Lecziun 61

61.1. Declinaziun dals nouns da radich cun la desinenza -ā, -ī, -ū

61.1.1. Nouns da radich cun la desinenza -ā a la fin da तत्पुरुष

Avant desinenzas vocalicas ha la voca dal stem en ils casus debils il stadi da reducziun Ø.

La declinaziun en il masculin ed il feminin è identica.

Paradigma:

विश्वपा m.f. "quai che protegia tut"

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा / आमन्त्रितम्	विश्वपास्	विश्वपौ	विश्वपास्
द्वितीया	विश्वपाम्		विश्वपस्
तृतीया	विश्वपा	विश्वपाभ्याम्	विश्वपाभस्
चतुर्थी	विश्वपे		विश्वपाभ्यस्
पञ्चमी	विश्वपस्
षष्ठी		विश्वपोस्	विश्वपाम्
सप्तमी	विश्वपि		विश्वपासु

61.1.2. Nouns da radich feminins cun la desinenza -ī

Avant ina desinenza vocalica vegn -ī sustituid cun -iy.

**Naschidas da las formas regularas cun las desinenzas casuales, vegnan en il dat.ab.gen.loc.sg. ed il gen.pl. er formas suandont il model da nouns feminins plurisilbics cun la desinenza -ī (देवी). **

Paradigma:

धी f. "pensament"

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा / आमन्त्रितम्	धीस्	धियौ	धियस्
द्वितीया	धियम्
तृतीया	धिया	धीभ्याम्	धीभिस्
चतुर्थी	धिये / धियै		धीभ्यस्
पञ्चमी	धियस् / धिया्स्
षष्ठी		धियोस्	धियाम् / धीनाम्
सप्तमी	धियि / धियाम्		धीषु

Irregular: स्त्री f. "donna"

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा	स्त्री	स्त्रियौ	स्त्रियस्
द्वितीया	स्त्रियम् / स्त्रीम्		स्त्रियस् / स्त्रीस्
तृतीया	स्त्रिया	स्त्रीभ्याम्	स्त्रीभिस्
चतुर्थी	स्त्रियै		स्त्रीभ्यस्
पञ्चमी	स्त्रियास्
षष्ठी		स्त्रियोस्	स्त्रीणाम्
सप्तमी	स्त्रियाम्		स्त्रीषु
आमन्त्रितम्	स्त्रि	स्त्रियौ	स्त्रियस्

Fig.: स्त्रियः
(Fonte da figura: Detalles)

61.1.3. Nomi radicali con -ī alla fine di तत्पुरुष

Davanti a desinenze vocaliche, -ī vegn sutituid da -y, sche suletta ina consonanta che appartegna a la radizica precedescha. Sche pliras consonantas da la radizica precedeschan, vegn il -ī davant ina desinenza vocalica sutituid da -iy.

La declinaziun è identica en il masculin ed il feminin.

Irregularitad: Compositums cun -नी "che ducescha" han en il locativ singular la desinenza -ām ( sco देवी):
p.ex. ग्रामणी "che ducescha ina schiera/vila": loc.sg.m.f. ग्रामण्याम्

Paradigmas:

शुद्धधी m., f. "pensond pur"

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा / आमन्त्रितम्	शुद्धधीस्	शुद्धध्यौ	शुद्धध्यस्
द्वितीया	शुद्धध्यम्
तृतीया	शुद्धध्या	शुद्धधीभ्याम्	शुद्धधीभिस्
चतुर्थी	शुद्धध्ये		शुद्धधीभ्यस्
पञ्चमी	शुद्धध्यस्
षष्ठी		शुद्धध्योस्	शुद्धध्याम्
सप्तमी	शुद्धध्यि		शुद्धधीषु

यवक्री m., f. "cumprondì orz"

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा / आमन्त्रितम्	यवक्रीस्	यवक्रियौ	यवक्रियस्
द्वितीया	यवक्रियम्
तृतीया	यवक्रिया	यवक्रीभ्याम्	यवक्रीभिस्
चतुर्थी	यवक्रिये		यवक्रीभ्यस्
पञ्चमी	यवक्रियस्
षष्ठी		यवक्रियोस्	यवक्रियाम्
सप्तमी	यवक्रियि		यवक्रीषु

