Lecziun 59
Abb.: रावणः
(Fonta da l'imagines: Detagls)
A) Analisa dal text
Traduscha il suandant text e determina tut las formas verbalas ch'èn en el.
La traduziun è restada intenziunadamain scozada, per servir sco agid da traduziun.
Agid da traduziun: Vers 6: दिदृक्षते = Desiderativ a दृश्
Text da: Otto Böhtlingk: Sanskrit-Chrestomathie p. 127sqq.
राक्षसेन्द्रस्ततो ऽभैषीदैक्षिष्ट परितः पुरम् ।
प्रातिष्ठिपच्च बोधार्थं कुम्भकर्णस्य राक्षसान् ॥१॥
Quai ha spaventà il princip da ils demuns. El ha guardà en la citad tut inturn ed ha mandà ils Rākṣasas per svegliar Kumbhakarṇa¹.
अभैषीत् - भी Aor. 4 P
ऐक्षिष्ट - ईक्ष् Aor. 5 Ā
प्रातिष्ठिपत् - प्र-स्था irregulär (vese Pāṇini 7.4.5) Aor. 31 Kumbhkarṇa, il frar da Rāvaṇa, giaceva per castig per sias acziuns malvagias en in son profund
ते ऽभ्यगुर्भवनं तस्य सुप्तं चैक्षिषताथ तम् ।
व्याहार्षुस्तुमुलाञ्छब्दान्दण्डैश्चावधिषुर्द्रुतम् ॥२॥
Quai èn ids a sia chasa e vesevan quel durmir. Els han emitg sursclats tumultuôs ed han colpà cun stangas.
अभ्यगुर् - अभि-गा (per इ) Aor. 1 P
अक्षिषत - ईक्ष् Aor. 5 Ā (3.pl.)
व्याहार्षुर् - वि-आ-हृ exprimer, dir Aor. 4 P
अवधिषुर् - वध् (enstagl हन्) Aor. 5
केशानलुञ्चिषुस्तस्य गजान्गात्रेष्वभिभ्रमन् ।
शीतैरभ्यषिचंस्तोयैरलातैश्चाप्यदम्भिषुः ॥३॥
Els han tirà sias crins, laschà elefants ir sin ses membras; els han aspergionà cun aua fredda e blessà el cun fieu.
अलुञ्चिषुर् - लुञ्च् Aor. 5
अबिभ्रमन् - भ्रम् Caus. Aor. 3
अभ्यषिचन् - सिच् Aor. 2
अदम्भिषुर् - दम्भ् Aor. 5
नखैरकर्तिषुस्तीक्ष्णैरदाङ्क्षुर्दशनैस्तथा ।
शितैरतौत्सुः शूलैश्च भेरीश्चावीवदञ्छुभाः ॥४॥
Els han taglià el cun unghias affiladas ed els mordschavan el cun ils dets, els han colpà el cun lantschas affiladas ed els han fatg resunar cleras timpanas.
अकर्तिषुर् - कृत् Aor. 5
अदाङ्क्षुर् - दंश् Aor. 4
अतौत्सुर् - तुद् Aor. 4
अवीवदन् - वद् Caus. Aor. 4
स तान्नाजीगणत्सर्वानिच्छयाबुद्ध च स्वयम् ।
अबूबुधत कस्मान्मामप्राक्षीच्च निशाचरान् ॥५॥
El n'ha betg attentà sin tut quai, cun sias propi intenziuns sa svegliava el sez ed ha dumandà ils dormambulants: "Perche avais vus sveglià?"
