Lektion 31
31.1. La 7. classa da prezens (रुधादि = "रुध् e.u.i.")
Educaziun:
Ante las consonantas finalas da la radis cun ton bas vegn inserì in cun num Nasalinfix (-na- resp. -n-):
- en il stom ferm: -na-
- en il stom flev: -n-
Per la connessiona dals consonants finals da la radich cun desinenzas che cumenzan cun consonants valan las medemas regulas sco per la 2. classa da prezens.
Exempels:
युज् 7U "collegar, attillàr"
| Parasmaipada | Ātmanepada | ||
|---|---|---|---|
| Indikativ | 3. sg. | युनक्ति yu-na-j + -ti | युङ्क्ते yu + n + j + te (vor Guttural im Wortinnern werden Nasale durch -ṅ- ersetzt) |
| 3. pl. | युञ्जन्ति yu + n + j-anti | युञ्जते yu + n + j-ate | |
| Optativ | 3. sg. | युञ्ज्यात् yu + n + j-yā-t | युञ्जीत yu + n + j-ī-ta |
| 3. pl. | युञ्ज्युर् yu + n + j-y-ur | युञ्जीरन् yu + n + j-ī-ran | |
| Partizip Präsens | युञ्जन्त्- yu + n + j-ant- fem.: युञ्जती yu + n + j-at-ī |
रुध् 7U "fermar, fermar en il stadi da quiet"
| Parasmaipada | Ātmanepada | ||
|---|---|---|---|
| Indikativ | 3. sg. | रुणद्धि ru + na + dh + ti | रुन्द्धे ru-n + dh + te |
| 3. pl. | रुन्धन्ति ru-n-dh-anti | रुन्धते ru-n-dh-ate | |
| Optativ | 3. sg. | रुन्ध्यात् ru-n-dh-yā-t | रुन्धीत ru-n-dh-ī-ta |
| 3. pl. | रुन्ध्युर् ru-n-dh-y-ur | रुन्धीरन् ru-n-dh-ī-ran | |
| Partizip Präsens | रुन्धन्त्- ru-n-dh-ant- fem.: रुन्धती ru-n-dh-at-ī |
En quai radis è il -n- dal Stamm da presens debel er entrà en tempus extra-presens, uschia che quels radis vegnan supponids cun in nasal infitgà.
Esempel:
भञ्ज् 7P "fracturar"
- Indicativ Present
- 3.sg.P. भनक्ति (bha-na + j + ti)
- 3.pl.P. भञ्जन्ति (bha + n + j-anti)
- Future: भङ्क्ष्यति (bha + n + j + sya + ti)
- Passiv: भज्यते (u dal radis original भज् u da *bhñj-ya-te)
- PPP: भग्न (possibly from *bhñj + na)
31.2. Word list
युज् 7U युनक्ति : attizzar, attachar, tensar, fixar ; Ā er: er sa tensar (= s’impegner, s’efforzar), s’attirar cun, concentrar sin (Locativ, सप्तमी)
Fut. योक्ष्यति
Pass. युज्यते
Kaus. योजयति
PPP युक्त
Inf. योक्तुम्
davon:
युग n. → युग n.: Joch, Paar, Weltzeitalter (es gibt vier Weltzeitalter:
- कृत
- त्रेता
- द्वापर
- कलि
Il कलियुग cumenzà vers l'onn 3102 a.C., l'onn da la guerra dal महाभारत. Detagls cun Basham, Wonder p. 323)
योग m.: "allisar, stirar", sforz, cunvegna, Yoga (vesa qua Basham, Miracul p. 327ss.)
Abb.: योगः
Representaziun da Yoga.
(Sursa da l’imaginescha: Detagls)
रुध् 7U रुणद्धि : fermar, fermar, retenir = includer, tegnar
Fut. रोत्स्यति
Pass. रुध्यते
Kaus. रोधयति
PPP रुद्ध
Inf. रोद्धुम्
छिद् 7U छिनत्ति : tagliar
Fut. छेत्स्यति
Pass. छिद्यते
Kaus. छेदयति
PPP छिन्न
Inf. छेत्तुम्
भञ्ज् 7P भनक्ति : (quai) fraccionar
Fut. भङ्क्ष्यति
Pass. भज्यते
PPP भग्न
अञ्ज् 7P अनक्ति : ungerentar, smiar
Fut. अङ्क्ष्यति । अञ्जिष्यति
Pass. अज्यते
Kaus. अञ्जयति
PPP अक्त
Inf. अञ्जितुम् । अङ्क्तुम्
अञ्ज् + vi → अञ्ज् + वि 7Ā व्यङ्क्ते : smiar enavos = sa maillar, sa distinguer
PPP व्यक्त : distingì, sviluppà
davon:
व्यञ्जन n.: mez da distingiar = schminca, spezia, sign, consonant (quai, cun il qual ils significats vegnan distingius)
Abb.: व्यञ्जनम्
Preparaziun per il dastg da Kathakali, Kochi.