61.1.4. Monosyllabic, feminin radix nouns ending in -ū

Stem before vowel: -uv

Declension analogous to the feminine radix nouns ending in -ī

Paradigm:

भू f. "terra"

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा / आमन्त्रितम्	भूस्	भुवौ	भुवस्
द्वितीया	भुवम्
तृतीया	भुवा	भूभ्याम्	भूभिस्
चतुर्थी	भुवे / भुवै		भूभ्यस्
पञ्चमी	भुवस् / भुवास्
षष्ठी		भुवोस्	भुवाम्
सप्तमी	भुवि / भुवाम्		भूषु

61.1.5. Radix nouns ending in -ū at the end of तत्पुरुष

Before vocalic endings, -ū is replaced by -v if it is preceded only by a consonant belonging to the root. If several consonants belonging to the root precede, -ū before a vocalic ending is replaced by -uv.

The declension is identical in the masculine and feminine.

Paradigm:

खलपू m., f. "sweeping the barn"

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा / आमन्त्रितम्	खलपूस्	खलप्वौ	खलप्वस्
द्वितीया	खलप्वम्
तृतीया	खलप्वा	खलपूभ्याम्	खलपूभिस्
चतुर्थी	खलप्वे		खलपूभ्यस्
पञ्चमी	खलप्वस्
षष्ठी		खलप्वोस्	खलप्वाम्
सप्तमी	खलप्वि		खलपूषु

Fig.: रथ्याप्वः काशीपुर
(Fonte da figura: Detalles)

61.1.6. Declinaziun da feminins plurisilbics cun -ū

Feminins plurisilbics cun -ū vegnan declinads analogamain a stems plurisilbics cun -ī (देवी), ma els finischan en il Nom. sg. cun -s.

Paradigma:

वधू f. "giovna dunna, sposa"

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा	वधूस्	वध्वौ	वध्वस्
द्वितीया	वधूम्		वधूस्
तृतीया	वध्वा	वधूभ्याम्	वधूभिस्
चतुर्थी	वध्वै		वधूभ्यस्
पञ्चमी	वध्वास्
षष्ठी		वध्वोस्	वधूनाम्
सप्तमी	वध्वाम्		वधूषु
आमन्त्रितम्	वधु	वध्वौ	वध्वस्

Fig.: वध्वौ जोधपुर
(Fonte da figura: Detalles)

61.2. Il futur perifrastic (लुट्)

Naven dal futur simpel (ऌत्) exista in futur perifrastic (लुट्). Suenter la dottrina dals grammaticists nativs vegn el duvrà per designar il futur lunsch ("suenter il di actual"), mentrachel futur simpel designa il futur curt ("en il di actual"). En il sanscrit classic pareva per ordinari betg ina differenza en l'usi dals dus futurs.

Furmaziun:

Il futur perifrastic vegn furmà tras la cumbinaziun d'in nomen agentis cun -tṛ cun il present da अस् 2. Sco terza persuna serva il nomen simpel en la numeraziun correspundenta, senza distincziun dal gener grammatical. En las cumbinaziuns cun अस् ha il nomen en tut las persunas e numerus la forma dal Nom.sg. cun -tā.

Las terminaziuns dal futur perifrastic èn doncas:

	परस्मैपदम्			आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	-tāsmi (-tā + asmi)	-tāsvas	-tāsmas (-tā smas)	-tāhe	-tāsvahe	-tāsmahe
2. मध्यमः	-tāsi	-tāsthas	-tāstha	-tāse	-tāsāthe	-tādhve
3. प्रथमः	-tā	-tārau	-tāras	-tā	-tārau	-tāras

Forma da la radis: La radis ha en general la medema forma sco en il futur simpl. Quai vala er per la vocala da giunchtiun -i-.

Exemples:

दा 3U	दातास्मि, दतासि, दाता ecc.
भू 1P	भवितास्मि ... भाविता ecc.
तुद् 6U	तोत्तास्मि ... तोत्ता ecc.
गै 1P	गातास्मि ... गाता ecc.

