mokṣa m. मोक्ष : separaziun, liberaziun, redenziun
sic + abhi-: abhiṣeka m. अभिषेक : aspergiment d'in re en il rom da l'incoronaziun, incronaziun
budh: bodhi m./f. बोधि : il svegliar (cun quai ch'in Buddha u Jina arriva a la perscrutaziun redentiva)

Fig.: महावीरो जिनः
(Sursa da l'imagines: Detagls)

buddhi f. (budh + -ti) बुद्धि : perscrutaziun, organ da la perscrutaziun.

12.5.1. Passiv e PPP da las radis fin uss empreadas

Radis धातु	Passiv Prezens 3. sg. Indicativ यक् लट्	PPP क्त
aś 5 Ā अश्	aśyate अश्यते	aṣṭa अष्ट
āp 5 P आप्	āpyate आप्यते	āpta आप्त
as 2 P अस्	—	bhūta भूत
bhaj 1 U भज्	bhajyate भज्यते	bhakta भक्त
bhū 1 P भू	bhūyate भूयते	bhūta भूत
budh 4 Ā / 1 U बुध्	budhyate बुध्यते	buddha बुद्ध
dah 1 P दह्	dahyate दह्यते	dagdha दग्ध
div 4 P दिव्	dīvyate दीव्यते	dyūta द्यूत
dṛś दृश्	dṛśyate दृश्यते	dṛṣṭa दृष्ट
gam 1 P गम्	gamyate गम्यते	gata गत
grah 9 U ग्रह्	gṛhyate गृह्यते	gṛhīta गृहीत
hṛ 1 U हृ	hriyate ह्रियते	hṛta हृत
i 2 P इ	īyate ईयते	ita इत
iṣ 6 P इष्	iṣyate इष्यते	iṣṭa इष्ट
jan 4 Ā जन्	janyate जन्यते	jāta जात
ji 1 P जि	jīyate जीयते	jita जित
kath 10 U कथ्	kathyate कथ्यते	kathita कथित
khād 1 P खाद्	khādyate खाद्यते	khādita खादित
kṛ 8 U कृ	kriyate क्रियते	kṛta कृत
krudh 4 P क्रुध्	krudhyate क्रुध्यते	kruddha क्रुद्ध
kup 4 P कुप्	kupyate कुप्यते	kupita कुपित
labh 1 Ā लभ्	labhyate लभ्यते	labdha लब्ध
man 4 Ā मन्	manyate मन्यते	mata मत
mṛ 6 Ā मृ	mriyate म्रियते	mṛta मृत
muc 6 U मुच्	mucyate मुच्यते	mukta मुक्त
nī 1 U नी	nīyate नीयते	nīta नीत
paś पश्	(dṛśyate) दृश्यते	(dṛṣṭa) दृष्ट
pat 1 P पत्	patyate पत्यते	patita पतित
prach 6 P प्रच्छ्	pṛcchyate पृच्छ्यते	pṛṣṭa पृष्ट
pūj 10 U पूज्	pūjyate पूज्यते	pūjita पूजित
rakṣ 1 P रक्ष्	rakṣyate रक्ष्यते	rakṣita रक्षित
ram 1 Ā रम्	ramyate रम्यते	rata रत
sah 1 Ā सह्	sahyate सह्यते	soḍha सोढ
sic 6 U सिच्	sicyate सिच्यते	sikta सिक्त
śru 5 P श्रु	śrūyate श्रूयते	śruta श्रुत
su 5 U सु	sūyate सूयते	suta सुत
svap 2 P स्वप्	supyate सुप्यते	supta सुप्त
tyaj 1 P त्यज्	tyajyate त्यज्यते	tyakta त्यक्त
uch उछ्	—	uṣita उषित
vad 1 P वद्	udyate उद्यते	udita उदित
vas 1 P वस्	uṣyate उष्यते	uṣita उषित
vadh वध्	vadyate वद्यते	hata हत
yaj 1 U यज्	ijyate इज्यते	iṣṭa इष्ट
yudh 4 Ā युध्	yudhyate युध्यते	yuddha युद्ध

Lecziun 13

Memorisar las suandantas paraulas:

eva एव : emfatgescha la parola precedenta
asura m. असुर : demun

ASURA. 'Spiritual, divin.'

En las part veglias dal Ṛgveda questa parola vegn duvrada per il spirit suprem, ed è la medema sco l'Ahura dals Zoroastrians. En il senn da 'deus' è ella vegnida applicada a blers dals deus principals, sco per Indra, Agni e Varuṇa. Suenter ha ella gudagnà in senn totalmain cuntrari e significia sco ussa, in demun u inimic dals deus.

La parola vegn chattada cun quest senn en las part pli novas dal Ṛgveda, specialmain en l'ultim liber, ed er en l'Atharvaveda. Ils Brāhmaṇas attacheschan il medem senn a questa parola e rapportan bleras cumbattiments tranter ils Asuras ed ils deus. Cunform al Taittirīya Brāhmaṇa, il spirt (asu) da Prajapati è vegnì viv e "cun quest spirt ha el creà mi Asuras." En in'autra part dal medem lavur è ditg che Prajāpati "è vegnì enclaussà. El ha creà Asuras da ses abdomen." Il Śatapatha Brāhmaṇa è cunform a la decleraziun anteriura e declera che "el ha creà Asuras da ses spirt inferiur." Il Taittirīya Āraṇyaka represchenta che Prajāpati ha creà deus, umans, patris, Gandharvas e Apsarases da l'aua, ed ils Asuras, Rakṣasas e piśācas èn naschids da las guttas ch'èn vegnidas versadas. La decleraziun da Manu è che els èn vegnids creads dals Prajāpatis.

Cunform al Viṣṇu Purāṇa, els èn naschids dal gremel da Brahma (prajāpati). La decleraziun dal Vāyu Purāṇa è: "Asuras èn vegnids creads sco figls da ses (Prajāpati's) gremel. Asu è declerà dal Brāhmaṇa sco spirt. Da questas essers èn naschids; perquai èn els Asuras." La parola è da temp veglia duvrada sco num general per ils inimics dals deus, cun l'inclusiun da Daityas e Danavas ed autras discendents da Kaśyapa, ma betg cun l'inclusiun dals Rakṣasas discendents da Pulastya.

En quest senn è ina derivaziun differenta chattada per ella: la font n'è betg pli asu, 'spirt', ma l'inizial a è prendì sco prefix negativ e asura significia 'betg in deus;' perquai, cunform ad auturs, è naschida la parola sura, comunamain duvrada per 'in deus.'"

[Fonte: Dowson, John (1820–1881): A classical dictionary of Hindu mythology and religion, geography, history, and literature. -- London, Trübner, 1879. -- s.v. ]

Fig.: महिषासुरः
(Font dal maletg: Details)

guṇa m. गुण : Faden, Schnur; Eigenschaft, gute Eigenschaft
pad 4 Ā (padyate), Pass.: padyate, PPP panna पद् पद्यते पद्यते पन्न : gehen, geraten in
as 2 P (asti) अस् अस्ति : sein, da sein
as 4 P (asyati), Pass.: asyate, PPP asta अस् अस्यति अस्यते अस्त : schleudern, (weg-)werfen
i 2 P (eti), Pass.: īyate, PPP ita इ एति ईयते इत : gehen
pā 2 P (pāti), Pass. pāyate, PPP pāta पा पाति पायते पात : schützen, behüten

pā 1 P (pibati), Pass. pīyate, PPP pīta पा पिबति पीयते पीत : trinken (traditionell zur 1. Klasse gerechnet)

dviṣ 2 U (dveṣṭi), Pass. dviṣyate, PPP dviṣṭa द्विष् द्वेष्टि द्विष्यते द्विष्ट : hassen, anfeinden
ad 2 P (atti), Pass. adyate, PPP anna अद् अत्ति अद्यते अन्न : essen, verzehren
anna n. अन्न : Speise (aus PPP: *ad-na: das Gegessene)

Fig.: अन्नम्
(Font dal maletg: Details)

Furmaziun da pleds:

pad 4 Ā:

pada n. पद : Schritt, Standort, Stätte

pāda m. पाद : Fuss, ein Viertel, Verszeile

Fig.: चत्वारः पादाः : गजः
(Font dal maletg: Details)

dviṣ 2 U:

dveṣa द्वेष : Hass

Lecziun 14

• śīla n. (शील) : (guter) Charakter, Sittlichkeit
• bhūṣ-aṇa n (भूषण) : Schmuck
• dīpa m. (दीप) : Lampe

Fig.: दीपाः
(Fonte da figura: Detagls)

• bala n. (बल) : forza, pussanza, vigor; forza da guerra
• bāla 3 (बाल) : giuven, infantil, stult; m. puer
• bālā f. (बाला) : giuvna femella
• nara m. (नर) : um, persuna
• śatru m. (शत्रु) : inimic
• loka m. (लोक) : mund; Sing. e Plur.: la gen, ils umens, il pievel
• jala n. (जल) : aua
• jan 4 Ā (jāyate), Pass. janyate / jāyate, PPP jāta (जन् जायते जन्यते जायते जात) : nascher, vegnir al mund
• jan-a m. (जन) : creatira, um, gen
• vac 2 P (vakti, nagina 3. plur.!), Pass. ucyate, PPP ukta (वच् वक्ति उच्यते उक्त) : dir, discurs a (dvitīyā)
• uk-ti f. (उक्ति) : detg, pled
• vac-ana n. (वचन) : il discurs, il pled
• vāk-ya n. (वाक्य) : pled, discurs

Lecziun 15

पुष्कल 3: splendid, magnificent, abundant

वा : u (postposìt)

अथवा : u (anteposìt)

चतुर्थ 3 (f.: चतुर्थी): quart

विद् "truvair" 6 U विन्दति ; Pass. विद्यते ; PPP विन्न / वित्त विद् "savair" 2 P वेत्ति ; Pass. विद्यते ; PPP विदित पत् "volar, chaschiar" 1 P पतति ; Pass. पत्यते ; PPP पतित अर्ध 3: mes, m.n. mesa

पूजा f.: onur, accolta respectusa, veneraziun religiosa (Pūjā)

Fig.: पूजा
(Fonte da figura: Detagls)

कुल n.: greg, massa, schliaida, discendenza, famiglia

इन्द्र m.: princip, emprim, il meglir tranter ; re dals dios Indra

इन्द्र m.: princip, emprim, il meglir tranter ; re dals dios Indra

Fig.: इन्द्रः
(sursa d’imagines: detagls)

कुल n.: greg, multitudine, schattamain, discendenza, famiglia

इन्द्र m.: Prins, Emprim, Meglier tranter ; Re da ils dieus Indra

Fig.: इन्द्रः
(Sursa da l’imagina: Detagls)

दास m.: Serv, serf, servitur

दासी f.: serva, serva, servidura

काल m.: temp, (correct) temp; destin, mort; dieu de la mort Kāla

काल 3: nair, nairagiatg, scur

पुरुष m.: umna, ùom, serv

-जन sco second element da Tatpuruṣas spessamain exprimi il plural

स्तु 2 स्तौति ; Pass. स्तूयते ; PPP स्तुत : laudar, preisar

daquest:

स्तुति f.: Laudaziun, himna

स्तोत्र m.: (Mez da laudar =) laud, himna

सिंह m.: leun (Panthera leo persica)

Fig.: सिंहः
(Fontana da l'imaginescha: Detagls)

व्याघ्र m.: tigir (Panthera tigris tigris) (literalmain: 'gahner')

Fig.: व्याघ्रः
(Fontana da l'imaginescha: Detagls)

इव (postposiziun): sco, sco che (en cumparegliaziuns: व्याघ्र इव पुरुषः = 'in um sco in tigir', 'in um sco in tigir')

एव (postposizionà): emfatisescha quai che va avant, correspunda en il tudestg savens a l'emfasa, ina sorta d'emoticon \<!\>, per exempel सत्यमेव जयति "sola la verit gudogna", "exactamain la verit gudogna", "la verit gudogna"

अरि m.: inimic (secun Thieme, Der Fremdling im Ṛgveda: originalmain = forestir)

आर्य 3: arian, nobel ; m. Ari (denominaziun da sè da l'indians vegls che parlavan sanscrit, literalmain: ospital (Thieme)) ; nobel, um d'onur

मृति f.: morir, mort

मृत्यु m.: mort; personifizà: diev da la mort

Lecziun 16

अध्यापन n.: instruir, instrucziun

Fig.: अध्यापनम्
"Quai è ina ceremonia speziala en in pitschen temple a Satara (सातारा). Ella vegn executada dals students da la Swami Muktananda Vedashala en il frame da la celebraziun dal Mahāśivarātri. Quai è ina scola vedica, nua che uffants a memoria ils texts sacrs clamads Vedas. Questa scola instruescha il Krishna Yajurveda ed intginas parts dal Samaveda. Jau fas mia lavur da master davart questa scola."
(font d'imagines: Detagls)

अनसूया f.: betg mormurar, invidiosadad

नृशंस्य n.: malizia, bassadad

da quai:

अनृशंस्य n.: betg malizia

जीव् 1 P जीवति ; Pass. जीव्यते ; PPP जीवित: viver

da quai:

आजीव m.: sustegn vital

क्षमा f.: pazienza, lungamutadad, toleranza

क्षेम n.: pasch, pax, benesser, possess segir

चित्त n.: cuschientscha, pensar, spiert

निरोध m.: fermar, metter a la queta

• bhūta n. (भूत) (PPP a bhū): esser, fantasma

योग m.: attachar, connexiun, uniun, acquista; yoga

Fig.: योगी
Birla Mandir, Delhi
(font d'imagines: Detagls)

वृत् 1 Ā वर्तते ; Pass. वृत्यते ; PPP वृत्त : girar, turnar, (en qualchòt) esser, abitar