(Sursa da l’imaginescha: Detagls)
भिद् 7U भिनत्ति : spartir
Fut. भेत्स्यति
Pass. भिद्यते
Kaus. भेदयति
PPP भिन्न
Inf. भेत्तुम्
भुज् 7U भुनक्ति : gaudar (p.ex. mangiar; "gaudar la terra" = dominar la terra)
Fut. भोक्ष्यति
Pass. भुज्यते
Kaus. भोजयति
PPP bhukt → PPP भुक्त
Inf. भोक्तुम्
davon:
भोग m.: gust, mangiar, plaider, profit, tax, daz
बन्ध् 9P बध्नाति (!): legar, alligar
Fut. भन्त्स्यति
Pass. बध्यते
Kaus. बन्धयति
PPP बद्ध
Inf. बद्धुम्
davon:
बन्धन n.: legar, fizar
ज्ञा + प्र 9U प्रजानाति : reconuscher, capir
davon:
प्रज्ञा f.: savida, cumprensiun
Abb.: प्रज्ञापारमिता
Aus einem Prajñāpāramitā-Manuskript.
(Bildquelle: Details)
भू + सम् 1P सम्भवति : nascher, exister
शरीर n.: corp, corp
31.3. Exercizi
A) Traducir las siguientes frasas y descomponer los compuestos:
प्रज्ञा दुःखसम्भवं रुन्ध्यादिति बुद्धिमानार्यबुद्धमार्गेण गच्छेत् ॥१॥
शस्त्राणि शरीरमेव छिन्दन्ति जीवस्तु न म्रियत इति भगवद्गीतायां भगवतोच्यते ॥२॥
Fig.: शस्त्राणि शरीरमेव छिन्दन्ति जीवस्तु न म्रियत इति भगवद्गीतायां भगवतोच्यते
Tanques dal 18esim Regiment da Cavalleria (Armada indiana) en moviment durant la guerra indo-pakistana dal 1965.
(Sursa da l’imagines: Detagls)
बुद्ध्या युक्तो दुःखान्मुच्यते तस्मान्मोक्षमिच्छन्नरो योगेन युञ्जीत ॥३॥
पुत्रो जातो बन्धनं जातमिति सुगतो मत्वा कुलबन्धनं भिनत्ति । ततो भग्नबन्धो मोक्षनयन्तीं प्रज्ञामाप्तुमर्हति ॥४॥
Fig.: राहुलो जातो बन्धनं जातम्
Rāhula, der Sohn Buddhas, Laos.
(Sursa da l’imagina: Detagls)
समोहः स्वन्नानि च सुरूपाश्च भुङ्क्ते वीतमोहस्त्वन्नं च सम्पन्नरूपशरीरां च न लुभ्यति । स हि लोभं च क्रोधं च रुणद्धि प्रज्ञायां च युङ्क्ते ॥५॥
B) Formai per a las suentas radichas da la 7. classa tut las formas da la 3. persuna singulara e plurala, P e Ā, dal Indicativ ed Optativ Present:
१. छिद्
२. भिद्
३. भुज्
४. अञ्ज् (nur P)
५. भञ्ज् (nur P)
lekt3101: Representaziun dal yoga. [Sursa da l’imagines: Flickr, 2008-12-25. CC BY]
lekt3102: Preparaziun per il dans da Kathakali, Kochi. [fonte da l’imaginescha: winchrisabi. Flickr, 2008-12-25. CC BY]
lekt3103: Da in manuscrit da Prajñāpāramitā. [Sursa da l'imagina: zeno.org. Domini public.]
lekt3105: Tanks dal 18. Regiment da cavals (Armada indiana) en moviment durant la guerra indo-pakistana dal 1965. [Sursa da l’imaginesch: Hari Singh Deora / Wikipedia. Dominium public]
lekt3104: Rāhula, il figl da Buddha, Laos. [Sursa d'imagia: Sacca / Wikipedia. GNU FDL]