Lektion 54
54.1. Vorbemerkung
Cun la lecziun 54 cumenza l'uni versitad il 2. semestral. A partir da quaivola funcziunescha il curs mo anc en in'activitad laterala dal tema principial da quest semestral: la lectura da l'intira Bhagavadgītā. L'objectiv d'apprendiment è ina talia fluidezza en la lectura d'in text da media difficultad, che en l'ultim terz dal semestral grans parts da la Bhagavadgītā pon vegnir traduids dal stadi present. A l'inizium èn en l'uni versitad anc distribuids listas da vuschas, pli tard han ils students duvrà sez dictionaris correspundents (Monier-Williams, Apte, PW).
Il curs davart la Bhagavadgītā vegn per adina betg anc metgì a disposiziun en l'internet.
Las lecziuns dal curs da Sanscrit tractan tems da la gramatica dal Sanscrit, che fin uschia n'èn anc betg tractads.
54.2. Furmaziun da pleds: कृत्-Suffix -u an Desiderativstämme
Als Desiderativstämme (इच्छाप्रकृति) ("vulair da far quaicosa" ; "sesser prest a far quaicosa") apparischa per la furmaziun da nomina agentis il sufix -u.
(Il formaziun dals stims dal desiderativ suonda pli tard)
Esempel:
युयुत्सु (yu-yudh + s + u) "cumpàivel da la guerra, en il process da combatter"
Abb.: अयुयुत्सुरर्जुनः
भगवद्गीतोपदेशः Tirupati = తిరుపతి
(fontana da l'imaginescha: Detagls)
54.3. Metrica II: l'epica त्रिष्टुभ् e la जगती
La त्रिष्टुभ् ("Trei gemèi") appariscia en ils epes en mez a las partidas श्लोक usitadas exactamain a quels puncts nua che l'atmosfera u acziun fa in impuls spezial u ina conclusiun.
La strofa त्रिष्टुभ् consista en quatter पाद da ondesilbas, che na sa differenzieschan betg en lur structura.
La त्रिष्टुभ् ha dus schemas fundamentals, a secondar sche la cesura (fin dal pled, cumpostaziun u avant suffischs spezials sco -tara, -tama e sim.) sa chatta suenter la quarta u la quinta sillaba dal पाद.
Schema I:
× — × — / × ◡ — — ◡ — —
Schema II:
× — × — × / × ◡ — ◡ — —
La quantitad dals ultims quatter silbas è uschia en dambes schemis la medema.
जगती-forma base: sco त्रिष्टुभ्, ma cun 12 silbas. Las ultimas 5 silbas da mintga Pada resalvan las suentas quantitads:
— ◡ — ◡ —
Ensimul exista la cunvegionda tipica ⟨त्रिष्टुभ्⟩ cun in cumenzament quintersilabic, la quala cuntinuescha sco ina ⟨त्रिष्टुभ्⟩ cun in cumenzament quatersilabic:
— × — × / × ◡ — — ◡ — —
En pli tard vegnan las furmas da त्रिष्टुभ् fixadas suenter in schema strict da lungids e curtidas, la cesura n’ha pli nagina importanza. Las furmas pli impurtantas da pli tard èn:
a) इन्द्रवज्रा
— — ◡ — , — ◡ ◡ — ◡ — —
b) उपेन्द्रवज्रा
◡ — ◡ — , — ◡ ◡ — ◡ — —
c) उपजाति
पाद en इन्द्रवज्रा e पाद en उपेन्द्रवज्रा èn mesclads en in vers.
Vers da memurizar:
स्यादिन्द्रवज्रा यदि तौ जगौ गः ।
«Qua è ina Indravājrā, sche las sillabas en tut ils Pādas ta ta ja ga ga èn.
उपेन्द्रवज्रा प्रथमे लघौ सा ।
«Ina Upendravajrā è cumparegliabla ad ina Indravajrā, la quala ha in sillaba levgià al cumenzament»
अनन्तरोदीरितलक्ष्मभाजौ
पदौ यदीयावुपजातयस्ताः ।
इत्थं किलान्यास्वपिमिश्रितासु
वदन्ति जातिष्विदमिदमेवनाम ॥
«Quai dus Pādas, che preschentan las caracteristicas d’Indravajrā resp. Upendravajrā, èn implicads en in vers, alura èn quai Upajātis. Era sche autras mesiras èn misturadas en in vers, alura sa numna quai Upajāti.»
54.4. Exercizi davart la metrica
Determinai en la Bhagavadgītā II Triṣṭubhs e Jagatīs.
Exempl d'ina recitaziun: http://www.vaisnava.cz/gita/mp3/Bhagavad-gita02.mp3. -- Access il 2009-01-28
54.5. Tips da furmaziun da l'aorist (लुङ्)
Gemeinsam ist allen Bildungstypen des Aorist (लुङ्) das Augment a-, das nach den gleichen Regeln wie im Imperfect (लङ्) vorgesetzt wird.
Dal aorist è en sanscrit mo indiciu e precativ usitads.
