Lecziun 51
१. कौटिलीयार्थशास्त्र १, ३, ९ - १२: आश्रमधर्मः
गृहस्तस्य स्वधर्माजीवस्तुल्यैरसमानार्षिभिर्वैवाह्यमृतुगाित्वं देवपित्रातिथिपूजा भृत्येषु त्यागः शेषभोजनं च ॥ ९ ॥
In patrun da la chasa ha da:
- avair in sustegn vital correspundent a ses dharma spegifitg
- entrar en ina relaziun da maridada cun persunas d'egual valur d'in auter Gotra (Ṛṣi)
- avair relaziuns sexualas durant las periodas fertilas da la dunna
- onorar ils deus, ils antenats e glischneurs
- esser generus cunter quels che dependeschan da el
- ed esser quai ch'è restà.
ब्रह्मचारिणः स्वाध्यायो ऽग्निकार्याभिषेकौ भैक्षाव्रतित्वमाचार्ये प्राणान्तिकी वृत्तिस्तदभावे गुरुपुत्रे सब्रह्मचारिणि वा ॥ १० ॥
In student dal Veda celibat ha da:
- studiar il Veda
- curar ritualmain il fieu
- executar aspersionas
- tegnair il vow da viver dal mangiar d'almosa
- restar cun l'Ācārya e s'occupar da el fin a sia mort, u cun il figl dal maister u cun in commember da la classa.
वानप्रस्थस्य ब्रह्मचर्यं भूमौ शय्या जाटाजिनधारणमग्निहोत्राभिषेकौ देवतापित्रतिथिपूजा वन्यश्चाहारः ॥ ११ ॥
In eremit da la selva ha da:
- viver celibat
- giacer sin il terren
- purtar crivels da capil e ina pel d'antilopa
- executar sacrificis da fieu ed aspersionas
- onorar ils deus, ils antenats e glischneurs
- nutrirmis cun products da la selva.
प्रव्राजकस्य जितेन्द्रियत्वमनारम्भो निष्किंचनत्वं सङ्गत्यागो भैक्षाव्रतमनेकत्रारण्ये च वासो बाह्याभ्यन्तरं च शौचम् ॥ १२ ॥
In ascet viandant senza chasa ha da:
- suttametter ses sens
- betg cumenzar nagut nov
- esser senza pussaivladad
- renunciar a tut attachament
- tegnair il vow da viver dal mangiar d'almosa
- abitar en blers lieus en la natira selvadia
- esser intern ed extern pur.
२. कौटिलीयार्थशास्त्र १, ३, १६ - १७: Surlaschanza da l'importanza d'avair respekt per il वर्णश्रमधर्म
तस्मात्स्वधर्मं भूतानां राजा न व्यभिचारयेत् ।
स्वधर्मं संदधानो हि प्रेत्य चेह च नन्दति ॥ १६ ॥
व्यवस्थितार्यमर्यादः कृतवर्णाश्रमस्थितिः ।
त्रय्याभिरक्षितो लोकः प्रसीदति न सीदति ॥ १७ ॥
Perquai ha il re da betg alloniar las criaturas da lur dharma spegifitg. Quai che realisescha ses dharma spegifitg, quai gauda suenter sia mort e en questa vita. Sche l'ordin dals nobels è ferm, sche stans ed stadis da vita èn stabilisads, alura viva la mund protegida dals trais Vedas pacificamain e na va betg sut.
३. बाण (७. tschientaner d.s.C.): कादम्बरी
Reflexiuns dal papegai वैशम्पायन davart la vita dal chaschader:
आसीच्च मे मनसि -- अहो मोहप्रायमेतेषां जीवितं साधुजनगर्हितं च चरितम् । तथा हि । पुरुषपिशितोपहारे धर्मबुद्धिः , अहारः साधुजनगर्हितो मधुमांसादिः , श्रमो मृगया , शास्त्रं शिवारुतम् , समुपदेष्टारः सद्सतां कौशिकाः , प्रज्ञा शकुनिज्ञानम् , परिचिताः श्वानः , राज्यं शून्यास्वटवीषु , आपानकमुत्सवः , मित्राणि क्रुरकर्मसाधनानि धनूंषि , सहाया विषदिग्धमुखा भुजंगा इव सायकाः , गीतमुत्सादकारि मुग्धमृगाणाम् , कलत्राणि बन्दीगृहीताः परयोषितः , क्रूरात्मभिः शार्दूलैः सह संवासः , पशुरुधिरेण देवतार्चनम् , मांसेन बलिकर्म , चौर्येण जीवनम् , भूषणानि भुजंगमणयः , वनकरिमदैरङ्गरागः , यस्मिन्नेव कानने निवसन्ति तदेवोत्ख्यातममूलमशेषतः कुर्वत इति चिन्तयत्येव मयि शबरसेनापतिः समुपाविशत् ॥
Ed ei mi daventà clera: Ah, la vita da vus [dals giassaders] consista principalmain en confusiun ed il voss agir vegn criticà dals bunns. Uschia per exempel: Els cumparan la presentaziun da carne umana sco la retga religiun; lur nutriment consista en vin da mel, carne ed auter, criticà dals bunns; lur activitad è la chascha; lur doctrina è il ululà dals sciacchels; guvs da bun e mal èn lur magisters; la savida d'utschads è lur sapienza; ils chans è lur confidents; lur regn è en guvs vods; lur festa è l'ebrietad; lur amics èn arcos che cumpon acziuns crudelas; lur companis èn saetas cun pitschens envenenads sco serps; lur chant porta la distrucziun a l'aua da chascha confusa; lur dunnas èn las giuvnas rapidas d'auters; els vivan cun tigres crudels; cun il sang d'animals adoran els las divinitads; preschentan carne sco sacrifici; vivan dal rapin; lur ornament èn gemmas da serps; lubrineschan lur membras cun il suc d'estat d'elefants da guv; destrueschan cumplettamain mintga guv nua ch'els s'installein – Cun quai che mi pensava uschia, è il general dals Śabaras vegnì en ma stanza.