शस्त्र (śastra) n.: instrument da taillà, arma da taillà, spada, arma

शौच n.: purificaziun, purezza

साधन m.,n. साधनी साधना f.: che cuntanscha il fin, effectiv

अहिंसा f.: il n'far nagin mal a nagina persuna, na-violenza

Fig.: अहिंसा
"La maun cun ina roda sin il palmt symbolisescha il Vot da Ahimsa giain. La paraula en il mez è "ahimsa". La roda represchenta il dharmacakra, che symbolisescha la decisiun da fermar il ciclus da reincarnaziun tras ina persviziun infatigabla da la veritad e da la na-violenza."
(Sursa d'imagines: Detagls)

Lecziun 17

हन् 2 P हन्ति, घ्नन्ति Pass. हन्यते  PPP हत : batter, uccider

da quai:

घात m.: uccisiun

Fig.: घाताः
Bangalore = ಬೆಂಗಳೂರು
(Sursa d'imagines: Detagls)

आस् 2Ā आस्ते Pass. आस्यते PPP आसित : s'assentar

da quai:

आसन n.: il s'assentar, posiziun da sed ; era: posiziuns dal yogin

Fig.: योगासनम्
(Sursa d'imagines: Detagls)

रुद् 2 P रोदिति Pass. रुद्यते PPP रुदित : plorar, ulular

da quai:

रुद्र m.: (l'ululant =) il dieu da la tempesta Rudra

ब्रू 2 U ब्रवीति Ā ब्रूते nagin Passiv e PPP: discurrer, dir (qualchòt a qualchidà: accusativ dopel)

दुह् 2 U दोग्धि Pass. दुह्यते PPP दुग्ध : mular

Fig.: दोग्धि
(Sursa d'imagines: Detagls)

दिश् 6 U दिशति Pass. दिश्यते PPP दिष्ट : mussitrar, ordonar, dar in cumpagnia

da:

दिष्टि f.: ordinaziun, disposiziun fortunada

दिष्ट्या Instr.: (literalmain: tras ina disposiziun fortunada) O disposiziun fortunada (exclamaziun da gauder e beatezza)

Lecziun 18

सुष्टु 3: laudà, excellents, bun

शोभन 3: splendent, magnificent, glorius, bel, bun

सम 3: equal, identic, simigliant (cun instrumental)

व्याधि m.: maladia

रिपु m. = शत्रु , impostur

वह्नि m. = अग्नि ज्ञान n.: cognossientscha

शूर 3: coraschi, eroic ; m.: erò

शब्द m.: sun, ton, signal: pled

उदक n.: aua

अन्त m.: fin, cunfins

आदि m.: cumenzament

दण्ड m.: bastun, verga, sancziun

मात्रा f. मात्र n.: mesira, limitaziun

सहित 3: unì, provist cun

हस्त m.: maun

प्रभृति f.: cumenzament

Lecziun 19

अर्थ m.: fin, objectiv, significà (d'in pled), riczza, possessiun, patrimoni. अर्थम् (Akk.), अर्थेन (Instr.) cun Gen. u sco element posterior d'in Tatpuruṣa: per ... causa, per far.

अर्थ è in dals trais objectivs da la vita (पुरुषार्थ), sco ch'els vegnan descrivids en la litteratura seculara e religiosa:

धर्म m.: acquistar merit tras far quai ch'è giust, u almain evitar il mal che resultass da la non-observanza dal Dharma

अर्थ m.: cumpurtament raziunal, acquistar prosperitad

काम m.: diletg da la sensa, spezialmain er en il sectur sexual

Fig.: कामः
Illustraziun al कामसूत्र
(Font da l’imaginescha: Detagls)

स्था 1 P तिष्ठति Pass. स्थीयते PPP. स्थित : star, restar, persistir, esser. (Veng tradiziunalmain assignà a la 1a classa da present, malgrà ch’ei sa tracta d’in present tematic cun reduplicaziun, sco पा 1 पिबति)

स्था + उप 1 U उपतिष्ठति : sa preschentar, sa posar en ina postura da respect davant in’autra persuna

स्था + प्र 1 Ā प्रतिष्ठते : sa partir, ir via

da स्था :

स्थान n.: plaz, (dretg) lieu, post

स्थिति f.: restar, fermessa, persistenza

गर्भ m.: uteri, ventg, intern, embrion / fetus. A la fin d’in Bahuvrīhi savens: "intern", per exempel

धनगर्भ 3: "cun l’intern che è daners = en il qual sa chattan daners"

गर्भगृह n.: la stanza interna il pli profunda d’in temple hindu, che cuntanscha l’imaginescha da deus la pli impurtanta dal temple (per la structura da temples hindu vesair: Volwahsen, A.: India : edifizis dals Hindus, Buddhists e Jainas. -- Monach, 1968)

Fig.: गर्भगृहम्
Badami (ಬದಾಮಿ)
(Font da l’imaginescha: Detagls)

वारिद m.: purtader d’aua = nuvola da plievgia

Fig.: वारिदः
Goa (गोंय)
(Font da l’imaginescha: Detagls)

वा 2 P वाति Pass. वायते PPP. वान / वात : flar

da:

वात m.: vent

वह् 1 U वहति Pass. उह्यते PPP ऊढ : duvrir, ir (trans.)

छत्त्र n.: ombrela, parasol

Fig.: छत्त्रम्
"Onappottan (ഓണപ്പൊട്ടന്‍), en vestida tradiziunala, è in usanza en las parts dal sid da Kerala. Onappottan visita chas durant il onam e dat benedicziuns. Dapi paucs onns è l'Onappottan daventà ina vista rara, limitada a vischnancas."
(sursainta d'imagines: Detagls)

पण्डित m.: erudit, savant ; 3: savi, competent (en)

Fig.: पण्डितः जवाहरलाल नेहरू १९५९
(sursainta d'imagines: Detagls)

सेव् 1 Ā सेवते Pass. सेव्यते PPP सेवित : abitar cun, abituar (Akk., Lok.) ; visitar, ir a (Akk.) ; servir, curar, venerar ; exercitar, adoperar ; esser cun, avair relaziuns sexualas

नि Präverb: giu, en

सेव् + नि  1 Ā निषेवते : abitar cun, abituar, visitar

अमुत्र : là, en l'auter mund

इह : qua, en quest mund

विद् 6 U विन्दति Pass. विद्यते PPP विन्न / वित्त : chattar

भार्या f.: quella che ha da vegnir mantegnida = glieud

प्रिय 3: car, agradabel

मित्र n. (!): amic

बान्धव m.: parent

हि : perquai, enavos (na po mai esser al cumenzament da la frasa)

Lecziun 20

वा : u

आश्रम m., n.: eremitadi, stad da vita, perioda da vita (nämlich sco ब्रह्मचरिन्, गृहस्थ, वनप्रस्थ e eventualmain sco सन्न्यासिन् ; vese Basham, Wonder S. 159f.)

Fig.: आश्रमः
Rishikesh = ऋषिकेश. "Quai ch'è en part il Ashram a Rishikesh nua che ils Beatles han abitau. Quella part specifica na era betg là cura ch'els eran là, ma ella para cool."
(Sursa da l'imagine: Detagls)

कर ३ f. करी । करा : fa, facend, causond

कर m.: maun (a कृ 8)

कर m.: dazi, tribut, taglia (betg a कृ, ma probabel emprima paraula prestida dal Tamil - தமிழ்)

क्रिया f.: acziun, acziun sacra, sacrifici, ceremonia (a कृ 8)

अधि prefix: sur, si, er-, cun relaziun a

गम् +अधि 1 P अधिगच्छति : chattar, arrivar a, cuntanscher

तनूकृ 8 U तनूकरोति : reducir, debilitar

दायक ३ f.: दायिका : dond, regalond

नृप m.: "protector dals umens" = re

प्रणिधान n.: applicaziun, sforz, attenziun cunter, servitgialitad, meditaziun, vow

बाधना f.: constricziun, plagia, torment

भार्या f.: "quella che duai vegnir mantegnida" = consors

भावना f.: svilup meditativ (a भू causativ)

मही f.: terra, terren

लक्षण n.: caracteristica, sign, attribut

विप्र m.: "tremblant" = poet, chantader, sacerdot, brahman

विषय m.: zona, area, object, object sensoric

अपवर्ग m.: fin, liberaziun

नि prefix: giu, enavos, en, enavos

वृत् + नि 1 Ā निवर्तते : returnar, turnar

सद् 1 P सीदति (!) pass. सद्यते PPP सन्न : s'assentar, sa posar

सद् + प्र 1 P प्रसीदति : s'assentar, vegnir assentà (en il sens figurativ) = daventar calm, tranqill, seren; esser clemaint envers in (genitiv षष्ठी)

समाधि m.: concentraziun interna, attenziun maximala, "immersiun" meditativa

स्वाध्याय m.: "autostudi", recitaziun (specialmain dal Veda), studi dal Veda

परलौकिक ३ : che pertutga l'ultraterra, ultraterren

तनु ३ : magher

मध्य ३ : mesan; n. midada

पृथु ३ (पृथ्वी) : vast, largh, grond

श्रोणि । श्रोणी f.: anca

रक्त ३ : colurà, ross

ओष्ठ m.: labir

असित ३ : scur, nair

ईक्ष् 1 Ā ईक्षते Pass. ईक्ष्यते PPP ईक्षित : vesair

नम् 1 P नमति Pass. नम्यते PPP नत : plegar

उद् Präverb: sur, ensi, giu, ora, or-

नाभि f.: ombelich

वपुस् n.: bellezza, furma dal corp (declinaziun vesair pli tard)

स्त्री f.: dunnas

स्तन m.: petg

दरैद्र ३ : arm

ऋध् 5 P ऋध्नोति Pass. ऋध्यते PPP ऋद्ध : prosperar

ऋध् + सम् : prosperar; PPP: reussì, ric

विचित्र ३ : multicolor, divers, bel, mirabel, stran

विधि m.(!): ordinaziun, lescha, prescripziun; creaziun, destins

चेष्ट् 1 Ā चेष्टते Pass. चेष्ट्यते PPP चेष्टित : muventar

Lecziun 21

भज् 1 U भजति Pass. भज्यते PPP भक्त : attribuir a in (Akk.) quaicoss, dar a in, amar, onorar, venerar

da quai:

भक्ति f.: devotadad, fidelitad, amur (en il sectur religiuss: amur e respect per in Dieu persunal. vesair alura Basham, Wonder S. 332f.)
भाग m.: part, quota
भग m.: (bona) part, sort, prosperitad, dignitad
भगवन्त् 3: che ha la sort, che ha la dignitad (epitet da विष्णु – कृष्ण)

Fig.: भगवान्कृष्णः भगवान्कृष्णः sco जगन्नाथ (a destra) cun sia sorstra सुभद्रा (en il mez) e ses fradg pli vegl बलराम, Orissa = ଓଡ଼ିଶा
(Sursa da l’imagines: Detagls)

भगवद्गीता f.: "Cant (गीता) dal degno (कृष्ण)"

Fig.: भगवद्गीता भगवद्गीता - Manuscript, 19avel tschientaner
(Sursa da l’imagines: Detagls)

भिक्ष् 1 Ā भिक्षते Pass. भिक्ष्यते PPP भिक्षित (en il pli grond part in Desiderativum a भज्: vulair che ins participescha): mendicar

da quai:

भिक्षु m.: mendicant, monac

Fig.: भिक्षवः
Luang Prabang = ຫລວງພະບາງ, Laos = ປະເທດລາວ
(Sursa da l’imagines: Detagls)

दुष् 4 P दुष्यति Pass. दुष्यते PPP दुष्ट : perir (intransitiv), daventar mal, daventar en vergogna

दोष m.: errur

पच् 1 U पचति Pass. पच्यते (betg da PPP, mabain पक्व 3: cotsch, preparà) Absol. पक्त्वा : preparar (transitiv) = cuocer, fritgar, tostgar ecc.

Lecziun 22

काम m.: desideri, brama; don desiderà, plaider sensual, amur, dieu da l’amur

कामम् Acc. adverbial: suenter il desideri, a plaschair

Fig.: कामदेवः
19avel tschientaner
(Sursa da l’imagines: Detagls)

शक् 5 P शक्नोति Pass. शक्यते PPP शक्त Inf. शक्तुम् : esser abel, pudair

da quai:

शक्ति f.: la pussaivladad, la capacitad, abilitad, forza; era: forza divina, personifitgada sco accompagnadora feminina spezialmain da शिव

शक्र m.: il putent (epitet da इन्द्र)

Fig.: दुर्गाशक्तिः
Kolkatta = কলকাতা
(Surs d'imagina: Detagls)

अर्ह 1 P अर्हति Pass. अर्ह्यते PPP अर्हित Inf. अर्हितुम् : gudagnar (esser degns da quai ch'è), pudair, esser obligà a, duvrar (en la segunda persuna vegn अर्ह् + infinitiv savens adina usà sco in cumandamaint pli dolz: "Ti duvrassas")

अर्हन्त् 3 Part. Präs. P: in degns. En il buddissem ed il giainism: ina persuna ch'ha cuntanschì la liberaziun definitiva

व्रत n.: vow, obligaziun religiosa, observanza religiosa (ins fa in vow a la divinitad per gudagnar quai ch'è. Exempl: ina mamma fa il vow da dar sia figliva sco prostituta dal temple (देवदासी) sche sia figliva vegn sana. व्रत impurtantas oz: fasting; abstinenza da nutriment ch'ins ama; abstinenza sexuala; leger texts sacrs; execuziun da ritgs specifics; nutrir brahmins e simigiant. Curt davart व्रत: Walker, Hindu World Vol. II, p. 581f. Detagliadamain: P. V. Kane: History of Dharmaśāstra Vol. 5,1 p. 1 - 462. Là da la pagina 253 a 462 ina lista da व्रत e festas religiosas ("la suandanta lista ... pretenda betg d'esser cumplettamain exhaustiva" !!!)

