Lektion 16
16.1. Al Sandhi da consonantas finalas
Per la furmaziun da cumponids, cun in element avant che furma radischs cun ina finala consonantica, ha basegn da las suandantas reglas:
Gutturala, retroflessa, dentala e labiala clausuras finalas (cunzèquentamain naginas nasals e naginas palatalas).
| in Pausa und vor stimmlosen Lauten | Ersetzung durch den ihnen entsprechenden stimmlosen nicht-aspirierten Laut: z.B. -g + p- » -kp- -d + ph- » -tph- -dh + p- » -tp- |
| vor stimmhaften nichtnasalen Lauten | Ersetzung durch den ihnen entsprechenden stimmhaften nicht-aspirierten Laut: z.B. -t + g- » -dg- -k + b- » -gb- -dh + d- » -dd- -k + a- » -ga- |
| vor Nasalen | Ersetzung durch den ihnen entsprechenden Nasal: z.B. -t + n- » -nn- -p + n- » -mn- |
Excepziun a la reglia sura menziunada:
Auslautender dentaler Verschlusslaut (nicht Nasal):
| vor Palatal | Ersetzung durch betreffenden unaspirierten Palatal: d.h. -t + c- » -cc- -d + c- » -cc- -th + c- » -cc- -dh + c- » -cc- -t/-th/-d/-dh + ch- » -cch- -t/-th/-d/-dh + j- » -jj- -t/-th/-d/-dh + jh- » -jjh- |
| + ś | » -cś- ni -cch- |
| vor Retroflex | Ersetzung durch betreffenden unaspirierten Retroflex: d.h. -t/-th/-d/-dh + ṭ(h)- » -ṭṭ(h)- -t/-th/-d/-dh + ḍ(h)- » -ḍḍ(h)- |
| vor l- | Ersetzung durch -l: d.h. -t/-th/-d/-dh + l- » -ll- |
Egimpels:
तद् + फल = तत्फल
पुण्यवत् + ब्राह्मण = पुण्यवद्ब्राह्मण
पुण्यवत् + नर = पुण्यवन्नर
पुण्यवत् + पुरुष = पुण्यवत्पुरुष
सत्यवत् + चैतन्य =सत्यवच्चैतन्य
सुखवत् + लोक = सुखवल्लोक
पुत्रवत् + जन = पुत्रवज्जन
बलवत् + शत्रु = बलवच्छत्रु
16.2. Glista da pleds
अध्यापन n.: Instruir, instrucziun
Fig.: अध्यापनम्
«Quai ch’è ina ceremonia speziala en in pitschin templ en Satara (सातारा). Ella vegn executada dals students da la Swami Muktananda Vedashala en la celebraziun da Mahāśivarātri. Quai è ina scoula vedica, nua che uffants a memorisassan ils texts sacrs clamads ils Vedas. Quella scoula emprova il Krishna Yajurveda ed in pèr parts dal Samaveda. Jau fas mia lavur da master davart questa scoula.»
(Sursa da l’imagine: Detagls)
अनसूया f.: betg mormurar, senza invidia
नृशंस्य n.: malvagidadi, bassegna
daquest:
अनृशंस्य n.: Non-malizia
जीव् 1 P जीवति ; Pass. जीव्यते ; PPP जीवित: viver
daquest:
आजीव m.: sustegniment
क्षमा f.: pazienza, lungimira, indulgenza
क्षेम n.: paschientscha, pax, benesser, possessiun segira
चित्त n.: citta, manas
निरोध m.: fermar, fermai
- bhūta n. (भूत) (PPP da bhū): esser, spèir
योग m.: Attach, cumpagnia, uniun, acquista; Yoga
Fig.: योगी
Birla Mandir, Delhi
(Imaggina da: Detagls)
वृत् 1 Ā वर्तते ; Pass. वृत्यते ; PPP वृत्त : girar, s'adressar, esser (en in lieu), abitar
शस्त्र (śastra) n.: instrument da tagliar, arma da tagliar, spada, arma
शौच n.: purificaziun, purezza
साधन, m.,n. साधनी साधना f.: che maina al fin, che produce
अहिंसा f.: l'agir senza fà nus a nagins, la non-viulenza
Imm.: अहिंसा
«La maun c ina roda sin la palma dal maun symbolisescha il giavisch da ahimsa dal Giain. La paraula en il center è «ahimsa». La roda represchenta il dharmacakra, ch’è il simbol per la decisiun da fermar il ciclus da la reincarnaziun tras la purschida infatigabla da la veritad e da la nonviolenza.»