Paradigma:

दा 3U

	परस्मैपदम्			आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	दातास्मि	दातास्वस्	दातास्मस्	दाताहे	दातास्वहे	दातास्महे
2. मध्यमः	दातासि	दातास्थस्	दातास्थ	दातासे	दातासथे	दाताध्वे
3. प्रथमः	दाता	दातारौ	दातारस्	दाता	दातारौ	दातारस्

Molto raramain vegn il verb अस् separà dal stem nominal.

61.3. L'intensivum (Frequentativum) (चर्करीतम्)

Da mintga radiz da la emprimas nov classes da presens, che cumenza cun consonant e consista d’ina sillaba, po vegnir format in intensivum (चर्करीतम्); quai vul dir: cun paucs excepziuns na po nagin intensivum vegnir format da radizes bilsilbicas (p.ex. जागृ), radizes che cumenza cun vocala e radizes da la decima classa da presens (चुरादिगण).

L’intensivum significatescha:

• che ina persuna u chaussa fa u suffa repetidamain quai, che vegn exprimaì da la radiz
  कृ 8U: चेक्रीयते / चर्करीति "el fa repetidamain"
  भू 1P: बोभूयते / बोभवीति "el è (devien) spess"

• che ina persuna u chaussa fa u suffa intensivamain quai, che vegn exprimaì da la radiz:
  कृ 8U: चेक्रीयते / चर्करीति "el fa intensivamain, el fa competentamain"

• tar radizes che expriman in moviment, significatescha l’intensivum il moviment curvà:
  व्रज् 1P: वव्रज्यते "el va en curvas" (NAGIN: "el va spess")

• tar quai ch’è ina radiz (enumeraziun: Kielhorn, Grammatica § 458b) significatescha l’intensivum la reprimenda:
  लुप् 6U: लोलुप्यते "el tacla mal"
  सद् 1P: सासद्यते "el sa metta mal"

Fig.: सर्पो वव्रज्यते ॥
Karnataka = ಕರ್ನಾಟಕ
(Font da l’imagine: Detagls)

Formatiun da l’intensivum:

Existan dus tipps da formatiun per l’intensivum:

• Intensivum da Ātmanepada
• Intensivum da Parasmaipada

Ambduas vegnan formatas da la radiz reduplicada cun la reduplicaziun ferma. Ambduas na differeschan betg en il significà. Ambduas pon vegnir formadas per las medemas radizes.

61.3.1. Intensivum da l’Ātmanepada

Construcziun:

radix reduplicada + -ya-

Furma da la radix: en general sco en il passiv, uschia per ordinari cun vocala bassa:

Exempels:

स्वप् 2P: Pass. सुप्यते ; Intens. सोषुप्यते दा 3U: Pass. दीयते ; Intens. देदीयते

Las reglas en detagl cun Kielhorn, Grammatik § 461.

Reduplicaziun: suenter las reglas generalas. Vocala da reduplicaziun però: enstagl a,i,u stat ā, e, o
Exempels:

दा 3U	देदीय-
भू 1P	बोभूय-
कृ 8U	चेक्रीय-
जीव् 1P	जेजीव्य-
शास् 2P	शेशिष्य-
ज्ञा 9U	जाज्ञाय-

Radixs da la furma -a-Nasal allungeschan en la silba da reduplicaziun betg la vocala, ma repiteschan il nasal.

p.ex. यम् 1P: यंयम्य-

A quai che radiscs sa preschenta tranter la vocala da la silba da reduplicaziun ed il consonant inicial da la radix -nī- resp. -rī- (-rī- tar radiscs, che cuntegnan in ṛ en l’Intensivum).

p.ex.
पत् 1P: पनीपत्य-
वृत् 1Ā: वरीवृत्य-

Coniugaziun:

• Stem dal present: sco in Ātmanepada da la 4. classa da presents (दिवादिगण).
• Passiv e tut ils auters stems da temp: sche ina vocala precedescha il -ya- dal stem da l’Intensivum, alura vegn il -ya- sustituid cun -y-, sche in consonant precedescha il -ya-, alura vegn il -ya- eliminà:
• Passiv present: बुध् : बोबुध्यते ; भू : बोभूय्यते
• Perfect: perifrastic: बोबुधाञ्चक्रे ; बोभूयाञ्चक्रे
• Aorist: Aorist cun iṣ (Aorist 5): अबोबुधिष्ट ; अबोभूयिष्ट
• Futur: seṭ: बोबुधिष्यते ; बोभूयिष्यते
• Futur perifrastic: बोबुधिता ; बोभूयिता

61.3.2. Parasmaipada-Intensivum

Stam dal presens (autras formas èn fitg raras): furmaziun e coniugaziun sco in verbda la 3. classa dal presens (जुहोत्यादिगण) cun la differenza, che il vocal da la silba da la reduplicaziun è da nivel alt, en cas da -a- da nivel lung.