Datti ils suandants tipps da furmaziun da l’aorist (लुङ्):
- Non-sibilantische (asigmatische) Aoriste:
- 54.1. Radisaorist: Augment + Radis + Sekundärendung
- 54.2. Themavokalischer Aorist: Augment + Radis + a + Sekundärendung
- 54.3. Reduplizierter Aorist: Augment + reduplizierte Radis + a + Sekundärendung
- Sibilantische (sigmatische Aoriste: s ni eine Silbe, die s (ṣ) enthält tritt vor die Personalendung
- 54.4. -s-Aorist: Augment + Radis + s + Sekundärendung
- 54.5. -iṣ-Aorist: Augment + Radis + i + ṣ + Sekundärendung
- 54.6. -siṣ-Aorist: Augment + Radis + siṣ + Sekundärendung
- 54.7. -sa-Aorist: Augment + Radis + s + a + Sekundärendung
La distribuziun dals radichals sin ils singuls tipus da furmaziun vesair tar ils singuls tipus
54.6. Aorist da radical
Educaziun:
Augment + Radix + Secundärendung
Endung der 3.pl.P è -ur. Ātmanepada n’è betg comun.
Esempel:
पा 1P "bair"
| एकवचनम् | बहुवचनम् | |
|---|---|---|
| 1. तृतीयः | अपाम् a-pā + am | अपाम |
| 2. मध्यमः | अपास् | अपात |
| 3. प्रथमः | अपात् | अपुर् a-p-ur (Tiefstufe!) |
Il tempus aorist da la radis vegn format mo da 12 radis:
- गा 3 "ir"
- घ्रा 1P "mirar"
- छो 6 "taillar" (अच्छात्)
- दा 3U "dar"
- दो 1, 4 "taillar"
- धा 3U "scoliar"
- धे 1 "sucer" (अधात्)
- पा 1P "ber"
- शो 4P "affilar"
- सो "finir"
- स्था 1P "star"
- भू 1P "esser"
A भू 1P vegn il aorist da la radis uschia furmà:
| एकवचनम् | बहुवचनम् | |
|---|---|---|
| 1. तृतीयः | अभूवम् | अभूम |
| 2. मध्यमः | अभू्स् | अभूत |
| 3. प्रथमः | अभूत् | अभूवन् (!!!) |
54.6.1. Der Aorist der 3.sg.Passiv
Ina furma speziala dal aorist da la radis è l’aorist dal passiv 3.sg. Questu po vegnir format da tuttas radis.
Educaziun:
Augment + Radis + i
La radg ha la suandanta furma:
Livell superior:
- Radixs cun vocal curt (exceptà a) avant consonant simplà, uschè sco जन् e la maiur part dals radixs sin -am
Exemples:
भिद् 7U: अभेदि "el è vegnì spartì"
तुद् 6U: अतोदि "el è vegnì spustà"
Dehnstufe:
Radis cun vocal final
Exempels:
नी 1U: अनायि "el è stà guidà"
स्तु 2U: अस्तावि "ella è stada laudada"
कृ 8U: अकारि "el è fatg"Radix cun vocala 'a' avant consonant simpla (exceptà जन् e radixs sin -am)
Exempl:
वद् 1P: अवादि "el è vegnì ditg"
ma:
जन् 4Ā: अजनि "ella è naschida"radis che finischan cun -am
Esempel:
गम् अगामि
Aggiunta di y prima da la desinenza:
- Radis che finischan cun -ā, -e, -ai, -o insérnan in y tranter il -ā dal radis e la desinenza:
Esempel:
दा 3U: अदायि "el è dà"
Nasalinfix:
- certs radis han in infix nasal:
Exempl:
लभ् 1Ā: अलम्भि cuntra अलाभि : "el è stà acceptà"
(Las autras furmas dal passiv vegnan en l’aorist represchentadas cun furmas d’ātmanepada).
54.7. Exercizi
Translatar per iscritg las suandantas formas e crear las correspundentas formas da l’Aorist:
- यन्ति
- पिबामि
- ददौ
- बभूव
- दधति
- ऐम
- पपिथ
- तिष्ठति
- इयेथ
- पप
- एष्यथ
- तस्थुः
- अधत्त
- अददाः
- अभवन्
- ददिम
- भिद्यते
- उद्यते
- स्तूयते
- कृष्यते
- जायते (Pass.)
- गीयते
- गम्यते
Fig.: त्रिचक्रेणेश्वरः स्तूयते
Tamil Nadu
(Fontana da l'imagia: Detagls)
lekt5402: भगवद्गीतोपदेशः Tirupati = తిరుపతి [Fontana da l'imagines: Raji Srinivas / Wikipedia. Licenza GNU FD]
lekt5401: Tamil Nadu [fonte da l’imagines: driek. -- http://www.flickr.com/photos/driek/2411004380/. -- consultà il 2009-01-28. -- licenza Creative Commons (attribuziun, nagina utilizaziun commerziala, shre alike)]