चर् 1 P charati Pass. charyate PPP charita Inf. charitum (Sanskrit: चर् 1 P चरति Pass. चर्यते PPP चरित Inf. चरितुम्) : pasciar, ir en gir, sa mover, agir, exercer quai ch'è, executar (p.ex. व्रतं चर्: praticar in vow, spezialmain abstinenza sexuala)

da:

चर ३: mobil; n.: il mobil = animals (en cuntrast cun las plantas)

चरण n., m.: pè

चरित n.: cunducta da la vita, acziuns da la vita

ब्रह्मचर्य n.: executiun dal Veda (ब्रह्मन्) = studiar il Veda en la emprima fasa da vita (quella dal ब्रह्मचारिन्), che pretenda castitad sexuala stretga; perquai era: castitad sexuala, cunducta da la vita celibataria

Fig.: धेनवश्चरन्ति
Goa = गोंय
(sursainta da l'imaginescha: Detagls)

Lecziun 23

समान ३: egal

सामान्य n.: egualitad, concordanza

अधिक ३ : excessiv, supplementar, pli grond, meglier, extraordinari

विशेष m.: particularitad, specificaziun, differentia specifica

Lecziun 24

अलम् Adverb: avunda, suffizient, (ad in'umana, ad ina cosa) adequat ; cun dativ: avunda per, suffizient per, adequat; cun instrumental: avunda cun, lascha da , p.ex. अलं क्रोधेन = "avunda cun la collera = lascha da la collera!"

En il medem mument sco अलम् cun instrumental vegn duvrà:

कृतम् : कृतं क्रोधेन = "È fatg cun la collera = lascha da la collera!"

अलम् + कृ 8U अलंकरोति : abellar

अलंकार m.: abelliment, agen d'abellar (en la poesia)

Fig.: अलंकारः
(sursainta da l'imaginescha: Detagls)

हेतु m.: impuls, motivaziun, causa, grond ; हेतुना, हेतोस्, हेतवे cun genitiv u sco element posterior d'in cumposit = "per il motiv da ..., per causa da"

प्रतिमा f.: imagine, raffiguraziun

Fig.: देवीप्रतिमा
Hampi = ಹಂಪೆ, Karnataka = ಕರ್ನಾಟಕ
(sursa d’imagines: detagls)

वृत् + प्र 1Ā प्रवर्तते : succeder, avenir, nascher

Da वृत्:

वृत्ति f.: cumpurtament, activitad, moda da viver

वृत्त n.: cumpurtament

अभि prefix: be-, suenter - enavos, a -, vers, cunter, en – dedins, per referenza a, sin, sur, a

नि prefix: giu, enavos, dedins, enavos

आ preposiziun / postposiziun: avant ablativ u suenter accusativ: fin a, fin a ; cun ablativ: da qua, da lura, dapi

अतस् indeclinabel: da qua, alura, perquai, dapi (radis pronominal a- "quest" + suffix ablativ -tas)

अध्यक्ष m.: survegl, schef da departament ; testemun ocular

इन्द्रिय n.: forza, organ sensoric

ऊह m.: reflexiun, argumentaziun

da quai

अपोह m.: negaziun (अप + ऊह)

ऊहापोह m.: discussiun dal pro e cunter

Fig.: ऊहापोहः
"NEW DELHI/INDIA, 16NOV08 - Suhasini Haidar, Deputy Foreign Editor, CNN-IBN Network 18, India, moderates a panel discussion at the World Economic Forum's India Economic Summit 2008 in New Delhi."
(sursa d’imagines: detagls)

औपकारिक 3 f.: -ई : util

कुप्य n.: product da la selva, metall (betg prezius)

ख्या 2P ख्याति PPP ख्यात : vesair, vegnir visibel ; numnar, spiegar, communitgar

ख्या + आ 2P आख्यात : raquintar

da quai:

आख्यान n.: raquint

Fig.: आख्यानम्
"San Francisco storyteller Jeff Byers shares a story with the residents of Chenneri, an Irula village. Storyteller Jeeva Raghunath translates into Tamil for the villagers."
(sursa d’imagines: detagls)

ख्या + सम् 2P संख्याति : summar, calcular

da:

संख्या f.: numeraziun, enumraziun ; सांख्य n.: in dals sis sistems filosofics (cort: Basham, Wonder S. 326f.)

ग्रहण n.: agarrar

चौल n.: ceremoni (संस्कार) dal tagliar il chavèl (a l'etad da 3 onns)

तत्त्व n.: essenza vera, veritad, realitad (तद् + त्व = quist-aitad)

स्वस्ति f.: schanza, salvez (derivaziun nominala da सु अस्ति = "è bain")

नमस् n.: inclinar, veneraziun, salid (declinaziun pli tard). Formula da salid: नमो नमः

da:

कृ + नमस् 8 नमस्करोमि : inclinar, venerar, salidar

Fig.: जयदेवकविर्विष्णुं नमस्करोति
Manuscrip dal गीतगोविन्द, 1730 n. Chr.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

स्वागत n.: benvegni (da su-ā-gata)

तृण n.: stidun

पुनर् Adverb: puspè, da nov, enavos, ma

Lecziun 25

त्यज् 1P त्यजति : bandunar, abandonar, laschar en la penna

Fut. त्यक्ष्यति
Pass. त्यज्यते
PPP त्यक्त
Inf. त्यक्तुम्
Absol. 2: -त्यज्य

da:

त्याग m.: bandunar, renunzia, evitar

दार m. pl. (!!!): dunnas

द्रव्य n.: object, possessiun, possessiun materiala, daners

धान्य n.: grana batida

Fig.: धान्यम्
(Sursa da l'imagines: Detagls)

धृ 1U धरति : tegnair, tegnair ferm

Fut. धरिष्यति
Pass. ध्रियते
PPP धृत
Inf. धर्तुम्
Absol. 2: -धृत्य

dafrom:

धर्म m.: quai ch'è ferm e tegn ferm = Dharma

नित्य ३ : constant, persistent, etern

नित्यम् Adv.: adina, persistent adina

प्रज्ञा f.: savida, cuschientscha

प्रदान n.: dar, spundar ; don, spunda

मद् 4 P माद्यति (!): alegrar, deliziar en quaicosa (Instr., Gen., Lok.)

Fut. मदिष्यति
Pass. मद्यते
PPP मत्त
Inf. मदितुम्

dafrom:

मद m.: ebbrezza, ebbrezza dals sens = plazzir sensual

मान m.: stimaziun, reputaziun, glischonur, onur, orgull, superbia, sentiment d'inferiurità ; (mesirar se cun auters)

यदि Conj.: sche

न्याय m.: regula, princip, metoda, sentenzia (giurid.), logica (da ni + i + a)

अन्यथा Adv.: autramain, altrimain, erroniamain, sbagliadamain

या 2P याति, यान्ति = गम्

Pass. यायते
PPP यात
Inf. यातुम्
Absol. 2: -याय

दारिद्र्य n. = दरिद्रस्य भावः प्रदान n. = दान शास् 2P शास्ति, शासति (3. pl.) : ordinar, instruir, castigar

Pass. शिष्यते
PPP शिष्ट ३ : instruid
Absol 1.: शासित्वा / शिष्त्वा

dafrom:

शिक्षा f.: scienza, instrucziun ; fonetica

स्तेन m.: lad

स्तेय n.: ladainza

किल्बिष n.: culpa, insult, peccà

विना Postpos.: senza, excett (cun Akk., Instr., Abl.)

मूल n.: radis

Fig.: मूलानि
(Font da l'imagines: Detagls)

लिप् 6U लिम्पति (!): ungir, smiar

Fut. लेप्स्यति
Pass. लिप्यते
PPP लिप्त
Inf. लेप्तुम्

dafrom:

लिप्ति f.: unta, scriver, scriptura

Fig.: लिप्तिः
(sursa d'imagines: detagls)

वर्ष n.,m.: plievgia, stagiun da la plievgia, onn

वह् 1U वहति : duar, ir en veia, spular (vent)

Fut. वक्ष्यति
Pass. उह्यते
PPP ऊढ
Inf. वोढुम्
Absol 2: -उह्य वह् + वि 1P विवहति : duar via (namain la spusa da la chasa dals geniturs) = maridar

dafrom:

विवाह m.: duar via, maridaziun d'ina dunna (Instr., saha) (per la maridaziun vesair Basham, Wonder S. 166 -171)

Fig.: विवाहः
(sursa d'imagines: detagls)

नी + वि 1U विनयति : duar via, instruir, educar

dafrom:

विनय m.: allontanar, educar, disciplina, buddhist.: disciplina da la cuminanza, dretg da la cuminanza

विज्ञान n.: cognientscha, savida

विष्टि f.: lavur, servetsch obligatoric

Fig.: विष्टिः
(sursa d'imagines: detagls)

वृध् 1Ā वर्धते : crescher, vegnir pli grond

Fut. वर्धिष्यते
Pass. वृध्यते
PPP वृद्ध : creschì, vegl, augmentà
Inf. वर्धितुम्

dafrom:

वृद्धि f.: creschiment, creschiment, stadi da vṛdh-ti (da: vṛdh-ti)

सामर्थ्य n.: quai che correspunda a ses finamira

स्वभाव m.: esser, natira, caracter

हर्ष m.: (erigaziun dals pil dal corp), gauda

हिरण्य ३ : d'aur ; n.: aur, daners, richessa

Fig.: हिरण्यम्
(sursa d'imagines: detagls)

अणु ३ : fin, suttil, fitg pitschen ; m.: atom

गोदान n.: dar da las vacchas / d'ina vach; segunda ceremonia dal tagliar ils chavels (in संस्कार)

Lecziun 27

वस् 1P (वसति): restar, abitar (cun il locativ da la persuna, tar la quala ins habitescha)

Fut.: वत्स्यति:br Pass.: उष्यते:br PPP: उषित:br Inf.: वस्तुम्

da quai:

वस्तु n.: plaz, lieu; realia, object real, realitad, object

वस्तुतस्: en la realitad, veramein

वस् 2Ā (वस्ते): metter giu (vestgì), purtar (vestgì)

Fut.: वसिष्यते:br PPP: वसित:br Inf.: वसितुम्

da quai:

वस्त्र n.: mez per sa metter giu = vestgì, abicchia, Stoff

Fig.: वस्त्राणि
Vastrāṇi. Majuli, Assam.
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

वस् 6P (उच्छति): brillar (questa radis è impurtanta perquai da las furmaziuns nominalas:)

वसु n.: richizza, tesaur, avair, possess

वसन्त m.: ("luminus" =) primavaira (mars fin matg)

Fig.: वसन्तः
Vasanta (Schleichera oleosa), Khopoli, Maharashtra, 2007-04-07.
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

हृ 1U (हरति): tegnair, purtar; ir a prender, allunghar, rubbar

Fut.: हरिष्यति:br Pass.: ह्रियते:br PPP: हृत:br Inf.: हर्तुम्

da quai:

हर 3: allungond; m.: il destruidor = epiteton da Śiva

Cumpareglia a हर:

हरि 3: blond, giall, verd; m. epiteton da Viṣṇu (n'appartegna betg a la radis हृ 1)

हरिहर m.: Viṣṇu e Śiva unids sco ina sulet divinitad.

Fig.: हरिहरः
Harihara (a sanestra: Viṣṇu, a dretga: Śiva).
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

Fig.: हरिहरः
Harihara (a sanestra: Viṣṇu, a dretga: Śiva). Godrumdwip, Bengal Occidental.
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

Lecziun 28

विद् 2P वेत्ति, विदन्ति: savair, enconuscher
Fut. vediṣyati
Pass. vidyate
Kaus. vedayati
PPP vidita
Inf. vediṣyum
da quai: vidyā f., veda m.