अजीगणत् - गण् 10 Aor 3
अबुद्ध - बुध् Aor 4 (vicin a अबोधि)
अबुबूधत - बुध् Caus. Aor. 3 (2.pl.P)
अप्राक्षीत् - प्रछ् Aor 4
ते ऽभाषिषत राजा त्वां दिदृक्षुः क्षणदाचर ।
सो ऽस्नासीद्व्यलिपन्मांसमप्सासीद्वारुणीमपात् ॥६॥
Quai han ditg: "Il re è avid da vesair ti, dormabulants!" El ha baunà, s'è ungì, ingurgità charn, tschiffà vin da palmas;
अभाषिषत - भाष् Ā Aor. 5
अस्नासीत् - स्ना Aor. 6
व्यलिपत् - वि-लिप् Aor. 2
अप्सासीत् - प्सा Aor. 6
अपात् - पा Aor. 1
न्यवसिष्ट ततो द्रष्टुं रावणं प्रावृतद्गृहात् ।
राजायान्तं तमद्राक्षीदुदस्थाच्चेषदासनात् ॥७॥
El s’ha vestit, alura èl èn da chasa per vesair Rāvaṇa. Il re l’ha vis vegnir ed s’è alvità in pau dal sovgli.
न्यवसिष्ट - नि-वस् 2Ā Aor. 5
प्रावृतत् - प्र-वृत् Ā Aor. 2 P (im Aor. er P!)
अद्राक्षीत् - दृश् Aor. 4
उदस्थात् - उद्-स्था Aor. 1
अतुषत्पीठमासन्ने निरदिक्षच्च काञ्चनम् ।
अस्मेष्ट कुम्भकर्णो ऽल्पमुपाविक्षदथान्तिके ॥८॥
El era cuntent e li ha designà in tschêr d’aur en la vicinanza. Kumbhkarṇa ha surridì in pau ed s’è alura sedì en la vicinanza.
अतुषत् - तुष् Aor. 2
निरदिक्षत् - निर्-दिश् Aor. 7
अस्मेष्ट - स्मि Ā Aor. 4
उपाविक्षत् - उप-विश् Aor. 7
अवादीन्मां किमित्याह्वो राज्ञा च प्रत्यवादि सः ।
नाज्ञासीस्त्वं सुखी रामो यदकार्षीत्स रक्षसाम् ॥९॥
El ha ditg: «Per tge raun m’has ti clamà?» Al è stà respondì dal re: «Ti beatus n’has betg reconuschì quai che Rāma ha fatg als demòns.
अवादीत् - वद् Aor. 5
आह्वस् - आ-ह्वे Aor. 2
प्रत्यवादि - प्रति-वद् Passivaorist
अज्ञासीस् - ज्ञा Aor. 6
अकार्षीत् - कृ Aor. 4
उदतारीदुदन्वन्तं पुरं नः परितो ऽरुधत् ।
व्यद्योतिष्ट रणे शस्त्रैरनैषीद्राक्षसान्क्षयम् ॥१०॥
El ha transpassà l’ocean, el ha serrà nossa citad tut enturn, el ha brillà en la battaglia cun armas da tagliar, el ha guidà ils demòns a la distrutgziun.
उदतारीत् - उद्-तॄ Aor. 5
अरुधत् - रुध् Aor. 2
व्यद्योतिष्ट - वि-द्युत् Aor. 5
अनैषीत् - नी Aor. 4
न प्रावोचमहं किंचित्प्रियं यावदजीविषम् ।
बन्धुस्त्वमर्चितः स्नेहान्मा द्विषो न वधीर्मम ॥११॥
Jau n’hai mai, fin ch’jau viviva, ditg ina lusinga. Ti es mes parent adorà per amor. Betg da cessar d’uccidar mes inimis!
प्रावोचम् - प्र-वच् Aor. 3
अजीविषम् - जीव् Aor. 5
वधीस् - वध् Injunktiv Aor. 5
वीर्यं मा न ददर्शस्त्वं मा न त्रास्थाः क्षतां पुरम् ।
तवाद्राक्ष्म वयं वीर्यं त्वमजैषीः पुरा सुरान् ॥१२॥
Betg da cessar da mussar tia forza virila, betg da cessar da salvar la citada blessada! Nus avain vis tia forza virila. Ti has avant ina giada sconfigì ils divs."
