Skip to content

Lecziun 24

A) Formai il dativ singular ed il dativ (resp. ablativ) plural e da la significaziun dal stemma nominal:

WordSignificaziunDativ sg.Dativ pl.
. श्रवaudirश्रवणायश्रवणेभ्यः
. भवनvegnirभवायभवनेभ्यः
. गति (f.)via, finamiraगतये / गत्यैगतिभ्यः
. ऋषिvedic saviऋषयेऋषिभ्यः
. सुखschanza, furtunaसुखायसुखेभ्यः
. गमनir, gidarगमनायगमनेभ्यः
. जयvictoria, successजयायजयेभ्यः
. साधुbun, meglierसाधवे (m.) / साध्व्यै (f.)साधुभ्यः / साध्वीभ्यः
. धेनु (f.)vacca da latgधेनवे / धेन्वैधेनुभ्यः
१०. शूद्राfemna śūdraशूद्रायैशूद्राभ्यः
११. ब्राह्मणीfemna brahmanaब्राह्मण्यैब्राह्मणीभ्यः
१२. अग्निfieuअग्नyeअग्निभ्यः
१३. एतद्quest, quaiएतस्मै (m/n) / एतस्यै (f)एतेभ्यः / एताभ्यः
१४. सन्त्essend, veritabelसते (m/n) / सत्यै (f)सद्भ्यः / सतीभ्यः
१५. बुद्धिमन्त्perspicaz, intelligentबुद्धिमते (m/n) / बुद्धिमत्यै (f)बुद्धिमद्भ्यः / बुद्धिमतीभ्यः
१६. यज्ञsacrifici, oferirयज्ञाययज्ञेभ्यः
१७. वचनsutter, dirवचनायवचनेभ्यः
१८. सत्यवन्त्veritabel, sincerसत्यवतेसत्यवद्भ्यः
१९. स्मृति (f.)tradiziun, transmissiunस्मृतये / स्मृत्यैस्मृतिभ्यः
२०. सर्गcreaziun, mundसर्गायसर्गेभ्यः
२१. स्वर्गtschiel, paradiस्वर्गायस्वर्गेभ्यः
२२. दर्शनvesair, guardarदर्शनायदर्शनेभ्यः
२३. सृष्टि (f.)creaziun, mundसृष्टये / सृष्ट्यैसृष्टिभ्यः
२४. अर्हन्त्degna, meritarअर्हतेअर्हद्भ्यः
२५. भक्ति (f.)dedicaziun, offrenda spiritualaभक्तये / भक्त्यैभक्तिभ्यः
२६. दोषerrur, sbaglदोषायदोषेभ्यः
२७. पूजाadoraziun, respectपूजायैपूजाभ्यः
२८. दासीservienta, schavignidraदास्यैदासीभ्यः
२९. गुरुmaister, professurगुरवे (m) / गुर्व्यै (f)गुरुभ्यः / गुर्वीभ्यः

B) Tradusci e resoluti las cumposiziuns en sanscrit:

. ब्राह्मणो देवप्रतिमादर्शनाय गर्भगृहं विशati ॥१॥
(देवस्य प्रतिमाया दर्शनाय गर्भ एव गृहम्)
Il brahmana entra en il sànt intern per vesair l'imagina dal deus.

. नरा धनलाभाय व्रतानि चरन्ति ॥२॥
(धनस्य लाभाय)
Las persunas fan vots per vegnir ric.

. गुरुर्धर्मोपदेशाय नगरं गतः ॥३॥
(धर्मस्योपदेशाय)
Il maister è ì en la citad per instruir il dharma.

. बाला अपि गुरुवचनश्रुत्यै नगरं गताः ॥४॥
(गुरोर्वचनस्य श्रुत्यै)
Era ils uffants èn ì en la citad per audir il discurs dal maister.

. देवप्रतिमायै गृहं गर्भगृहम् ॥५॥
(देवस्य प्रतिमायै गर्भ एव गृहम्)
Il sànt intern è in edifizis per l'imagina dal deus.

. स्वर्गेभ्यो नराः पुण्यं कर्तुमिच्छन्ति ॥६॥
Las persunas vulan far degnas actiuns per il tschiel.

. मोक्षार्थं बुद्धगता बुद्ध्याप्तिमिच्छन्ति ॥७॥
(मोक्षस्यार्थम् बुद्धं गताः बुद्धेराप्तिम्)
Per vegnir liberà, vulan persunas intelligentas cuntanscher la perspicacia salvantica.

. देवास्तेभ्यो ऽकृतपुजाब्रामणेभ्यः क्रुध्यन्ति ॥८॥
( कृता पूजा यैस्तेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः)
Ils deus s'arruglan cun quels brahmins, che n'han betg rendì onur a els.

. मरणाय जना जायन्ते ॥९॥
Per morir vegnan essers naschids.


Abb.: मरणाय जना जायन्ते
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)


Variaziuns sintacticas

C) Sustitui en las frasa B) 1–4 ils dativs cun infinitivs (तुमुन्):

. ब्राह्मणो देवप्रतिमां द्रष्टुं गर्भगृहं विशति

. नरा धनं लब्धुं व्रतानि चरन्ति

. गुरुर्धर्ममुपदेष्टुं नगरं गतः

. बाला अपि गुरुवचनं श्रोतुं नगरं गताः

D) Sostitui en la frasa B) 7 la construcziun cun -अर्थ cun in dativ:
मोक्षाय बुद्धगता बुद्ध्याप्तिमिच्छन्ति

E) Sostitui en la frasa B) 6 il dativ cun ina construcziun cun -अर्थ:
स्वर्गार्थं (u: स्वर्गार्थाय / स्वर्गार्थेन) नराः पुण्यं कर्तुमिच्छन्ति


Exercizis da traducziun supplements

1. La deessa, a la quala n'è betg sacrificà, s'arrugla cun ils umans.
अनिष्टदेवी नरेभ्यः क्रुध्यति (u: कुप्यति )

2. El lascha la vacca ir en il vitg.
ग्रामाय धेनुं मुञ्चति

3. Uschè èn! (Bastà cun la pazienza!)
अलं क्षमया

4. Quai è bain per in brahmin.
एतद्ब्राह्मणाय सुखम् (u: हितम् )

5. Onur a Śiva! Onur a Śrī Gaṇeśa!
शिवाय नमः श्रीगणेशाय नमः

6. Adi! (Prospéritad a Vus!)
स्वस्ति भवते (u: भवद्भ्यः / भवत्यै / भवतीभ्यः )

7. Quest fruit basta per mangiar.
इदं फलं अलं खादनाय

8. In combatent è al (auter) combatent superiur.
शक्तो योधो योधाय

9. Ni Viṣṇu na surpassa betg Śiva.
विष्णुरपि शिवाय प्रभवति

10. Suenter ch'i m'hai inclina avant ils trais savis... El s'inclinescha avant Narasiṃha.
मुनित्रयं नमस्कृत्य... नरसिंहाय नमस्करोति

11. Benvegni a Vus! Benvegnida a la regina!
स्वागतं भवद्भ्यः स्वागतं देव्यै

12. Jau als augur prosperitad!
भवद्भ्यः कुशलम्

13. El na vescha en el betg sco in chavard.
तं तृणाय मन्यते

14. In fruit basta per mangiar ed aua per bair.
अलं फलं खादनाय पानाय जलम्

15. Adi! (Neusanskrit)
पुनर्दर्शनाय


Abb.: इदं फलं अलं खादनाय
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

Part da la Global Village Library da Tüpfli