विद् 6U विन्दति (!): chattar
Fut. vediṣyati / vetsyat
Pass. vidyate: quai dat, quai è preschent
Kaus. vedayati
PPP vinna / vitta
Inf. vediṣtum / vettum

i + adhi 2Ā adhīte, adhīyate: studiar, imparar a memoria
Kaus. adhyāpayati: laschar studiar, instruir
da quai: adhyayana n.: stud (surtut dal Veda); adhyāya m.: lecziun, chapitel (part per l'imparar a memoria)

कम् 10Ā कामयते: amar
Fut. kāmayiṣyate / kamiṣyate
Pass. kāmyate
Kaus. kāmayati
PPP kānta (!)
Inf. kāmayitum / kamitum

Fig.: कृष्णो राधां कामयति
Quadern da राजा रवि वर्मा (1848 - 1906)
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

चुर् 10 चोरयति: furtar
Fut. corayiṣyati
Pass. coryate
Kaus. corayati
PPP corita
Inf. coritum

Memorisar specialmain il significat dal causativs als suandants verbs:
dṛś — darśayati: mussar
man — mānayati: stimar, onorar (è probablamain però in denominativ a māna "onur")
vac — vācayati: er: leger ad alta vusch (far dir in text)
vad — vādayati: er: far parlar in instrument musical = giugar in instrument musical

Fig.: वीणां वादयति
Vīṇā-Spielerin.
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

भार m.: chargia

Fig.: बाला भारं हरति
Muntgella porta chargia. A Ahmedabad.
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

भृत्य m.: subordinà, servitur

Lecziun 29

Preverbis:

उद्° : sur, giu, enavos, orsù, ora, ex-

परि° : enturn, per (loc, temp), tutgond

भू + परि 1P परिभवति : (turnar enturn inqualchidain = encirclar =) dominar, sconfiger; negligiar, disprezzar

अवज्ञान n.: disprezi

गुप्त 3: protegia, custodiescha

गृहस्थ 3: en la chasa; m. patrun da la chasa (inqualchidain che sa chattascha en il 2. आश्रम)

ग्रस् 1Ā ग्रसते : mangiar, divorar

Fut. ग्रसिष्यते
Pass. ग्रस्यते
Caus. ग्रासयति
PPP ग्रस्त
Inf. ग्रसितुम्

तीक्ष्ण 3: "selvadi", sharp, spitz, sever, violent, mordant

न्याय m.: norma, regulaziun, moda dretga; metoda, logica (da इ + नि)

परिव्राजक m.: viandant, monac ambulants, pelegrin

Fig.: परिव्राजकाः
Pushkar = पुष्कर
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

पालयति : era significativamain equivalent a  पाति पुनर् Indekl.: puspè, adina puspè, enavos, anc ina giada; cunter, ma (avant sons sonants exc. r-: पुनर्)

प्रजा f.: generaziun, naschientscha, discendenza

मत्स्य m.: pesch

da quai:

मात्स्य 3: appartegnend al pesch (als peschs)

Fig.: मत्स्यः रोहू मछली = Labeo rohita Hamilton
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

मृदु  3 (f.: मृद्वी): dolz, mitsch, bland; lent, debel

यथा Adv.: sco, quasi

रम् 1Ā रमते : star ferm, repausar, restar; trair plaschair, deliziar

Fut. रंस्यते
Pass. रम्यते
Kaus. रमयति
PPP रत
Inf. रन्तुम्

वानप्रस्थ m.: eremit (persuna che sa chatta en il 3. आश्रम)

शुचि 3: lantsch, brillant, fin; m.: purezza

पूज् 10P पूजयति : onorar, venerar

PPP पूजित

Lecziun 30

क्री 9U क्रीणाति : cumprar

Fut. क्रेष्यति
Pass. क्रीयते
PPP क्रीत
Inf. क्रेतुम्

क्री + वि 9Ā विक्रीणीते : vender

Absol. विक्रीय

Fig.: क्रीणन्ति विक्रीणते च
Bundi = बुन्दी, Rajasthan = राजस्थान
(Sursa da l'imagines: Detagls)

ज्ञा 9U जानाति : conuscher, reconuscher, savair, capir

Fut. ज्ञास्यति
Pass. ज्ञायते
Kaus. ज्ञापयति
Kaus. PPP ज्ञप्त / ज्ञापित
PPP ज्ञात
Inf. ज्ञातुम्

da quai:

ज्ञाति m.: parent (da) sanger (parents èn quels che ins conuscha!)

ज्ञान n.: cogniziun, savida, reconuschientscha (surtut da las "plipautas" veritads en la religiusadad e filosofia)

Fig.: ज्ञातयः
Darewadi, Ahmed Nagar District = अहमदनगर, Maharashtra = महाराष्ट्र
(Sursa da l'imagines: Detagls)

पू 9U पुनाति : purgar

Fut. पविष्यति
Pass. पूयते
Kaus. पावयति
PPP पूत
Inf. पवितुम्

Fig.: श्रोत्राणि पुनाति
(Sursa da l'imagines: Detagls)

अश् 9P अश्नाति : mangiar, consumar

Fut. अशिष्यति
Pass. अश्यते
Kaus. आशयति
PPP अशित
Inf. अशितुम्

Fig.: अश्नीयात् थाली, India dal sid
(Sursa da l'imagines: Detagls)

प्रिय ३: car, amant, friendly

Fig.: प्रिया
(Sursa da l'imagines: Detagls)

चेत् Conjuncziun: sche; presupponì, che (n'è mai al cumenzament d'in frasa)

न चेत् : betg sche

यदि Conjuncziun: sche

यद्यपि : er sche, anc che, benché

यद्येवम् : sche quai è usità, sut questas circumstanzas

पुनर् : puspè, adina puspè, enavos, anc ina giada, cuntrari, ma

पुनः पुनर् : adina puspè

da quai:

पुनर्भव m.: renascenza

Fig.: पुनर्भवः
(Sursa da l'imagines: Detagls)

जीव् 1P जीवति : viver

Fut. जीविष्यति
Pass. जीव्यते
Kaus. जीवयति
PPP जीवित : vivent
Inf. जीवितुम्

da quai:

जीव m./n.: vita, anima individuala

सनातन ३ fem.: सनातनी : etern, imperissabel, constant

Lecziun 31

युज् 7U युनक्ति : attachar, ancuorzar, tensionar, fixar ; Ā er: sa tensionar (= sa sforzar), sa colliar cun, concentrar sin (Locativ, सप्तमी)

Fut. योक्ष्यति
Pass. युज्यते
Kaus. योजयति
PPP युक्त
Inf. योक्तुम्

da:
युग n. → युग n.: jug, par, ega da l'univers (dan è quatter egas da l'univers:

1. कृत
2. त्रेता
3. द्वापर
4. कलि

Il कलियुग ha cumenzà l'onn 3102 a.C., l'on dal महाभारत. Plis detagls cun Basham, Wonder p. 323)

योग m.: "attalgiar, tension", sforz, connexiun, yoga (v. a Basham, Wonder p. 327ss.)

Fig.: योगः
Representaziun da yoga.
(Fonte d'imagines: Detagls)

रुध् 7U रुणद्धि : fermar, arrestar, retenir = serrar, tegnar

Fut. रोत्स्यति
Pass. रुध्यते
Kaus. रोधयति
PPP रुद्ध
Inf. रोद्धुम्

छिद् 7U छिनत्ति : tagliar

Fut. छेत्स्यति
Pass. छिद्यते
Kaus. छेदयति
PPP छिन्न
Inf. छेत्तुम्

भञ्ज् 7P भनक्ति : (quai) fracassar

Fut. भङ्क्ष्यति
Pass. भज्यते
PPP भग्न

अञ्ज् 7P अनक्ति: ungir, smiar

Fut. अङ्क्ष्यति । अञ्जिष्यति
Pass. अज्यते
Kaus. अञ्जयति
PPP अक्त
Inf. अञ्जितुम् । अङ्क्तुम्

अञ्ज् + vi → अञ्ज् + वि 7Ā व्यङ्क्ते: smiar enavos = far il maletg, sa differenziar

PPP व्यक्त : differenzià, sviluppà

da quai:
व्यञ्जन n.: mez da differenziar = maletg, spezia, sign, consonant (quai cun il qual las significaziuns vegnan differenziadas)

Fig.: व्यञ्जनम्
Preparaziun per il ball da Kathakali, Kochi.
(Fonte d'imagines: Detagls)

भिद् 7U भिनत्ति : spartir

Fut. भेत्स्यति
Pass. भिद्यते
Kaus. भेदयति
PPP भिन्न
Inf. भेत्तुम्

भुज् 7U भुनक्ति : gaudir (p.ex. mangiar; "gaudir la terra" = dominar la terra)

Fut. भोक्ष्यति
Pass. भुज्यते
Kaus. भोजयति
PPP bhukt → PPP भुक्त
Inf. भोक्तुम्

dafrom:
भोग m.: gaudiment, mangiatgira, plaser, profit, taglia, contribuziun

बन्ध् 9P बध्नाति (!): alligar, collir

Fut. भन्त्स्यति
Pass. बध्यते
Kaus. बन्धयति
PPP बद्ध
Inf. बद्धुम्

dafrom:
बन्धन n.: alligament, feda

ज्ञा + प्र 9U प्रजानाति : reconuscher, capir

dafrom:
प्रज्ञा f.: savida, cognientscha

Fig.: प्रज्ञापारमिता
In d'in manuscrit da Prajñāpāramitā.
(Sursa d'imagines: Detagls)

भू + सम् 1P सम्भवति : nascher, exister

शरीर n.: corp, fis

Lecziun 32

अग्र n.: punta, extrem

मही f.: terra, fund (literalmain: la Gronda)

एकदा

श्रम् श्राम्यते

श्रमिष्यते:br
श्रम्यते:br
श्रमयति:br
श्रान्त:br
श्रमित्वा । श्रान्त्वा:br
श्रम्य:br
श्रमितुम्

पार्श्व चूत

Fig.: चूतः
Mangobaum, Kanpur.
(Sursa d'imagines: Detagls)

तरु वृक्ष पचेलिम स्पृहा परम्

रुह् रोहति

रोक्ष्यति:br
रुह्यते:br
रोहयति । रोपयति:br
रूढ:br
रुह्य:br
रोढुम्

ग्रह् गृह्णाति

ग्रहीष्यति (!):br
गृह्यते:br
ग्राहयति:br
गृहीत:br
गृह्य:br
ग्रहीतुम् (!)

वानर कपि

Fig.: वानराः
Scimias (macacus rhesus) a Delhi.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

लोक् लोकयति

लोकयिष्यति:br
लोक्यते:br
लोकित:br
लोक्य:br
लोकितुम्

प्रहर्ष कति उपल

Fig.: उपलाः
Cava da crappa a sid da Pune, Maharashtra.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

लक्ष्य

Fig.: लक्ष्यम्
Tirar cun l'arc / bersagl da saetas, Karnataka.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

क्षिप् क्षिपति

क्षेप्स्यति:br
क्षिप्यते:br
क्षेपयति:br
क्षिप्त:br
क्षिप्य:br
क्षेप्तुम्

चि चिनोति

चेष्यति:br
चीयते:br
चाययति:br
चित:br
चित्य:br
चेतुम्

Fig.: चितं गोमयं दहति
Brischar pastgias da sterp da vacca en Rajasthan.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

चि अव

प्रति अहो

कौशल कुशल

Fig.: कौशलम्
Pittura Mehndi sin mauns a Mumbai.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

Lecziun 33

दा 3U ददाति: dar

Fut. दास्यति
Pass. दीयते
Kaus. दापयति
PPP दत्त
Inf. दातुम्

da quai:

दान n.: dar, donaziun, generusitad

Fig.: दानम्
(Sursa da l'imagines: Detagls)

दा + आ 3Ā अदत्ते: (recepziun) prender, en possessiun prender, emportar

Absol. आदाय: cun Acc.: en compagnia da, cun

Fig.: सा पुत्रमादाय भारं बिभ्रती गच्छति
(sursa da l'imaginescha: detagls)

sig[धा] 3U दधाति: stabilir, fixar, distribuir

Fut. धास्यति
Pass. धीयते
Kaus. धापयति
PPP हित (!!)
Inf. धातुम्

धा + सम् + आ 3U समादधाति: concentrar tut l'attnziun sin quai ch'è, radunar

da quai:

समाधि m.: concentraziun interna, attenziun maximala

Fig.: समाधि
(sursa da l'imaginescha: detagls)

पॄ 3P पिपर्ति: emplenir, saturar

Memorisai:
3.pl.P पिपुरति
3.sg.Impf.P अपिपर् (da: *apipart)
3.pl.Impf.P अपिपरुर्
3.sg.Opt.P पिपूर्यात्

Fut. परिष्यति / परीष्यति
Pass. पूर्यते
Kaus. पूरयति / पारयति
PPP पूर्ण / पूर्त / पूरित

पॄ + सम् mo Pass. सम्पूर्यते e Kaus.: emplenir cumplettamain

भी 3P बिभेति: avair tema da (Abl., Gen.)

Fut. भेष्यति
Pass. भीयते
Kaus. भाययति
PPP भीत
Inf. भेतुम्

da quai:

भय n.: tema, spavient; pericla (il sid subjectiv ed il sid objectiv)

Fig.: भयम्
(sursa da l'imaginescha: detagls)

भृ 3U बिभर्ति: purtar, portar; mantegnair, nutrir

Fut. भरिष्यति
Pass. भ्रियते
Kaus. भारयति
PPP भृत
Inf. भर्तुम्

davon:

भार m.: charga

मा 3Ā मिमीते: mesurar

Fut. मास्यति / मास्यते
Pass. मीयते
Kaus. मापयति
PPP मित
Inf. मातुम्

मा + उप 3Ā उपमिमीते: cumparegliar

davon:

उपमा f.: cumpareglia

प्रतिमा f.: imagine

हा 3P जहाति: bandunar

Fut. हास्यति
Pass. हीयते
Kaus. हापयति
PPP हीन: bandunà da, mancant, defectius
Inf. हातुम्
da PPP हीन:

हीनयान n.: il mez da transport defectius (dal Buddhismus): designaziun dispreziusa dals represchentants dal "grand mez da transport", il महायान; la via defectiusa (यान a या 2: ir, viagiunar). L'expressiun हीनयान na dovra betg pli vegnir duvrada. La furma che exista anc oz dal vegl Buddhismus numna थेरवाद.

Fig.: हीनयानमेव
(sursa da l'imaginescha: Detagls)

हु 3P जुहोति: versar en il fieu ( sco offerta, specialmain buter stgala)

Fut. होष्यति
Pass. हूयते
Kaus. हावयति
PPP हुत
Inf. होतुम्

Fig.: घृतमग्नौ जुहोति
(sursa da l'imaginescha: Detagls)

घृत n.: buter stgala, Ghee (घी / گھی / ঘী)

"Ghee vegn fatg dal stgirar buter senza sal en in grond pot fin che tut l'aua è bollida or e la proteïna ha sedì en il fund. La buter cotta e schiarida vegn lura raclaivada per evitar da disturbier las solidas dal latg en il fund da la pada la. A differenza da buter, ghee po vegnir stgarnì per periods pli lungas senza refrigeraziun, sch'el vegn tegnì en in container ermetic per evitar oxidaziun e restar senza umiditad. La textura, il colur u il gust da ghee dependa dalla sursa dal latg dapi che la buter è vegnida fatga. En l'India, ghee vegn per ordinari fatg cun latg da bufals d'aqua perquai ch'el ha la tendenza a vegnir pli alv che il latg da vacca."