Fig.: Giassaders
(Sursa da l'imagina: Detagls)
४. Commentari dal भानुचन्द्र (१६. tschientaner)
Commentari al passagi precedent dal कादम्बरी:
आसीच्चेति । मे मम मनसि चित्त आसीद्बभूव । खेद इति शेषः । तदेव दर्शयति -- अहो इत्यादिना । अहो इत्याश्चर्ये । एतेषां भिल्लानां जीवितं प्राणितं मोहो ऽज्ञानं प्रायं प्रचुरं यत्र तादृशम् । चः पुनरर्थे । चरितमाचरणं साधुजनैः सज्जनजनैर्गर्हितं निन्दितम् । तदेव विशेषतो दर्शयति -- तथा हीति । पुरुषेति । पुरुषस्य पुंसो यत्पिशितं मांसं तस्य य उपहारो भगवत्यै नैवेद्यदर्शनं तस्मिन्धर्मबुद्धिः श्रेयोधीः । आहार इति । आहारः प्रत्यवसानं साधुजनैर्गर्हितो निन्दितो मधुमांसादिर्मधुः मद्यं माक्षिकं वा । मांसं प्रतीतम् । ते आदौ यस्येति बहुव्रीहिः । आदिशब्दात्कन्दादिपरिग्रहः । श्रम इति । श्रमः शक्तिसाधनायासो मृगयाखेटकः । शास्त्रमिति । शिवा सृगाली तस्य रुतं शब्दितं शास्त्रमुच्चस्वरवेदपाठः । प्रबोधजनकत्वसाम्यात्तदुपमानम् । सदिति । सदसतां शुभाशुभानां समुपदेष्टारो बोधकाः कौशिका उलूकाः । प्रज्ञेति । शकुनयः पत्त्रिणस्तेषां स्थूलमहत्त्वादिना ज्ञानं तदेव प्रज्ञा विवेकबुद्धिः । परीति । श्वानः सारमेयाः परिचिता विश्वासपालत्राणि । राज्यमिति । शून्यासु जनरहितासु विन्ध्याटवीषु राज्यं स्वामित्वम् । आपानकेति । उत्सवः संतुष्टिकार्यं तदेवापानमेवापानकम् । स्वार्थे कः । पानगोष्ठिका । मित्राणीति । क्रूरं यत्कर्म तत्साधनानि तद्धेtuभूतानि धनूंष्येव चापान्येव मित्राणि सहृदः । हितचिन्तकानीति यावत् । सहाया इति । विषेण दिग्धं मुखमाननं येषामेवंविधाः सायका बाणास्त एव सहाया इष्टकार्यकर्तृत्वात्साहाय्यकारिणः । क इव । भुजंगाः सर्पा इव । एतेषां विषदिग्धमुखत्वं स्वाभाविकम् । तेषामौपाधिकमिति भावः । गीतमिति । मुग्धा अनभिज्ञा ye मृगा हरिणास्तेषामुत्साहकारि स्तब्धताविधायि गीतं गानम् । कलत्रेति । परयोषितो ऽन्यस्त्रिय एव बन्दी ग्रहकस्तद्रूपत्वेन गृहीताः स्त्रीकृताः कलत्राणि स्वपत्न्यः । क्रूरेति । क्रूरात्मभिर्दुष्टात्मभिः शार्दुलैश्चित्रकैः समं संवासः सहावस्थानम् । पश्वेति । पशवो महिषास्तेषां रुधिरेण रक्तेन देवतार्चनं देवपूजनम् । मांसेनेति । मांसेन पिशितेन बलिर्हन्तकरस्तत्कर्म तत्कृत्यम् । चौर्येणेति । चौर्येण परद्रव्यापहारेण जीवनं प्राणधारणम् । भूषणनीति । भूषणान्याभरणानि भुजंगमणयः सर्परत्नानि । पर्वतवासित्वात्तेषां ते सुलभा इति भावः । वनेति । वनकरिणामरण्यहस्तिनां मदैर्दानवारिभिरङ्गरागो विलेपनम् । यस्मिन्निति । अनिर्दिष्टनामनि कानने वने निवसन्ति निवासं कुर्वन्ति तदेव काननमशेषतः समग्रत उत्खातमुत्पाटितं मूलं मध्यभागो यस्यैवंभूतं कुर्वते विदधत इति पूर्वोक्तप्रकारेण मयि चिन्तयति ध्यायति सत्येव ... ॥
Sanscrit academic
Coma chatta per l'introducziun al sanscrit dal commentari è adäglià:
Tubb, Gary A. & Boose, Emery R.: Scholastic Sanskrit: Ina guida per students. New York: American Institute of Buddhist Studies, 2007.
Fig.: Sanscrit academic
(Sursa da l'imagina: Detagls)