Lecziun 44

A) Determinar e traduschar las suandantas furmas:

Wordfurma	Determinaziun	Significà
१. आदेः	आदि (m.) Abl./Gen. sg.	dal cumenzament / dal cumenzament
२. आदः	अद् (2P) 2. sg. P. Impf.	ti mangias
३. अपुनाः	पू (9U) 2. sg. P. Impf.	ti purifitgias
४. पुनः	Adv.	puspè / ma
५. आसीः	अस् (2P) 2. sg. P. Impf.	ti eras
६. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.	jau era sedì
७. तन्वीथाः	तन् (8U) 2. sg. Ā. Opt.	ti stessas filar
८. अध्यैथाः	अधि-इ (2Ā) 2. sg. Ā. Impf.	ti studegiavas
९. वित्थ	विद् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vus savais
१०. वीतम्	वि-इ (2P) PPP Nom./Akk. sg. n.	passà / separà
११. आध्वम्	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Impf.	vus eravasis sedids
१२. पाथ	पा (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vus protegais
१३. कथम्	Interrogativ-Adv.	co?
१४. स्वपिषि	स्वप् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	ti dormas
१५. अश्नीयात	अश् (9P) 2. pl. P. Opt.	vus devessais mangiar
१६. आश्नाः	अश् (9P) 2. sg. P. Impf.	ti mangias
१७. आश्नुवत	अश् (5Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	vus cuntansais
१८. यन्ति	इ (2P) 3. pl. P. Ind. Präs.	els van
१९. याथ	या (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vus andais
२०. यथा	Adv.	co / sco
२१. इयात	इ (2P) 2. pl. P. Opt.	vus devessais ir
२२. शिष्ठ	शास् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vus instruis
२३. शिष्टः	शास् (2P) PPP Nom. sg. m.	instruid / instruì
२४. आध्वे	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	vus seditis
२५. अवक्	वच् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	ti dischieras / el disch
२६. स्थ	अस् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vus essais
२७. तस्थौ	स्था (1P) 1./3. sg. P. Perf.	jau stettai / el stettai
२८. बध्नतीथ	बन्ध् (9P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vus allia
२९. अशिष्ट	शास् (2P) 2. pl. P. Impf.	vus instruiestis
३०. धुक्षे	दुह् (2U) 2. sg. Ā. Ind. Präs.	ti muntas per tia
३१. धोक्ष्ये	दुह् (2U) 1. sg. Ā. Fut.	jau muntarai
३२. वध्वे	वस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	vus vestis
३३. अहन्	हन् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	ti colpais / el colpai
३४. आख्येयम्	आ-ख्या Gerundiv n.	da annunziar
३५. वदेयम्	वद् (1P) 1. sg. P. Opt.	jau dischessai
३६. यामः	या (2P) 1. pl. P. Ind. Präs.	nus andain
३७. येमिम	यम् (1P) 1. pl. P. Perf.	nus tegnain ferm
३८. शेरते	शी (2Ā) 3. pl. Ā. Ind. Präs.	els giaccan
३९. द्विषीथाः	द्विष् (2U) 2. sg. Ā. Opt.	ti detestassas
४०. कुरुथ	कृ (8U) 2. pl. P. Ind. Präs.	vus fas
४१. आप्नुत	आप् (5P) 2. pl. P. Impf.	vus cuntansiestis
४२. विक्रीणीध्वम्	वि-क्री (9Ā) 2. pl. Ā. Opt.	vus detessais vender
४३. सुन्मः	सु (5U) 1. pl. P. Ind. Präs.	nus premain
४४. रोदिषि	रुद् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	ti ploras
४५. अस्तवीः	स्तु (2U) 2. sg. P. Impf.	ti lodasteschi
४६. अशृणुत	श्रु (5P) 2. pl. P. Impf.	vus udasteschi
४७. ब्रुवीध्वम्	ब्रू (2U) 2. pl. Ā. Opt.	vus duvessetis dir
४८. द्विड्ढ्वे	द्विष् (2U) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	vus detestaschi
४९. शेकुः	शक् (5P) 3. pl. P. Perf.	els/ellas han pudì
५०. चिनुथ	चि (5U) 2. pl. P. Ind. Präs.	vus empilaschi
५१. हथ	हन् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vus frappesteschi
५२. हतः	हन् (2P) PPP Nom. sg. m.	frapà / uccidì

---

Traduziuns

B) Traduscha:

१. अक्रोधेन जयेत्क्रोधमसाधुं साधुना जयेत् । जयेत्सत्येन चानृतम् ॥ १ ॥
Cun la non-ira vegn l'ira suttamessa, cun il bun vegn il malvagi suttamess; cun la veritad vegn la falsitad suttamessa.

२. पुत्राः किं पितृभ्यः पिण्डान्प्रायच्छत ॥ २ ॥
Fegls, avais vus dà als antenaturs offrendas da mangiatgial?