[Fonte: http://en.wikipedia.org/wiki/Ghee. -- Access il 2008-12-26]

Lecziun 34

क्षिति f. = पृथ्वी = मही = भूमी

शस्य = सस्य n. sg. u. pl.: semenza, coltura da champ, cereal

Fig.: सस्यम्
Rice field in India.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

यावत् : quant temp, grond

तावत् : uschè temp, uschè grond

उत्तम 3: il pli aut

द्वीप m.n.: insula, continent

Fig.: लक्षद्वीपाः
Lakshadweep Islands Map.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

मर्त्य 3: mortal (a मृ)

तिल m.: sesam (Sesamum indicum L.)

Fig.: तिलाः
Sesame seeds.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

Fig.: Sesamum indicum L.
Sesame plant flowering.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

स्वर्ण n.: (colurà bel =) aur

Fig.: स्वर्णम्
Golden Temple (Harmandir Sahib), Amritsar.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

निकेतन n.: abitaziun, temple

कोटि f.: punta; 10 milliuns

श्रेष्ठ 3: il pli bun

तल m.n.: planira, surfatscha

ऋषभ m.: tauro

Fig.: ऋषभः
Nandi Bull statue, Chamundi Hills, Mysore.
(Sursa da l'imagines: Detagls)

यम् 1P यच्छति : retenir, tegnair, preschentar, conceder

यम् + प्र 1P प्रयच्छति : stender, offrir, livrar

या 2P याति : ir, viatgar

कन्या f.: giuvna, virginitad

Lecziun 35

नश् 4P नश्यति : perder-s, perir, svanar

Perf. Vb ननाश, नेशुर् :br
Fut. नशिष्यति । नङ्क्ष्यति :br
Kaus. नाशयति :br
PPP नष्ट

नश् + प्र 4P प्रणश्यति** : svanar, perder-s, perir

क्रम् 1U क्रामति, 4P क्राम्यति : ir, passar

Perf. Vc चक्राम, चक्रमुर् :br
Fut. क्रमिष्यति :br
Pass. क्रम्यते :br
Kaus. क्रमयति :br
PPP क्रान्त :br
Inf. क्रमितुम् :br
Absol. क्रमित्वा । क्रन्त्वा । क्रान्त्वा

Fig.: क्रामन्ति
Persunas che van, Senegal.
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

गै 1P गायति (gai + a-ti): chantar, recitar en il ton da chant, annunziar en discurs rimà

Perf. IV जगौ, जगुर् :br
Fut. गास्यति :br
Pass. गीयते :br
Kaus. गापयति :br
PPP गीत :br
Inf. गातुम्

da quai:
गीता f.: lied, chant

Fig.: जगुः
Musicists dal temple Kaadu Malleswara Temple Bangalore.
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

Lecziun 36

अह् P mo Perfet cun significaziun da present आह, आहुर् : dir, discurrer

अह् प्र P mo Perfet cun significaziun da present प्राह : dir, discurrer

ईक्ष् 1Ā ईक्षते : vesair, (er)bliktar, guardar

Perf. ईक्षां चक्रे
Fut. ईक्षिष्यते
Pass. ईक्ष्यते
Kaus. ईक्षयति
PPP ईक्षित
Inf. ईक्षितुम्

चि 5U चिनोति : amontar, radunar

Perf. चिकाय । चिचाय
Fut. चेष्यति
Pass. चीयते
Kaus. चाययति । चापयति
PPP चित
Inf. चेतुम्

Fig.: गोमयं चिकाय
(Sursa da l'imagina: Details)

व्रज् 1P व्रजति : passar, ir, ir via

Perf. Vc वव्राज, वव्रजुर्
Fut. व्रजिष्यति
Pass. व्रज्यते
Kaus. व्राजयति
PPP व्रजित
Inf. व्रजितुम्

व्रज् + प्र 1P प्रव्रजति : ir via (surtut da la chasa en l'ina vita senza famiglia sco ascet = daventar in monac)

अगार n.। आगार n.: chasa, fieu

Fig.: अगारम्
(Sursa da l'imagina: Details)

da quai:

अनगार्य n. । अनगारika f.: senza famiglia d'in monac o noviz buddhist

Fig.: अनगार्यम्
(Sursa da l'imagina: Details)

अञ्जलि m.: ils mauns dus unids en aut per onur

आदृत 3: stimà

उपाध्याय m.: magister

पृथिवी f.: terra

पृष्ठ n: schena, part posteriora

पृष्ठम् : davos

प्रजापति m.: signur dals essers, dieu creatur

अनु Präverb: suenter, lungia, sur - giu, tenor, vers davos

p.ex.

अनुकृ : imitar, far sco

अनुगम् : ir suenter a in, ir lungia

अभि : vers, suenter - giu, a - giu, cunter, en - dedretg, per, sin, sur, a

p.ex.

अभिगम् : ir vers, s'avischinar

वद् + अभि Kausativ Ā अभिवादयते : formal resguardar, salutar

ग्लै 1P ग्लायति : sentir reticenza, svanir

Perf. IV जग्लौ
Fut. ग्लास्यति
Pass. ग्लायते
Kaus. ग्लापयति । ग्लपयति
PPP ग्लान
Inf. ग्लातुम्
Absol. -ग्लाय

घ्रा 1P जिघ्रति : odorar

Perf. IV जघ्रौ
Fut. घ्रास्यति
Pass. घ्रायते
Kaus. घ्रापयति
PPP घ्रात । घ्राण
Inf. घ्रातुम्
Absol. -घ्राय

प्री 9U प्रीणति : deliziar, alegrar; amar, esser favorabel a inu

प्री 4Ā प्रीयते : alegrar-se

Perf. IIIa पिप्राय, पिप्रिये
Fut. प्रेष्यति
Pass. प्रीयते
Kaus. प्रीणयति
PPP प्रीत
Inf. प्रेतुम्

स्पृश् 6P स्पृशति : tucar

Perf IIa पस्पर्श, पस्पृशुर्
Fut. स्पर्क्ष्यति । स्प्रक्ष्यति
Pass. स्पृश्यते
Kaus. स्पर्शयति
PPP स्पृष्ट
Inf. स्पर्ष्तुम् । स्प्रष्तुम्
Absol. -स्पृश्य

Fig.: सुगतो भूमीं पस्पर्श
(Sursa da l'imagina: Details)

हृष् 4P हृष्यति : esser stent; s'irrigar (ails), alegrar-si sur (Instr., Akk., Lok.)

Perf II जहर्ष
Fut. हर्षिष्यति
Pass. हृष्यते
Kaus. हर्षयति
PPP हृषित

Fig.: लोमहर्षः
(Sursa da l'imagina: Details)

स्वक 3: propi (mi, tiu ...) ; m.: appartegnair

Lecziun 37

मूर्ख 3: stupid, fat, sturn m. Stupid

मुनि m.: savè, (silenzi) ascet

शाक्यमुनि m.: ascet dal gieu da शाक्य (Kṣatriyas da कपिलवस्तु) = Buddha Gautama

Fig.: शाक्यमुनिः
(sürza da l’imagines: detagls)

दिन n.: di

वृक्ष m.: plantà

Fig.: वृक्षः
(sürza da l’imagines: detagls)

मुख n.: bucca, visadi, part davant, cumenzament

Lecziun 38

सूर्य m.: sulegl, deus dal sulegl Sūrya

Fig.: सूर्यः
(sürza da l’imagines: detagls)

उदक n.: aua

Fig.: उदकम्
(sürza da l’imagines: detagls)

वा 2P वाति : spirar, suflar

Fut. वास्यति
Perf. IV ववौ
Pass. वायते
Kaus. वापयति
PPP वान । वात
Inf. वातुम्

da quai:

वात m.: vent

वा + निस् 2P निर्वाति : spirar, svanar, estinguer

da quai:

निर्वाण n.: svanar, Nirwana

परिनिर्वाण n.: svanar perfetg, liberaziun perfetga (alla fin da la vita d’in Buddha u Arhant)

Fig.: गौतमबुद्धस्य महापरिनिर्वाणम्
(sürza da l’imagines: detagls)

मिह् 1P मेहति : pisserar, pisserar, eiacular

Fut. मेक्ष्यति
Perf. II मिमेह, मिमिहुर्
Pass. मिह्यते
Kaus. मेहयति
PPP मीढ

da quai:

मेघ m.: nuvla ("pisserader")

सुत m.: figl

राजन् m.: re (sura il regnadi en l’India vesair Basham, Wonder p. 82 -94). Sco final d’in cumposit (specialmain तत्पुरुष) per ordinari: -राज m. ( sco देव)

Femini:

राज्ञी f.: regina, femna d'in re

da राज :

राज्य 3: regal; n. reginadi, reiatg, dominanza

नामन् n.: num

सीमन् f.: cunfin

आत्मन् m.: se, persuna propria, essenza interna. Filosoficamain ed en dotrinas da liberaziun: l'absolut en il individui, dal qual l'individui n'è betg adina conscient (v. Stietencron)

ब्रह्मन् n.: l'absolut, il Veda (secun Thieme originalmain: la verit formulada, da quai ब्राह्मण "formulader da verit")

ब्रह्मन् m.: il dieu creatur persunalisà Brahmā

Fig.: ब्रह्मा
(sursa da l'imagines: detagls)

कर्मन् n.: a कृ 8U: acziun, fatg, lavur; lavur sacra, sacrifici; Karma: il far en il passà che porta pli tard ses fruits (p.ex. en la reincarnaziun)

कर्मविपाक m.: la fructificaziun dals fats = las consequenzas bonas e malas da fats en existenzias passadas (a वि-पच्)

हस्तिन् m.: elefant (Elephas maximus)

मनु m.: uman, um; num dal bab da la famiglia umana (a मन् 4Ā)

da quai:

मनुष्य m.: uman

शुच् 1P शोचति : (flammar, splender); doler, lamentar

Perf II शुशोच, शुशुचुर्
Fut. शोचिष्यति
Pass. शुच्यते
Kaus. शोचयति
Inf. शुचितुम्
Absol. शोचित्वा । शुचित्वा

da quai:

शुचि 3: flammand, pur, clar

शोक m.: dolur, tristezza

अशोक 3: liber da dolur; arber Ashoka = Saraca asoca (Roxb.) Wilde; num da l'imperatur Aśoka (देवानांप्रिय प्रियदर्शी) (ca. 304  – 232 a.C.)

Fig.: अशोकवृक्षः
(Sursa da l'imagina: Details)

Fig.: अशोकसाम्राज्यम्
(Sursa da l'imagina: Details)

Lecziun 40

पात्र n.: Reverend, Maister, Dign

मेधा f.: Sapienza, Intellect, Pensament

पुस्तक m.n.: Manuscrip, Liatg

कॢप् 1Ā कल्पते : esser en l'urden correct, correspundair a (Loc.) ; sa formar, sa constituir ; decider da, acconsentir a (Dativ)

Perf. II चकॢपे facultativ अनिट्
Fut. कल्पिष्यते । कल्प्स्यते
Kaus. कल्पयति : metter en urden, crear, formar en la fantasia, imaginar
PPP कॢप्त
Inf. कल्पितुम् । कल्प्तुम्

da quai:

कल्पना f.: La furmaziun en il pensament, l'acceptaziun da quai che n'exista betg en la realitad, ficziun

कॢप् + वि Kaus. विकल्पयति : (sa representar diversamain =) metter en dumonda, dubitar

da quai:

विक्ल्प m.: Alternativa, dubi

तुद् 6U तुदति : frappar

Perf. II तुतोद, तुतुदुर्
Fut. तोत्स्यति
Pass. तुद्यते
Kaus. तोदयति
PPP तुन्न (tud + na)
Inf. तोत्तुम्

तॄ 1P तरति : ir tras, transcurrer, sa salvar da inqualchadun (Akk. = transcurrir inqualchadun)

Perf. IIIb ततार, ततरुर् । तेरुर्
Fut. तरिष्यति । तरीष्यति
Pass. तीर्यते
Kaus. तारयति
PPP तीर्ण
Inf. तरितुम् । तरीतुम्

da quai:

तीर्थ n.: guaud, plaz da bogn sacra, lieu da pelegrinadi

Fig.: हरिद्वारे तीर्थम्
(Fonte da figura: Detalles)

तीर्थङ्कर m. (da: तीर्थम्+ कृ): Passer (transcender il dolur) = ils 24 magisters da l'Induism

Fig.: तीर्थङ्करः
(Fonte da figura: Detalles)

अव Prefix verbal: giu, en bas, lunsch, a-

तॄ + अव 1P अवतरति : scender

da quai:

अवतार m.: (scendider, scender) incarnaziun d'in deus, spezialmain da Viṣṇu 10 incarnaziuns (v. Basham, Wonder p. 304 - 309)

Fig.: विष्णोर्दशावताराः
(Fonte da figura: Detalles)

स्वप् 2P स्वपिति,  स्वपन्ति : dormir, sa metter a dormir

Imperf. अस्वपीत् । अस्वपत्
Perf. सुष्वाप, सुषुपुर्
Fut. स्वप्स्यति
Pass. सुप्यते (da *svp-ya-te)
Caus. स्वापयति
PPP सुप्त
Inf. स्वप्तुम्

da quai:

स्वप्न m.: sogn, visium

सुप्ति f. (da *svp-ti): sogn, spezialmain sogn profund

Fig.: स्वपन्ति
(Fonte da figura: Detalles)

Lecziun 41

मूर्ख m = मूढ भुजङ्ग m.: serpe

Fig.: भुजङ्गः
(Fonte da figura: Detalles)