En il singular dal indicativ presens sco era en la 2.3.sg. da l'imperfekt e la 3.sg. dal imperativ pon ins intercalar in -ī- tranter la radis e la desinenza. Sche quest -ī- vegn intercalà, na dastga in vocal curt en la posiziun avant l'ultima silba betg vegnir guṇit.

Quai che val per la reduplicaziun cun nasal sco era per l'intercalaziun da -nī- resp. -rī-, quai val era per l'Intensivum dal Ātmanepada. Enstagl da -rī- po er stuir -ri-.

Paradigma:

भू 1P

Indicativ presens (लट्):

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	बोभोमि । बोभवीमि	बोभूवस्	बोभूमस्
2. मध्यमः	बोभोषि । बोभवीषि	बोभूथस्	बोभूथ
3. प्रथमः	बोभोति । बोभवीति	बोभूतस्	बोभुवति

Imperfect (लङ्):

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	अबोभवम्	अबोभूव	अबिभूम
2. मध्यमः	अबोभोस् । अबोभवीस्	अबोभूतम्	अबोभूत
3. प्रथमः	अबोभोत् । अबोभवीत्	अबोभूताम्	अबोभुवुर्

Imperativ (लोट्):

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	बोभवानि	बोभवाव	बोभवाम
2. मध्यमः	बोभूहि	बोभूतम्	बोभूत
3. प्रथमः	बोभोतु । बोभवितु	बोभूताम्	बोभुवतु

Optativ (विधिलिङ्):

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	बोभूयाम्	बोभूयाव	बोभूयाम
2. मध्यमः	बोभूयास्	बोभूयातम्	बोभूयात
3. प्रथमः	बोभूयात्	बोभूयाताम्	बोभूयुर्

61.4. Denominativa (नामधातु)

Denominativa (नामधातवः) vegnan, en cumpareglia cun ils verbs tractads fin qua, betg formatas d'ina radis verbala, mabain d'in stem nominal. Qua existan differentas tipps da furmaziun.

61.4.1. Furmiun senza suffix spezial, Parasmaipada

Significaziun:

ina persuna u ina chaussa sa cumporta sco quai, u è simigliant a quai, che vegn designà dal stem nominal.

Conjugaziun:

en il stem da presens sco in verb da la 1. classa da presens (भ्वादिगण). Ha il num 'mehl' sco vocala, vegn mo l'ultima vocala tractada sco la radisvocala da la 1. classa. -a finala svanescha avant la vocala tematica. Vocala avant nasala finala vegn sustituida cun la vocala lunga correspundenta.

Exemples:

कवि m. "poet"	कवयति "el sa cumporta sco in poet"
भू f. "terra"	भवति "el sa cumporta sco la terra"
पितृ "babb"	पितरति "el sa cumporta sco in babb"
कृष्ण m. Kṛṣṇa	कृष्णति "el sa cumporta sco Kṛṣṇa"
माला f. "guarniziun"	मालाति "ella è simiglianta ad ina guarniziun"
राजन् m. "rex"	राजानति "el sa cumporta sco in rex"

61.4.2. Furmiun cun suffix -ya, Parasmaipada

Significaziun:

• inqua che inuossa quai, ch’è designà tras la radis nominala
• inqua che tractescha u considera ina persuna u cosa sco quai, ch’è designà tras la radis nominala

Cunstrucziun da la radis:

avant il -ya sutgiascha la fin da la radis nominala las suandantas midadas:

• a, ā » ī : पुत्र » पुत्रीय-
• i, u » ī, ū : कवि » कवीय-
• ṛ » rī : कर्तृ » कर्त्रीय-
• o » av : गो » गव्य-
• au » āv : नौ » नाव्य-
• in nasal final vegn eliminà, la vocala avant el vegn tractada tenor las reglas surmenziunadas: राजन् » राजीय-
• autras consonantas finalas restan immutadas