३. कानि शास्त्राणि काश्यामध्यैथाः ॥ ३ ॥
Quai libros da stadi has ti studì a Benares (Kāśī)?

४. बुद्धपुत्राश्चेन्महाशयनेषु शयीरन्प्रव्रज्यायां कृतं व्रतं न चरेयुः ॥ ४ ॥
Sche ils fegls dal Buddha (monachis) giaccissin sin letgs splendids, n'ademplissen betg la promissiun fatga durant l'introducziun en l'ordinaziun.

५. अप्यार्ययुद्धाख्यानमाख्यास्यन्तं गुरुमभ्यनन्दः ॥ ५ ॥
Has ti er salidà il magister che raquintarà la storiella davart la battaglia dals nobels?

६. द्वेष्यमपि न द्विष्यात लोभनीयं च न लुभ्येतैवं च प्रसन्ना भविष्यथ ॥ ६ ॥
Er quai che è detestabel n'duvraschi betg detestar, e cun il desideri n'essaschi betg avids; uschia vegniaschi internamain tranqils.

७. न योत्स्य इत्यर्जुन उवाच ॥ ७ ॥
"Jau na vegn betg a combatter" — uschia ha Arjuna ditg.

८. अशोच्यानशोचः प्रज्ञावादांश्च प्रवक्तुमैच्छः । मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति ॥ ८ ॥
Ti has lamentà ils betg da lamentar e vulaschi dir pleds da sapienza; ma ils savis n'lamentan ni ils morts ni ils vivents.

Abb.: मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति
(sursa da l'imagia: detagls)

---

Ulteriuras furmas linguisticas

Determina las suandantas furmas da paraula:

Furma da paraula	Determinaziun
१. वदिता	वदितृ (m.) Nom. sg.
२. उदिता	वद् PPP Nom. sg. f.
३. धातुः	धातृ (m.) Gen./Abl. sg. / धातु (m.) Nom. sg.
४. दधुः	धा (3U) 3. pl. P. Perf.
५. अदधुः	धा (3U) 3. pl. P. Impf.
६. दध्युः	धा (3U) 3. pl. P. Opt.
७. रक्षामि	रक्ष् (1P) 1. sg. P. Ind. Präs.
८. रक्षाणि	रक्ष (n.) Nom./Akk. pl.
९. रक्षीणि	रक्षिन् (n.) Nom./Akk. pl.
१०. रक्षिणी	रक्षिन् Nom. sg. f.
११. राजनि	राजन् (m.) Lok. sg.
१२. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१३. इज्ये	यज् (1U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
१४. अयुध्ये	युध् (4Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१५. अयोध्ये	युध् (4Ā) Gerundiv + अ Lok. sg. m.
१६. अयोधये	युध् (4Ā) 1. sg. Kaus. Impf.
१७. शोचनीयायाम्	शुच् (1P) Gerundiv Lok. sg. f.
१८. वर्त्स्यति	वृत् (1Ā) 3. sg. P. Fut.
१९. आसन्	अस् (2P) 3. pl. P. Impf.
२०. असन्	अस् (2P) Part. Präs. P. + अ Nom. sg. m.
२१. बिभ्यति	भी (3P) 3. pl. P. Ind. Präs.
२२. कुत्र	Interrogativ-Adv. (u?/nua?)
२३. चेरिम	चर् (1P) 1. pl. P. Perf.
२४. योक्ष्ये	युज् (7U) 1. sg. Ā. Fut.
२५. योज्ये	युज् (7U) Gerundiv Lok. sg. m./n.
२६. युज्ये	युज् (7U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
२७. चिक्ये	चि (5U) 1./3. sg. Ā. Perf.
२८. अजायामहि	जन् (4Ā) 1. pl. Ā. Impf.
२९. स्मर्येय	स्मृ (1P) 1. sg. Pass. Opt.
३०. स्मर्याय	स्मृ (1P) Gerundiv Dat. sg. m./n.
३१. कया	किम् (f.) Instr. sg.
३२. क्रेया	क्री (9U) Gerundiv Nom. sg. f.
३३. आत्मने	आत्मन् (m.) Dat. sg.
३४. अदानम्	अ-दान (n.) Nom./Akk. sg.
३५. आददानम्	आ-दा (3Ā) Part. Präs. Ā. Nom./Akk. sg. n.
३६. सेदिम	सद् (1P) 1. pl. P. Perf.
३७. क्व	Interrogativ-Adv. (u/nu?)
३८. पिपूर्मः	पॄ (3P) 1. pl. P. Ind. Präs.
३९. कैः	किम् (m./n.) Instr. pl.
४०. कृत्येन	कृ (8U) Gerundiv Instr. sg. m./n.

Abb.: वदिता
(Sursa da l'imagines: Detagls)