केवलम् Adv.: mo, sulet, cumplet

विष n.: venen

Fig.: भुजङ्गस्य विषम्
(Fonte da figura: Detalles)

शास् 2P शास्ति : reprimir, dominar, ordunar, instruir

ha la radis da presens debila शिष् : शिष्मस्, la 3.Pl. P. ha però radis ferma: शासति (!! finiziun -ati) cun occasionalmain शासन्ति. अशासुर्. Era l'entir आत्मनेपद ha, perquant ch'el vegn enavos, la radis ferma: शास्ते

Perf I शशास, शशासुर्
Fut. शासिष्यति
Pass. -शास्यते । शिष्यते
PPP शिष्ट : instrui, savè
Inf. शासितुम्
Absol. -शिष्य । -शास्य

da quai:

शासना f.: edict regal, doctrina, religion

Fig.: शासना
(sursainta d'imagines: Detagls)

शास्त्र n.: doctrina, lavur d'instrucziun

शास्त्रिन् m.: instrui, erudit

Fig.: शास्त्री
(sursainta d'imagines: Detagls)

शिष्य 3: da instruir = scolar

शरण 3: protecziun, protegend ; n. protecziun, refug, il sa retrair

सङ्घ n.: (a सम्-हन् : cun-schlagar): gruppa, massa, communitad (p.ex. buddhistica)

कन्या f.: giuvna femna, figlia, virginitad

अति preverb: sur, sur-vi, sur-fuora (en il spazi, en il temp, en il dumber, en la quantitad, en l'ordinaziun, en la pussanza, en l'intensitad), excessivamain

इ + अति 2P अत्येति : passar

PPP अतीत : n. passà

Lecziun 42

प्रकृति f.: (a कृ + प्र) furma fundamental, stadi natural, natira; materia originala, sustanza originala

अर्जुन m. num propi: Arjuna, in dals tschintg figls dal पण्डु. Eroi en il महाभारत (vesair Basham, Miravel S. 409 - 414)

स्था + अव 1Ā अवतिष्ठते : abstener da, distanziar da, s'allontanar, restar, star

PPP अवस्थित 3: stend, preschent

पुरा Adv.: inavos, avant

अनेक 3: blers (betg paucs)

कुमार m.: princip

दूत m.: messager, ambassadur

इष् (1,4,9) Kaus. इषयति : mander

सकाश m.: preschientscha, preschenta

शर m.: fust da fleug, fleug

बाण m.: fleug, mir

ज्ञा + प्रति 9U प्रतिजानाति : approvar, prometter; Ā: respundair, cunfermar, asserir, reconuscher

चल् 1P चलति : vegnir en moviment

Fut. चलिष्यति
Perf. Vb चचाल, चेलुर्
Pass. चल्यते
Kaus. चलयति । चालयति
PPP चलित
Absol. -चल्य
Inf. चलितुम्

अधिपति m. = राजन् आटोप m.: vanitad, orgogli

चिन्तापर 3: immers in pensaments

अन्तरे Adv.: entantemp

लीला f.: scherz, giug

यावत् Adv.: quant temp, durant

तावत् Adv.: tant temp

द्विधा । द्वेधा Adv.: dupl, en duas parts

शंस् 1P शंसति : laudair, cumandar

Fut. शंसिष्यति
Perf. I शशंस
Pass. शस्यते
Kaus. शंसयति
PPP शस्त
Absol. शसित्वा । शस्त्वा
Inf. शंसितुम्

हृदय n.: cor

42.2.1. Certainas designaziuns da parentella

Fig.: माता, पिता, पुत्रकः
(sursa da l'imaginescha: detagls)

भर्तृ m. (a भृ "portar, mantegnair"): mantentader, nutrider, consors

भार्या f.,  जाया f.  पत्नी f.: consorsa (भार्या = gerundiv a भृ : da portar, da mantegnair, dretgenta al manteniment)

पितृ m.: babbà

पितृ m. Plural: ils antenats masculins defuncts, c.a.d.

1. babbà, nonn, bisnonn
2. ils antenats da l'umanitad

Per els vegnan executads ritus, cun il num श्राद्ध n. Tutgì vegnan mintga di trais antenats masculins (da la vart paterna e materna) aua ed en cuntradas spezialas bolas da ris u bolas da farina (पिण्ड m. "bolas"). Cun quai vegnan ils antenats nutrìs. L'execuziun da questa ceremonia è in motiv perquai ch'in umn dovra avair in figl. Quellas persunas, che èn colliadas tras questa पिण्ड-daziun, vegnan numnadas सपिण्ड (quellas a quai che पिण्ड è cuminaivel). सपिण्ड cumpiglia sis generaziuns: trais enavos (fin al bisnonn) e tris avant (fin al pronipot).

तात m.: babà

मातृ f.: mamma

पुत्र m.: figl

दुहितृ f. सुता f.: figlia

नप्तृ m.: nipot

भ्रातृ m.: frar

स्वसृ f., भगिनी f.: sora

देवृ m.: frar dal marià (sorellastra da la dunna)

यातृ m.: cumpagna dal frar dal marià

ननान्दृ f.: sora dal marià

श्वसुर f.: suger-babbà (en il temp vegl: mo da la dunna)

श्वस्रू f.: suger-mamma (la declinaziun vegn pli tard)

मातुल m.: frar da la mamma (oncle matern)

मातुलानी f.: cumpagna dal frar da la mamma (cumpagna da l'oncle matern)

पितृव्य m.: frar dal babbà (oncle patern)

पितामह m.: nonn patern

पितामही f.: nonna paterna

मातामह m.: nonn matern

मातामही f.: nonna materna

Lecziun 43

ज्ञा + आ Kausativ आज्ञापयति : cumandar, ordonar

आपण m.: martgà

Fig.: आपणः
(Sursa da l'imagina: Details)

सत्वर 3: svelt, spert

पण्य 3: cumpraivel; n.: mercanzia, commerzi

Fig.: पण्यानि
(Sursa da l'imagina: Details)

आम्: già

सम m. = वर्ष n.

-आयुत 3: provistà cun

भद्र 3: bun, feliç; Vokativ: car!

समय m. (a सम्-इ): concordanza, contract, term, data

निश्चित 3: decidì, stabilì

नोचेत्: sche betg, alura

विलम्ब n.m.: retard, tardanza

विपणि f.: bottega

Fig.: विपणिः
(Sursa da l'imagina: Details)

वणिज् m.: commerziant

Fig.: वणिक्
(Sursa da l'imagina: Details)

वर 3: il pli bun

शीघ्र 3: svelt, spert

वत्स m.: vitel, uffant; Vok.: car!

Fig.: वत्सः
(Sursa da l'imagina: Details)

उत्तम 3: il pli aut, il pli bun

अल्प 3: pitschen, bass

मूल्य n.: valur, prezi

कियत् 3: quant grond

शर्करा f.: zutger (il tudestg "Zucker" va sur talian zucchero, da là sur arab sukkar - سكر e persian šäkär - شiker al sanscrit शर्करा!)

अधिक 3: supplementar, excressent, extraordinari

तर्हि: alura, lura; perquai, uschia

तुल् 10 तुलयति । तोलयति: ponderar

Fig.: तोलन्ति
(Sursa da l'imagina: Details)

कर्गल n.: pèr

संपुट m.: scatula (qua: pache, bundel)

पुरतस् : avant, davant, avant

श्रेष्ठिन् m.: commerziant ric

जव 3: svelt, spert

द्रु 1P द्रवति currer

Perf. IIIa दुद्राव, दुद्रुवुर्
Fut. द्रोष्यति
Pass. द्रूयते
Kaus. द्रावयति
PPP द्रुत
Absol. -द्रुत्य
Inf. द्रोतुम्

रे interiecziun: Ei! Ti là!

अन्यद् 3: in'auter (declinaziun sco यद् )

वञ्चक m.: fraudader

पश्चात्ताप m.: pentiment

इत्थम् adv.: uschè, en quest munt

दिन n.: di

जन्मन् n.: naschientscha

आनन्द m.: delizia, gieu

Lecziun 44

प्रति preverb: enavos, cunter, cunter - giu

p.ex.

हन् + प्रति 2P प्रतिहन्ति : repullir

वद् + प्रति 1P प्रतिवदति : repullir = respundair

ख्या + प्रति + आ 2P प्रत्याख्याति : refusar, disprezzar

या 2P याति : ir, viandar

Perf. IV ययौ
Fut. यास्यति
Pass. यायते
Kaus. यापयति
PPP यात
Inf. यातुम्

da quai:

यान n.: ir, via, vehichl

Fig.: रेल्यानम्
(sursainta d'imagines: detagls)

शी 2Ā शेते : giacer. Questa radis ha en tut las furmas dal stem da presenz stadi aut: 1.sg.Ind.Prez.Ā शेये (śe + e). Las proximas furmas èn da notar specialmain: 3.pl.Ind.Prez.Ā शेरते, 3.pl.Imparf.Ā अशेरत

Perf. IIIa शिश्ये (śi-śī + e)
Fut. शयिष्यते
Kaus. शापयति
PPP शयित
Inf. शयितुम्

da quai:

शयन n.: giacer, letg

Fig.: योगी शयने शेते
(Sursa d'imagines: Detagls)

नन्द् 1P नन्दति : alegrar-s da (तृतीयया)

Perf. I ननन्द
Fut. नन्दिष्यति
Pass.: नन्द्यते
Kaus. नन्दयति
PPP नन्दित
Inf. नन्दितुम्
Absol. -नन्द्य
Gerundiv नन्द्य

da quai:

नन्दिन् 3: segnà da (particula) gajalet, gieu; m. num dal animal da cavalcada (वहन) dal शिव (in taŭr)

Fig.: नन्दी
(Sursa d'imagines: Detagls)

नन्द् + अभि 1P (1Ā)  अभिनन्दति : avair sia gajalet da (द्वितीयया), accumpagnar in um cun gajalet, dar il bainvegni

यम् 1P यच्छति : tegnair, purtar; dar, conceder; tegnir ensemen, domar, frenar, suttametter

Perf. Vb ययाम, येमुर्
Fut. यंस्यति
Pass. यम्यते
Kaus. यामयति ma: नियमयति
PPP यत
Inf. यन्तुम्
Absol. -यम्य

यम् + आ 1U आयच्छति : distender, extender

PPP आयत 3: lung distendì

Fig.: आयतो मरुः
(Sursa d'imagines: Detagls)

यम् + प्र 1P प्रयच्छति : dar, offrir, transmetter

यम् + सम् 1P संयच्छति : alligar ensemen, alligar, domar

यत् 1Ā यतते : aspirar a (सप्तमी, चतुर्थी, द्वितीया)

Perf. Vb येते
Fut. यतिष्यते
Pass. यत्यते
Kaus. यातयति
PPP यत्त
Inf. यतितुम्

da quai:

यत्न m.: sfuorza, strenzia

Fig.: यत्नेन
(Fonte da figura: Detaglias)

रभ् 1Ā रभते (forma laterala a लभ्): agarrar

Perf. Vb रेभे
Fut. रप्स्यते
Pass. रभ्यते
Kaus. रम्भयति
PPP रब्ध
Inf. रब्धुम्
Absol. -रभ्य

रभ् + आ 1Ā आरभते: agiuntar, cumenzar, emprendair

प्रव्रज्या f. (a प्र-व्रज्): il sortir da la chasa en l'inaumanezza; ceremonia cun la quala ins vegn novizi buddistic (Pali: पब्बजा)

Fig.: प्रव्रअज्या / पब्बजा
(Fonte da figura: Detaglias)

Lecziun 45

वा ... वा: u ... u

Lecziun 46

सम 3: equal, exactamain, simigliant

da quai:
समम् Adv.: en la medema moda, al medem temp (तृतीयया), uniformamain
समता f.: equalitad d'anima
विषम 3: inegual, inegal, malvagi

ग्रह् 9U गृह्णाति (gṛh-ṇā-ti): agarrar, serrar ferm, agiuntar

Perf Va (!) जग्राह, जगृहुर्
Fut. ग्रहीष्यति
Pass. गृह्यते
Kaus.ग्राहयति
PPP गृहीत
Inf. ग्रहितुम्
Absol. -ग्राह्य
da quai:
ग्रह m.: agiuntar, agiuntau, crocodil, planeta viagiador
नवग्रह m.: ils nov planets viagiadors (betg planetas!) (v. Basham, Wonder S. 493):

1. सूर्यः = Sun
2. चन्द्रः = Lun
3. मङ्गलः = Mars
4. बुधः = Mercuri
5. बृहस्पतिः = Jupiter
6. शुक्रः = Venus
7. शनिः = Saturn
8. राहुः
9. केतुः

A राहु e केतु vesair:

Payer, Alois (1944–): Dharmashastra: Introducziun e survista. -- 10. Sacraments e ritus da transiziun (samskara). -- Appendix C: Rahu e Ketu, ils planets viagiadors invisibels . -- URL: http://www.payer.de/dharmashastra/dharmash10c.htm

Fig.: सूर्यः, चन्द्रः, मङ्गलः
(Fonte da figura: Detagls)

Fig.: बुधः, बृहस्पतिः
(Fonte da figura: Detagls)

Fig.: शुक्रः, शनिः
(Fonte da figura: Detagls)

Fig.: राहुः, केतुः
(Fonte da figura: Detagls)

तुष् 4P तुष्यति : sa cuntentar, esser cuntent cun (षष्ठ्या, चतुर्थ्या, तृतियया, सप्तम्या)

Perf. II तुतोष, तुतुषुर्
Fut. तोक्ष्यति
Pass. तुष्यते
Kaus. तोषयति
PPP तुष्ट
Inf. तोष्टुम्

नम् 1P नमति : s'abassar, s'inclinar, s'inchinar, s'umiliar

Perf. Vb ननाम, नेमुर्
Fut. नंस्यति
Pass. नम्यते
Kaus. नमयति । नामयति
PPP नत
Inf. नन्तुम्

Fig.: नारायण तुभ्यं नमामि
(Fonte da figura: Detagls)

रुह् 1P रोहति : ascender, montar

Perf. II रुरोह, रुरुहे
Fut. रोक्ष्यति
Pass. रुह्यते
Kaus. रोहयति । रोपयति
PPP. रूढ
Inf. रोढुम्

Fig.: अश्वरोहकः
(Fonte da figura: Detagls)

ह्वे । हू 1U ह्वयति : clamar, cumpagnar

Perf. IIIa जुहाव, जुहुवे
Fut. ह्वास्यति
Pass. हूयते
Kaus. ह्वाययति
PPP हूत
Inf. ह्वातुम्
Absol. -हूय

Perf. IIIa जुहाव, जुहुवे
Fut. ह्वास्यति
Pass. हूयते
Kaus. ह्वाययति
PPP हूत
Inf. ह्वातुम्
Absol. -हूय

Fig.: महामात्र कं चरिष्णुदूरशब्देनाह्वयसि
(Sursa da l'imagina: Details)

1 महामात्र m. "Mahout"; चरिष्णु 3 "movivel", दूरशब्द m. "telefonata a lunga distanza, telefon" » चरिष्णुदूरशब्द "telefonin mobil" (construcziun da parolas: A. Payer)

विभ्रम m.: il ir ed vegnir

भ्रंश m.: il disparender

श्रम् 4P श्राम्यति : sa stizzar, vegnir stizza

Perf. Vc शश्राम, शश्रामुर्
Fut. श्रमिष्यति
Pass. श्रम्यते
Kaus. श्रमयति । श्रामयति
PPP श्रान्त
Inf. श्रमितुम्
Absol. श्रमित्वा । श्रान्त्वा
da quai:
आश्रम m.n.