Exempels:

पुत्र m. "figl"	पुत्रीयति "el desira in figl"
कवि m. "poet"	कवीयति "el desira in poet"
गो f. "vaca"	गव्यति "el desira ina vaca"
राजन् m. "re"	राजीयति "el desira in re"
विष्णु m. Viṣṇu	विष्णूयति "el tractescha inqua sco Viṣṇu"
प्रासाद m. "palazi"	प्रासादीयति "el ves (p.ex. sia chasetta) sco in palazi"

Attenziun al significà da:

तपस् n. "ascetissem"	तपस्यति "el fa ascetissem"
नमस् n. "adoraziun"	नमस्यति "el adora"

Fig.: किं तपस्यति न वा ?
हरिद्वार
(Sursa da l’imaginescha: Detagls)

Fig.: बालौ शिवं नमस्यतः ॥
(Sursa da l’imaginescha: Detagls)

61.4.3. Furma cun il suffix -kāmya, Parasmaipada

Significaziun:

inquaist ch’el vul quai, che vegn designà tras la radis nominala

Exempels:

पुत्र m. "figl"	पुत्रकाय्म्यति "el vul in figl"
यशस् n. "glor"	यशस्काम्यति "el vul glor"

Abb.: यशस्काम्यन्ति मुंबई
(Sursa d’imagines: Detagls)

61.4.4. Furma cun il suffix -sya u -asya, Parasmaipada

Significaziun:

inquaist ch’el ha in grond desideri per quai, che vegn designà tras la radis nominala.

Exempels:

मधु n. "mel"	मधुस्यति । मध्वस्यति "el ha in grond desideri per mel"
अश्व m. "stgirun"	अश्वस्यति "(la stgira) ha in grond desideri per il stgirun"

Abb.: कस्तत्र न मधुस्यति ?
Karli
(Sursa d’imagines: Detagls)

61.4.5. Furma cun il suffix -ya, Ātmanepada

Significaziun:

inquaist ch’el sa cumporta sco quai, u è simigliant a quai, che vegn designà tras la radis nominala.

Furma:

• -a final » -ā
• -ā final resta senza midada
• altramein sco avant -ya, Parasmaipada (vair sur 4.2.)
• -as final opziunalmain » -ā
• radis feminina per ordinari » radis masculina

Exempels:

कृष्ण m. Kṛṣṇa	कृष्णायते "el sa cumporta sco Kṛṣṇa
यशस् 3 "famaus"	यशायते । यशस्यते "el sa cumporta sco in famaus"
कुमारी f. "femnalet"	कुमारायते "el sa cumporta sco in femnalet"

Per quaiaduns stems nominalas significates quest suffix: in cossa vegn sco quella, u vegn a quai che vegn designà tras il stem nominal:

p.ex. उन्मनस् 3 "excitescha": उन्मनायते "el vegn excità"

En quaiaduns cas vegnan cun quest suffix verbs formads en autras significats:

Exempels:

दुःख n. "dolur" : दुःखायते "el senta la dolur"
शब्द m. "son" : शब्दायते "el dat in son"

Abb.: श्वानौ शब्दायेते
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

61.4.6. Formaziun cun il suffix -aya, -āpaya

Diversas significats.

Coniugà sco Causativa.

Exempels:

सत्य 3 "veritabel"	स्तयपायति "el declera sco veritabel"
मुण्ड 3 "rasà"	मुण्डयति "el rasa rasà"

Abb.: भिक्षुर्मुण्डयते ।
Thailand - เมืองไทย
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

Ina lista da Denominatives p.ex. en:

Abb.:
1845 - 1878 professer da filologia indisch-orientala a l'Universitad da Copenaghen
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)

Westergaard, Niels Ludvig (1815–1878): Radices linguae Sanscritae ad decreta grammaticorum definivit atque copia exemplorum exquisitiorum illustravit / N. L. Westergaard. -- Bonnae ad Rhenum : König, 1841. -- S. 335 - 341.

61.5. Il Benediktiv (आशीर्लिङ्)

Significat:

Benedicziun

Furmaziun:

Parasmaipada:

radisch da basa + yās + desinenza secundara

p.ex. बुध्यासम् "che jau vegnia a reconuscher!"