(Sursa da l’imma: Detagls)
16.3. Exercizi
A) Transforment las suentas suenter Tatpuruṣa e traductìs las:
१. देवस्य पुरुषः ।
२. गुणवती ब्राह्मणी ।
३. सत्यवान्ब्राह्मणः ।
४. पशुमन्तो जनाः ।
Fig.: पशुमन्तो जनाः
हरियाणा / Harianā
(Imaginaschigna: Detagls)
५. सुखवान्वैश्यायाः पुत्रः ।
६. सुखवत्या वैश्यायाः पुत्रः ।
७. कवेरुक्त्याः सत्यम् ।
८. शिवेन रक्षिता बाला ।
९. रामेण पीतं जलम् ।
१०. फलवांल्लाभः ।
११. इष्टाया देवतायाः पूजा ।
१२. देवानां स्तुतिः ।
B) Dissolvi tut ils suandantas frasis tuttas las cumponidas en Sanscrit, furmai uschia frasis cun sustantivs declinads e traduschai:
१. पुण्यवद्वैश्यपुत्रो देवेन्द्रलोकं गच्छति ।
२. पुण्यकरणं स्वर्गमार्गः ।
३. न साधुः पशुवन्नरधेनुलोभः ।
४. न पशुयज्ञैर्नराः स्वर्गं गच्छन्ति । धर्मयज्ञैस्तु स्वर्गसुखमाप्नुवन्ति ।
५. द्विजदासा इति शूद्रा उच्यन्ते ।
६. बालब्राह्मणपुत्राः सत्यवन्नरं शृण्वन्ति ।
७. बलवत्क्षत्रिया धनवच्छत्रुनगरं जयन्ति ।
८. ऋष्युक्त्या सत्यमुच्यते ।
९. बलवद्योधा ब्राह्मणग्रामं गताः ।
१०. पुण्यवद्वैश्येष्टदेवतापूजां करोति ।
16.4. Wiederholungsübung
A) Formai tut ils casus fin uss emprais als suandantas pleds sco exempels per las classes da declinaziun fin uss empraisas.
Adina quai suonda il schema, che correspunda a l'ordin da casus en ils grammatichers indians e che, per sias avantatgs (che vegnan tractads pli tard), è er vegnì adota da ils grammatichers occidentals:
| Singular एकवचनम् | Plural बहुवचनम् |
|---|---|
| १. प्रथमा Nominativ | १. प्रथमा |
| २. द्वितीया Akkusativ | २. द्वितीया |
| ३. तृतीया Instrumentalis | ३. तृतीया |
| ६. षष्ठी Genetiv | ६. षष्ठी |
Memorisiar ils models da declinaziun tenor quests exempels!!!
१. नर m.
२. फल. n.
३. क्षत्रिया.
४. अरि m.
५. मति.
६. गुरु m.
७. धेनु.
८. देवी.
९. गुणवन्त्, m., n., f.
१०. किम् m., n., f.
११. तद्, m., n., f.
१२. एतद्, m., n., f.
१३. इदम्, m., n., f.
B) Tradusci e resòlva tut las composiziuns en sanscrit:
१. योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः ॥योगसूत्र १.२॥
२. स्वधर्मो ब्राह्मणस्याध्ययनमध्यापनं यजनं याजनं दानं प्रतिग्रहश्च ॥५॥
क्षत्रियस्याध्ययनं यजनं दानं शस्त्राजीवो भूतरक्षणं च ॥६॥
वैश्यस्याध्ययनं यजनं दानं कृषिपाशुपाल्ये वणिज्या च ॥७॥
शूद्रस्य द्विजातिशुश्रूषा वार्त्ता कारुकुशीलवकर्म च ॥८॥
सर्वेषामहिंसा सत्यं शौचमनसूयानृशंस्यं क्षमा च ॥१३॥
(कौटिलीयार्थशास्त्र १.३.५-८, १३)
Explicaziuns;
Frased 7: कृषिपाशुपाल्ये Dual, Nom. Akk.: Dvandva, che duas "Sachas" designa
Frasa 8: कर्म Nom., Akk. sg. Neutrum a कर्मन् "acziun"
Frasi 13: सर्वेषाम् Gen. pl. mask. a सर्व "mintgin, tut" (pronom, declinà betg sco deva)
३. आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तानां योगक्षेमसाधनो दण्डः, तस्य नीतिर्दण्डनीतिः ॥कौटिलीयार्थशास्त्र १.४.३॥
lekt1601: Birla Mandir, Delhi [surs da l’immagines: Deepak / Wikipedia ; Licenza da Creative Commons (numenament, share alike)]
lekt1602: «Qua è ina ceremonia speziala en in pitschen templ en Satara (सातारा). Ella vegn celebrada dals students da la Swami Muktananda Vedashala en il quadern da Mahāśivarātri. Questa è ina scola vedica, nua che uffants a memorisassan ils texts sacrs clamads Vedas. Questa scola emprova il Krishna Yajurveda ed intginas parts dal Samaveda. Jau fa mia lavora da master davart questa scola.» [Sursa da l’imaginescha: Shrimaitreya. -- http://www.flickr.com/photos/shrimaitreya/339418301/. -- Access il 2008-12-07. -- Licenza Creative Commons (Attribuziun, nagina utilisaziun commerziala, nagina modificaziun)]
lekt1603: "La maun cun ina roda en la palma dal maun symbolises il Vot da Ahimsa dal Jain. La paraula en il center è 'ahimsa'. La roda represchenta il dharmacakra, ch'è simbolic per la decisiun da fermar il ciclus da la reincarnaziun tras la persvirsanta tschertga da la veritad e da la nonviolenza." [Sursa da l'imaginesch: Wikipedia, Domain public]
lekt1604: हरियाणा / Harjāṇā [Quella da l'imagines: mksfoto. -- http://www.flickr.com/photos/mksfoto/583024679/. -- Access il 2008-12-07. -- Licenza Creative Commons (Attribuziun, nagina utilizaziun commerziala, nagina modificaziun)]