Fig.: श्रान्तः
(Fonte da figura: Detagls)

श्रि 1U श्रयति : s'appoggiar, appognar-si, chattar sustegn, ir a qualchidà (द्वितीयया, सप्तम्या)

Perf. IIIa शिश्राय, शिश्रिये
Fut. श्रयिष्यति
Pass. श्रीयते
Caus. श्राययति
PPP श्रित
Inf. श्रयितुम्

सञ्ज् 1P सजति : attachar-si, s'attatgar a (सप्तम्या)

Perf. I ससञ्ज, ससञ्जुर्
Fut. संक्ष्यति
Pass. सज्यते
Caus. सञ्जयति
PPP सक्त
Inf. संक्तुम्
da quai:
सङ्ग m.: l'attachar-si, il contact cun (तृतीयया)

Fig.: सङ्गः
(Fonte da figura: Detagls)

भ्रम् 1P भ्रमति । 4P भ्राम्यति : vagar, errare

Perf. Vc बभ्राम, बभ्रमुर् । Vb भ्रेमुर्
Fut. भ्रमिष्यति
Caus. भ्रमयति
PPP भ्रान्त
Inf. भ्रमितुम्
Absol. -भ्रम्य
dafrom:
विभ्रम m.: vagar, confusiun, errur

लम्ब् 1Ā लम्बते : pendair da (सप्तम्या), pendair sin (सप्तम्या)

Perf. I ललम्बे
Fut. लम्बिष्यते
Pass. लम्ब्यते
Caus. लम्बयति
PPP लम्बित
Inf. लम्बितुम्
Absol. -लम्ब्य

Fig.: लम्बोदर नमस्तुभ्यम्
(Fotografia: Detagls)

लम्ब् + आ 1Ā आलम्बते : pendair sin (द्वितीयया)

यदि cunzunciun:  sche

भू + परि 1P परिभवति : circumdar, dominar, sconfiglier

PPP परिभूत 3: sconfigì, umilià, degradà

नि preverb: giu, enavos, entaifer, enretro

p.ex.
सद् + नि 1P निषीदति : s'assentar giu

भोस् particula vocativa: exclamaziun d'interpellaziun, p.ex.: ei, heda, oh, ehi, hallo, hi! spert betg da tradurre. Questa particula ha in spezial sandhi: avant tut ils sons sonants, el è भो.

Fig.: भोः
(Fotografia: Detagls)

Lecziun 48

श्वस् : demain

अद्य : oz

लघु 3: leger (betg difficil, betg difficult), svelt, curt (en l'expressiun)

व्याकरण n.: grammatica (a व्याकृ)

तन्त्र n.: corda ; telar, ordina da tissir, tessì; fundament, norma, regulaziun; doctrina, lavur d'instrucziun; Tantra; formula magica; mez, artifiz, medicament; regenza, auctoritad

Fig.: तन्त्रम्
Sualkuchi = সুৱালকুচি, Assam = অসম
(Sursa d'imagines: Detagls)

Fig.: तन्त्री
Siatirist = सितारवादकः
(Sursa d'imagines: Detagls)

स्त्री f.: dunna, consortscha; feminin

Declinaziun:

स्त्री f.	एकवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा	स्त्री	स्त्रियस्
द्वितीया	स्त्रियम् स्त्रीयम्	स्त्रियस् स्त्रीस्
तृतीया	स्त्रिया	स्त्रीभिस्
चतुर्थी	स्त्रियै	स्त्रीभ्यस्
पञ्चमी	स्त्रियास्	स्त्रीभ्यस्
षष्ठी	स्त्रियास्	स्त्रीणाम्
सप्तमी	स्त्रियाम्	स्त्रीषु
आमन्त्रितम्	स्त्रि	स्त्रियस्

Fig.: स्वतन्त्राः स्त्रियः
Gruppa d'aiut mutua (SHG), Tamil Nadu = தமிழ்நாடு
(Sursa d'imagines: Detagls)

दिवानिशम् avverb: di e notg

सज्ज् 1P सज्जति : pend, aderir

कुमार m.: uffant, giuven, princip; epiteton dal कार्तिकेय / Murugan = முருகன் = മുരുകന്‍ / Subrahmanya = ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ

Fig.: कुमारः
Thaipusam-festival = தைப்பூசம், Batu Caves, Malaysia
(Fonta da l'imagines: Detagls)

कुमारी f.: giuvna, figlia

Fig.: कुमारी नेपाल
(Fonta da l'imagines: Detagls)

कौमर n.: infanza

यौवन n.: giuventù

स्थविर 3: vegl, senil

Fig.: स्थविराः जोधपुर
(Fonta da l'imagines: Detagls)

स्थाविर n.: (alt) vegliezza

वाच्य 3: erma, blasmabel

सूक्ष्म 3: fin, minusgel, suttil

Fig.: सूक्ष्मम्
Karanji Lake = ಕಾರಂಜಿ ಕೆರೆ
(Fonta da l'imagines: Detagls)

प्रसङ्ग m.: affiziun, inclinaziun ; occasiun

विशेष m.: differenza, particularitad

प्रसूति f.: naschientscha, discendenza

चरित्र n.: usanza, costum, dretg consuetudinar ; cumpurtament

जाया f.: dunnas

Fig.: मम जाया
(Imagina: Payer)
(Fonta da l'imagines: Detagls)

Lecziun 49

दीर्घ 3: lung

ह्रस्व 3: curt

आयुस् n.: vita (la vita cumpletta, che si po viver senza interrupziuns) ;

da quai:

आयुर्वेद m.: il sistem medical tradiziunal da l'India

vesair:

Carakasaṃhitā: Texts selecziunads da la Carakasaṃhitā / tradusì e commentà d'Alois Payer (1944–). -- 0. Introducziun. -- URL: http://www.payer.de/ayurveda/caraka0001.htm

क्षिप् 6P क्षिपति : lantschar, sballar

Perf. II चिक्षेप, चिक्षेपिथ, चिक्षिपुर्
Fut. क्षेप्स्यति
Pass. क्षिप्यते
Kaus. क्षेपयति
PPP क्षिप्त
Inf. क्षेप्तुम्
Absol. -क्षिप्य
Gerundiv: क्षेप्य

त्वर् 1Ā त्वरते : s'afrettar

Perf. Vc तत्वरे
Fut. त्वरिष्यते
Pass. त्वर्यते
Kaus. त्वरयति
PPP त्वरित । : sig[तू्र्]ण
Inf. त्वरितुम्

द्रुह् 4P द्रुह्यति : dannegiar

Perf. II दुद्रोह, दुद्रुहुर्
Fut. द्रोहिष्यति । ध्रोक्ष्यति
Pass. द्रुह्यते
Kaus. द्रोहयति
PPP द्रुग्ध । द्रूढ
Inf. द्रोग्धुम्

कुलूहल n.: curiositad, interess

Fig.: कुलूहलम्
(Sursa da l'imagina: Details)

कृत्स्न 3: tut, cumplet

परिचय m.: cunnoschaenza

कला f.: art

Fig.: उत्तमा काला शिवो नटराजा, 11. tschientaner
(Sursa da l'imagina: Details)

वर m.n.: desideri

उत Indekl.: e, era, u

विहंग m.: uccel ("en il स् sogn - विह - gidond")

Fig.: विहंगः
(Sursa da l'imagina: Details)

वेष m.: vestgadira, aspect, exterior

Fig.: वेषः वाराणस्याम्
(Sursa da l'imagina: Details)

छन्न n.: tala, nascondider

पञ्जर n.: gabbia

Fig.: पञ्जरम्
Indoviner cun pappagall en gabbia: il pappagall tira zettels, sin ils quals sto il destin Mysore
(Sursa da l'imagina: Details)

चाण्डाल । चण्डाल m.: la pli bassa gruppaziun da Dalits

स्वयम् Indekl.: sez, da sez

अवनि f.: terra

मुहूर्त m.,n.: emprim, momaint, il dretg emprim

ध्यै 1P ध्यायति : s'imaginar, pensar

Perf. IV दध्यौ
Fut. ध्यास्यति
Pass. ध्यायते
Kaus. ध्यापयति
PPP ध्यात
Inf. ध्यातुम्
Gerundiv ध्येय

आदर m.: respect, attenziun

Fig.: सादरः
Amritsar = ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
(Sursa da l'imagina: Details)

कुतुक n. = कुलूहल n.

परम 3: il pli lunsch, il pli aut ; पञ्चम्या : meglier che, pli aut che

शिशु m.: uffant, giuven

Fig.: गजशिशुः
Sri Lanka
(Sursa da l'imagina: Details)

Lecziun 50

ध्रुव 3: ferm, immutabel

निषेक m.: asperger, fertilisar, liquid, ejaculat, ceremonia da la concepziun

पण्डित 3: savi, erudit

मन् + अव 4Ā अवमन्यते : disprezzar, ignorar

मन्त्रिन् 3: cunsigliant ; m.: cunsaglier, minister

Fig.: मन्त्री
Kapil Sibal (1948 -), minister federal en il Ministeri da scienza e tecnologia ed en il Ministeri per las scienzas da la terra (dapi 2006)
(Sursa da l'imagina: Details)

रहस् n.: secret, solitad

रिष् 1P रिषति 4P रिष्यति : vegnir blessà, fracassar, destruir

Perf. II रिरेष, रिरिषुर्
Fut. रेषिष्यति
Pass. रिष्यते
Kaus. रेषयति
PPP रिष्ट

लुप् 6U लुम्पति : romper, destruir

Perf. II लुलोप, लुलुपे
Fut. लोप्स्यति
Pass. लुप्यते
Kaus. लोपयति
PPP लुप्त
Inf. लोप्तुम्
Gerundiv लुप्य । लोप्य

विधि m.: ermaun, destì (a विधा)

वृष् 1P वर्षति : plveir (per lo pli cun in कर्तृ -- ina divinitad u ina nuvola)

Perf. II ववर्ष, ववृषुर्
Fut. वर्षिष्यति
Pass. वृष्यते
Kaus. वर्षयति
PPP वृष्ट
Inf. वर्षितुम्
Absol. वर्षित्वा । वृष्ट्वा
Absol.-वृष्य

Fig.: महामेघो वर्षिष्यति
Arrivada dal monsun, Bangalore ಬೆಂಗಳೂರು
(sursa da l’imaginescha: detagls)

संयक् Adv.: dretg, veritabel, en il mod correct; per tuts, cumplet

आदित्य m.: sulegl ; pl.: Āditya : ina classa specifica da divinitads

Fig.: आदित्यः
(sursa da l’imaginescha: detagls)

सर्व 3: mintgin, tut

Declinaziun sco यद् (ecceziun: Nom.Akk.sg.Neuter)

	Singular एकवचनम्				Plural बहुवचनम्
	Masculin पुंस्	Neuter नपुंसकम्	Feminin स्त्री	Masculin पुंस्	Neuter नपुंसकम्	Feminin स्त्री
1. Nominativ १. प्रथमा	सर्वस्	सर्वम्	सर्वा	सर्वे	सर्वाणि	सर्वास्
2. Accusativ २. द्वितीया	सर्वम्	सर्वम्	सर्वाम्	सर्वान्	सर्वाणि	सर्वास्
3. Instrumental ३. तृतीया	सर्वेण		सर्वया	सर्वैस्
4. Dativ ४. चतुर्थी	सर्वस्मै		सर्वस्यै	सर्वेभ्यस्
5. Ablativ ५. पञ्चमी	सर्वस्मात्		सर्वस्यास्	सर्वेभ्यस्
6. Genitiv ६. षष्ठी	सर्वस्य		सर्वस्यास्	सर्वेषाम्
7. Locativ ७. सप्तमी	सर्वस्मिन्		सर्वस्याम्	सर्वेषु

वै : particla, che emfatizescha la parola precedenta: davos, veramein, ma

इह adv.: qua, qua sin la terra, qua giu ; ussa. Avant sustantivs en il locativ (षष्ठी) equivalent a अस्मिन्, अस्याम् कल्प m: regulaziun, usanza, ritual ; perioda dal mund (a कॢप्)

कल्याण 3 (f.: कल्याणी) :bels

Fig.: कल्याणी
(sursa d’imagines: detagls)

कु- : sco element avant da cumposiziuns: mal

Fig.: कुनगरम् धारावी, मुंबई
(sursa d’imagines: detagls)

चक्ष् 2Ā चष्टे 2.pl. Ā चड्ढ्वे : vesair

Perf. चचक्षे
betg duvrà en ils ulteriurs temps

चक्ष् + प्र 2Ā प्रचष्टे : raquintar, tegnair per, numnar

देश m.: lieu, plaz, pajais, regiun

Lecziun 51

अजिन n.: pel d’antilopa, specialmain la pel da l’antilopa negra (antilopa cervicapra : Antilope cervicapra L. ). Originarmain era preschenta sin l’entir subcontinent indian dal Punjab e Sind fin al Bengala e dal Nepal fin a Kanyakumari (Cape Comorin) (Tamil: கன்னியாகுமரி) Vesa:

Walker's mammals of the world / Ronald M. Nowak. -- 6. ed. -- Baltimore [u.a.] : Johns Hopkins Univ. Pr., 1999. -- 2 vol. -- ISBN 0-8018-5789-9. -- Vol. 2. -- p. 1193f.