Ātmanepada:

(per la pli part) radisch da basa + sī(y) + desinenza secundara

oppur:

(radisch da basa) + ै + sī(y) + desinenza secundara

p.ex.
जि : जेषीय "che jau vegnia a gudagnar per ma pro!"
बुध् : बोधिषीय "che jau vegnia a reconuscher"

Las reglas per la furma dal radisch da basa en detagl tar Kielhorn, Grammatik § 380ff.

Paradigma:

बुध् "s'alarma"

	परस्मैपदम्			आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	बुध्यासम्	बुध्यास्व	बुध्यास्म	बोधिषीय	बोधिषीवहि	बोधिषीमहि
2. मध्यमः	बुध्यास्	बुध्यास्तम्	बुध्यास्त	बोधिषीष्ठास्	बोधिषीयास्थाम्	बोधिषीध्वम्
3. प्रथमः	बुध्यात्	बुध्यास्ताम्	बुध्यासुर्	बोधिषीष्ट	बोधिषीयास्ताम्	बोधिषीरन्

Fig.: नववर्षं शुभं भूयात् ॥
Basilica da Santa Cruz, Kochi = കൊച്ചി
(Font dal dumber: Detagls)

61.6. Il Conditionalis (ऌङ्)

Il Conditionalis (ऌङ्) vegn duvrà, sche si vul exprimer en frars da cundiziun che quai ch'è numnà sco cundiziun, n'è betg il cas / è stà il cas / vegn a esser il cas. Il Conditionalis sto vegnir duvrà en quests frars tant en il fras da cundiziun sco er en il fras principal.

Exempl:

सुवृष्टिश्चेदभविष्यत्सुभिक्षमभविष्यत् "Scheira ch'ei stàgiu (oppur che vegnia) bain la plieva, dastgassan dar a l'entschatta nutriment. (Ma n'è betgi stàgiu la plieva.)"

Furmaziun dal Conditionalis (ऌङ्):

Augment + stem dal futur simpl (ऌत्) + desinenza secundara

quai vul dir sco in Imperfect (लङ्) al stem dal futur.

p.ex. अदास्यम् ; ⟪अभविष्यम् ; अतोत्स्यम्

Paradigma:

भू "esser, vegnir"

	परस्मैपदम्			आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	अभविष्यम्	अभविष्याव	अभविष्याम	अभविष्ये	अभविष्यावहि	अभविष्यामहि
2. मध्यमः	अभविष्यस्	अभविष्यतम्	अभविष्यत	अभविष्यथास्	अभविष्येथाम्	अभविष्यध्वम्
3. प्रथमः	अभविष्यत्	अभविष्यताम्	अभविष्यन्	अभविष्यत	अभविष्येताम्	अभविष्यन्त

61.7. Declinaziun dals nomina sin -ai, -o, -au

Avant consonants sunan quels stems sin -ai, -o, -au; avant vocalas sin -āy, -av, -āv

गो m.f. "bui, vacca" ha declinaziun da stem. Vesa la explicaziun en detagl a Thumb-Hauschild § 296/7.

Paradigmas: Kielhorn, Grammatica § 153:

(Sursa d'imagines: Detagl)

Fig.: हरिद्वारे गावः ॥
(Sursa d'imagines: Detagl)

61.8. Pronoms restants

61.8.1. Pronoms persuns dal dual

Kielhorn, Grammatica § 177:

(Sursa d’imagines: Detagls)

Abb.: आवां स्वसारौ ॥
Popul Apatani, Arunachal Pradesh
(Sursa d’imagines: Detagls)

61.8.2. Pronoms demonstrativs अदस् "quell (lontan)"

Masculin (पुंस्)

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा	असौ	अमू	अमी
द्वितीया	अमुम्		अमून्
तृतीया	अमुना	अमूभ्याम्	अमीभिस्
चतुर्थी	अमुष्मै		अमीभ्यस्
पञ्चमी	अमुष्मात्
षष्ठी	अमुष्य	अमुयोस्	अमीषाम्
सप्तमी	अमुष्मिन्		अमीषु

Neutrum (नपुंसक)

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा	अदस्	अमू	अमूनि
द्वितीया

Il rest sco il masculin

Feminin (स्त्री)