ददर्शस् - दृश् Kaus. Injunktiv Aor. 3
त्रास्थास् - त्रै Ā Injunktiv. Aor. 4
अद्राक्ष्म - दृश् Aor. 4
अजैषीस् - जि Aor. 4
अवोचत्कुम्भकर्णस्तं वयं मन्त्रे ऽभ्यधाम यत् ।
न त्वं सर्वं तदश्रौषीः फलं तस्येदमागमत् ॥१३॥
Kumbhakarṇa ha ditg a el: «Quai che nus avain preschentà en la consultaziun, sin tut quai n’has ti betg udì. Quai è vegnì sco fruct da quai.
अवोचत् - वच् Aor. 3
अभ्यधाम - अभि-धा Aor. 1
अश्रौषीस् - श्रु Aor. 4
आगमत् - आ-गम् Aor. 2
प्राज्ञवाक्यान्यवामामंस्था मूर्खवाक्येष्ववास्थिथाः ।
अध्यगीष्ठाश्च शास्त्राणि प्रत्यपत्था हितं न च ॥१४॥
Ti has dispretschà las paraulas dals savis, ti has fidà en paraulas da stüps, ti has studiat ils librets d'instrucziun ed es [malgrà tut] betg arrivà al salvabel.
अवामामंस्थास् - अव-मन् Aor. 4
अवास्थिथास् - अव-स्था Aor. 4
अध्यगीष्ठास् - अधि-इ (अधि-गा) Aor. 4
प्रत्यपत्थास् - प्रति-पद् Aor. 4
मूर्खास्त्वामववञ्चन्त ये विग्रहमचीकरन् ।
अभाणीन्माल्यवान्युक्तमक्षंस्थास्त्वं न तन्मदात् ॥१५॥
Ils stüps, ch'han provocà la discordia, t'an ingannà. Mālyavant¹ ha ditg quai ch'era adattà. Ti n'has betg perdunà a el per causa da tia ebbrezza.
अववञ्चन्त - वञ्च् Kaus. Aor. 3
अचीकरन् - कृ Aor. 3
अभाणीत् - भण् Aor. 5
अक्षंस्थास् - क्षम् Aor. 41 in Rākṣasa
राघवस्यामुषः कान्तामाप्तैरुक्तो न चार्पिपः ।
मा नानुभूः स्वकान्दोषान्मा मुहो मा रुषो ऽधुना ॥१६॥
Ti has rubbà la dunna amada dal discendental da Raghu¹. Malgrà ch'ins ha ditg a ti, has ti betg remandà ella. Cessa da na vesair tes errsaments! Siascha betg, s'ira betg ussa!
अमुषस् - मुष् Aor. 2
आर्पि्पस् - ऋ Kaus. Aor. 3
अनुभूस् - अनु-भू Injunktiv Aor. 1
मुहस् - मुह् Injunktiv Aor. 2
रुषस् - रुष् Injunktiv Aor. 21 Rāma
तस्याप्यत्यक्रमीत्कालो यत्तदाहमवादिषम् ।
अघानिषत रक्षांसि परैः कोशांस्त्वमव्ययीः ॥१७॥
Per quai ch'i jau t'ai ditg alura, è il temp giust passà. Ils Rākṣasas èn vegnids uccidìs dals inimis. Ti has pers ils tesors.
अत्यक्रमीत् - क्रम् Aor. 5
अवादिषम् - वद् Aor. 5
अघानिषत - हन् Passivaorist 3.pl.
अव्ययीस् - व्यय् Aor. 5
संधानकारणां तेजो न्यगभूत्ते ऽकृथास्तथा ।
यत्त्वं वैराणि कोशं च सहदण्डमजिग्लपः ॥१८॥
Tes podér, la basa per ina alianza, è svanì. Ti has agì en moda che ti laschassas declinar tes exercits ed in stgazi cun il podér politic."
अभूत् - भू Aor. 1
अकृथास् - कृ Aor. 4/1
अजिग्लपस् - ग्लै Kaus. Aor. 3
Abb.: रामस्य रावणेन युद्धः
(Sursa da l'imaginescha: Detagls)