Fig.:
(sursa d’imagines: detagls)

अतिथि m.: ospit

अभ्यन्तर 3: en l’intern, il pli proxima ; m. il pli proxim parent, nativ

अरण्य n.: selvadi, guauda

ऋतु m.: process periodic, stagiun, period da temp, menstraziun, temp en il qual la dunna è fertila e ha dretg al coit cun sias spusa.

Per ऋतु vesair Manu III, 45-48: suenter quai dura ऋतु 16 dis (suenter la tradiziun alternativa: 20 dis) a partir dal cumenzament da la menstraziun, ils emprims quatter dis suenter il cumenzament dal flurir èn relaziuns sexualas prohibidas (suenter la tradiziun alternativa: ils emprims otg dis (4 + 8)), uschè il di 11. (resp. 15.) ed il di 13. (resp. 18.). En dis pairs la dunna concepischa figls, en dis sperts feglias. Per il suandant vegn supponì in ऋतु da totalmain 16 dis (betg la tradiziun alternativa), sco quai ch'anscuna las commontaris indigens fa, e che uschia era la vista prevalenta.

Perquai ch'il ovulaziun è 14 dis avant il cumenzament da la menstraziun, è en questa determinaziun dal period fertil la fertilitad quasi "garantida" per in interval da menstraziuns tranter 19 fin 30 dis. Ils dis prohibids (11. e 13.) meglieran la probabilitad per relaziuns sexualas il di 12. e 14., idest la probabilitad da concepziun en in ciclus da 28 dis (la durada da vita dals spermatozoids en la dunna è ca. 3 dis). Questas disposiziuns pon vegnir vistes sco in impiego positiv dal method Knaus-Ogino.

Fig.: ऋतुः
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

एकत्र Adv.: ad in lieu

जटा f.: chavaglias (chavagliala da l'asceta)

Fig.: जटा ऋषिकेश
(Fonte da figura: Detalles)

तुल्य 3: equal, comparabel (तृतीयया)

तरय 3 (f.: तरयी): tripartit, consistents da trais parts

प्राणान्तिक 3 (f.: -ī): letal, mortifer, a vita

बाह्य 3: extra, esteriur

भिक्षा f.: elemosna mendicada, pastgaglia da mendicante

मार्यादा f.: cunfin

शिष् 7P शिनष्टि : bandunar, laschar enavos

Perf.II शिशेषे, शिशिषुर्
Fut. शेक्ष्यति
Pass. शिष्यते
Kaus. शेषयति
PPPशिष्ट
Absol. -शिष्य

शिष् + वि 7P विशिनष्टि : differenziar

Pass. विशिष्यते : differenziar da (पञ्चम्या, तृतीयया), esser meglier che (पञ्चम्या, तृतीयया), esser il meglier tranter (षष्ठ्या, सप्तम्या)

समान 3: da la medema natira, equal, simigliant ; m.: coetgan

स्व 3: propi, sias (mes, tes etc.) Ven declinà sco सर्व. En l'abl.sg.m.n e en il nom.pl.m po el vegnir declinà era sco देव:

Abl.sg.m.n स्वस्मात् । स्वात्
Lok.sg.m.n. स्वस्मिन् । स्वे
Nom.pl.m स्वे । स्वास्

गर्ह् 1Ā गर्हते 10P गर्हयति : redarguir, blamar

Perf I जगर्हे
Fut. गर्हिष्यते
PPP गर्हित

पिशित n.: (preparà) carn

Fig.: पिशितम्
Kolkata = কলকাতা
(Fonte da figura: Detalles)

उपहार m.: presentaziun, sacrifici, don

मधु n.: mel, bevanda dolza, idromel (vin da mel)

Fig.: मधु
Palace da la citad, उदयपुर
(Fonte da figura: Detalles)

मांस n.: carn

मृगया f.: chascha

Fig.: मृगया
Chascha cun चीता (Acinonyx jubatus venaticus) Gujarat = ગુજરાત, 1812
(Sursa da l'imagina: Details)

शिवा f.: (weibl.) sciacal (sciacal d'aur = Canis aureus)

Fig.: शिवा
Canis aureus, Kalatop Khajjiar Sanctuary
(Sursa da l'imagina: Details)

रुत n.: stridular

कौशिक m.: guf

Fig.: कौशिकः
Guf da Brahma (Athene brama), Mahesana = મહેસાણા
(Sursa da l'imagina: Details)

शकुनि m.: uccel

श्वन् m.: chuan

stem fort श्वान्
stem debel avant vocal सुन्
stem debel avant consonant श्व

Fig.: श्वा लिङ्गं च
Karnataka = ಕರ್ನಾಟಕ
(Sursa da l'imagina: Details)

परिचित 3: familiar, not

अटवी f.: guaud

शून्य 3: void, desert

आपान(क) n.: banchet

Fig.: आपानकम् जोधपुर
(Sursa da l'imagina: Details)

क्रूर 3: crud, crudel

दिह् 2U देग्धि, दिग्धे : ungir, smiar

Perf. II दिदेह
Fut. धेक्ष्यति
Pass. दिह्यते
Kaus. देहयति
PPP दिग्ध

विष n.: venen

Fig.: मूषिकाविषाणि
Bangalore = ಬೆಂಗಳೂರು
(Sursa da l'imagina: Details)

भुजंग m.: serps

Fig.: भुजंगः
Vipra da chainas (Daboia russelii), Bangalore = ಬೆಂಗಳೂರು
(Sursa da l'imagina: Details)

सायक m.: saetta

उत्साद m.: destrucziun

कलत्र Neutrum: femna, femella

बन्दी f.: prisuniera, preda

योषित् f.: giuvna, racla

शार्दूल m. = व्याघ्र m.

रुधिर n.: sanguin

अर्चन n. अर्चना f. = पूजा f.

बलि m.: contribuziun, donaziun, tribut

मणि m.: gemma

Fig.: मणिः
Hope Diamond da Guntur = గుంటూరు, oz Smithsonian Museum of Natural History, Washington DC
(sursainta da l'imaginescha: detagls)

वन n.: guaud

मद m.: er "saff da brama" d'in elefant (en il Musht)

Fig.: मदः
(sursainta da l'imaginescha: detagls)

राग m.: er: colur, colur cotschna

कालन n.: guaud

खन् 1U खनति : scavar

Perf. चखान, चखने
Fut. खनिष्यति
Kaus. खानयति
PPP खात
Absol खनित्वा । खात्वा

चिन्त् 10 चिन्तयति : pensar, meditar

शबर .: num propi d'in stribu non-ari

Lecziun 52

अखिल 3: senza lacunas, tut

निखिल 3: cumplet, tut

da:

खिल m.: champ arà, terra deserta

Fig.: खिलः
Tambhol, Akole, Ahmednagar = अहमदनगर
(sursainta da l'imaginescha: detagls)

अन्तर् Adv.: en, en l'intern ; postposiziun cun Gen. Lok. (षष्टी, सप्तमी): en l'intern, en mez ; postposiziun cun Gen. Abl. (षष्ठी, पञ्चमी): da ... or

अन्योन्य 3: reciproc, in l'auter

इ + वि + परि 2P विपर्येति : fallir

PPP विपरीत 3: sbagl, errà

त्रि 3: trais

	Masculinum पुंस्	Neutrum नपुंसकम्	Feminin स्त्री
1. Nominativ १. प्रथमा	त्रयस्	त्रीणि	तिस्रस्
2. Akkusativ २. द्वितीया	त्रीन्	त्रीणि	तिस्रस्
3. Instrumentalis ३. तृतीया	त्रिभिस्
4. Dativ ४. चतुर्थी	त्रिभ्यस्
5. Ablativ ५. पञ्चमी	त्रिभ्यस्
6. Genetiv ६. षष्ठी	त्रयाणाम्
7. Lokativ ७. सप्तमी	त्रिषु

निस् Postposiziun e prefix per nomina e verbs: giu, lunsch, ora, enavos, da, via, senza - da

पीड् 10P पीडयति : premair, tormentar ; pressunar, assediar, flagellar

Fig.: पीडिताः
Hyderabad = హైదరాబాద్
(Sursa da l'imagines: Detagls)

पर 3: (declinaziun sco सर्व) lunsch, stranier, pli aut (पञ्चम्या), extrem, il pli alt ; auter, stranier, ostil ; m.: stranier

da quai:

परम् Adv.: en grond munt, suenter, pli tard, ma, per cuntrari

प्रति Postposiziun (द्वितीयया): a - vers, en direcziun da, per cumpareglar

प्रधान 3: principal, il meglier ; n.: il pli impurtant

Fig.: प्रधानः मुंबई
(Sursa da l'imagines: Detagls)

लौल्य n.: avidad, lüsternadad

वर्ग m.: part, sectiun, gruppa

त्रिवर्ग m.: gruppa da trais (p.ex. धर्मः, अर्थः, कामः ; u: सत्त्वम्, रजस्, तमस् ; u: ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः)

वश् 2P वस्टि, उशन्ति, Imperat. 2.sg.: उड्ढि : vulair, ordonar, veglir suenter

Perf Va उवाश, ऊशुर्
Fut. वशिष्यति
Pass. उष्यते
Kaus. वाशयति
PPP उशित
Inf. वशितुम्
Absol. -वश्य

वा 2P वाति : spular, suflar

Perf IV ववौ
Fut. वास्यति
Pass. वायते
Kaus. वापयति
PPP वान । वात
Inf. वातुम्

dafrom:

वात m.: vent

वृज् 7P वृणक्ति 1P वर्जति : virar, girar ; repellear, excuder

Perf. II ववर्ज, ववृजुर्
Fut. वर्जिष्यति
Pass. वृज्यते
Kaus. वर्जयति : eliminar
Kaus. PPP वर्जित : privà d'ina cosa, liber da
PPP वृक्त
Inf. वर्जितुम्

व्यवहार m.: activitad, cumpurtament, relaziun, traffic, affar, commerzi, (process) giudizial

शील n.: usanza, abitudin, natira, caracter, buna abitudin = moral

सूर्य m.: sun

सेव् 1Ā सेवते : servir (द्वितीया), far servetsch, onurar, amar

Perf I सिषेवे
Fut. सेविष्यते
Pass. सेव्यते
Kaus. सेवयति
PPP सेवित
Inf. सेवितुम्
Absol. -सेव्य

dafrom:

सेवा f.: servetsch, far servetsch

धीर 3: ferm, stabì, cuntinuant, perseverant

शम् शाम्यति

शशाम, शेमुर् शमिष्यति शम्यते शमयति शान्त शमित्वा । शान्त्वा

कोविद 3: espert en (षष्ठ्या सप्तम्या वा)

याम m.: guardia da la notg (mintga giada trais uras)

परंपरा f.: serie cuntinua

अमुत्र Adv.: là, vers là

च्यु 1Ā च्यवते : muventar, sa mover, caschunar

Perf. IIIa चुच्युवे
Fut. च्योष्यते
Pass. च्यूयते
Kaus. च्यावयति
PPP च्युत

भू + अनु 1P अनुभवति : reconuscher, sentir, percepziunar, experientar

चक्र n.: roda

Fig.: चक्रम्
Konark = कोनार्क
(Sursa da l'imagina: Details)

कदली f.: bananier (Musa sp.)

Fig.: कदली
Hampi = ಹಂಪೆ
(Sursa da l'imagina: Details)

सार m.n.: tschendra, midoll, essenza, substanzia

दिव्य 3: celestial, divin

वर 3: il pli bun

आदर्श m.: mirur

मल m.n.: surs, macula

Fig.: मलम् मुंबई
(Sursa da l'imagina: Details)

त्रिपिष्टप n.: il tschiel d'Indra

मार m.: il mal personifitgà, la seducziun / manipulaziun personifitgada, il diavul

Fig.:
Amaravati = అమరావతి, 2. tschientaner p. Chr.
(Sursa da l'imagina: Details)

विजिज्ञासु 3: in che vul reconuscher cumplettamain

त्रै 1Ā त्रायते : proteger, salvar

Perf. IV तत्रे
Fut. त्रास्यते
Pass. त्रायते
Kaus. त्रापयति
PPP त्राण । त्रात
Inf. त्रातुम्