	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
प्रथमा	असौ	अमू	अमूस्
द्वितीया	अमूम्
तृतीया	अमुना	अमूभ्याम्	अमूभिस्
चतुर्थी	अमुष्यै		अमूभ्यस्
पञ्चमी	अमुष्यास्
षष्ठी		अमुयोस्	अमूषाम्
सप्तमी	अमुष्याम्		अमूषु

61.9. Remissiun en l’ocèan da la litteratura sanscrita: ಶ್ರೀಗಣನಾಥ / श्रीगणनाथ

Suenter la fin dal curs da sanscrit cumenza mo ussa il "nadar" veritabel en l’ocèan da la litteratura sanscrita. Visto che quest ocèan è plen d’obstaculs, è adattà da cumenzar questa nova fasa da vita cun in’invocaziun a Gaṇeśa:

Fig.: श्रीगणनाथः
Halebidu (ಹಳೆಬೀಡು), 12./13. sec. d.C.
(Fonte da imagem: Detalhes)

ಶ್ರೀಗಣನಾಥ ಸಿನ್ಧುರವರ್ಣ ಕರುಣಾಸಾಗರ ಕರಿವದನ ಲಮ್ಬೋದರ ಲಕುಮೀಕರ ಅಮ್ಬಾಸುತ ಅಮರವಿನುತ ಲಮ್ಬೋದರ ಲಕುಮೀಕರ ಸಿದ್ಧಚಾರಣ ಗಣಸೇವಿತ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ತೇ ನಮೋ ನಮೋ ಲಮ್ಬೋದರ ಲಕುಮೀಕರ ಅಮ್ಬಾಸುತ ಅಮರವಿನುತ ಲಮ್ಬೋದರ ಲಕುಮೀಕರ ಸಕಲವಿದ್ಯಾದಿಪೂಜಿತ ಸರ್ವೋತ್ತಮ ತೇ ನಮೋ ನಮೋ ಲಮ್ಬೋದರ ಲಕುಮೀಕರ ಅಮ್ಬಾಸುತ ಅಮರವಿನುತ ಲಮ್ಬೋದರ ಲಕುಮೀಕर	श्रीगणनाथ सिन्धुरवर्ण करुणासागर करिवदन लम्बोदर लकुमीकर अम्बासुत अमरविनुत लम्बोदर लकुमीकर १ सिद्धचारण गणसेवित सिद्धिविनायक ते नमो नमो लम्बोदर लकुमीकर अम्बासुत अमरविनुत लम्बोदर लकुमीकर सकलविद्यादिपूजित सर्वोत्तम ते नमो नमो लम्बोदर लकुमीकर अम्बासुत अमरविनुत लम्बोदर लकुमीकर १ लकुमीकर ≈ लक्ष्मीकर

ಶ್ರೀಗಣನಾಥ / श्रीगणनाथ de Purandaradāsa (ಪುರಂದರ ದಾಸ) (1484 - 1564)

Compositor e poeta: Purandaradāsa (ಪುರಂದರ ದಾಸ) (1484 - 1564)

Rāga: Malahari (para मायामाळवगौळ = Māyāmālavagauḷa = ಮಾಯಾಮಾಲವಗೌಳ = மாயாமாளவகௌளை):

• ārohaṇa: s r1 m1 p d1 S

• avarohaṇa: S d1 p m1 g3 r1 s

Tāla: Rūpaka: o |4

Fig.: Melodia, relacionada a c, pode ser transposta dependendo da tessitura vocal.
(Fonte da imagem: Detalhes)

ಶ್ರೀಗಣನಾಥ / श्रीगणनाथ está no início do ensino da música kannaresa. Veja o vídeo: http://www.youtube.com/watch?v=tG91JF-qKIY. -- Acesso em 2009-03-05

Su che Vus avais ussa imparà ils fundament dal sanscrit, spetgain nus ch’Vus seias sco ils uffants pitschens en il video: a maun ina giada maladretgs, ma avids d’imparar e da savair ed entusiasmads per la materia. Mantegnì fin a la fin da Vossa vita «ina ment principianta».

Quai Vus gida Voss Alois Payer

Ofterdingen, 2009-03-09

sig[ॐ]

FIN DAL CURS DA SANSKRIT