Lektion 43
43.1. Personalendungen der 2. Person (मध्यमः = "mittlere <Person>")
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Desinenzas primarias | -si | -tha | -se | -dhve |
| Desinenzas secundarias | -s | -ta | -thās | -dhvam |
| Desinenzas dal perfet | -tha | -a | -se | -dhve |
Notai che la desinenza secundaria da 2.pl.P. è identica a la desinenza secundaria da 3.sg.Ā.
43.2. Furmaziun dals furmis verbalas da la 2. persuna (मध्यमः)
2.persuna:
- Singular: "du"
- Plural: "ihr" (plis che duas!)
43.2.1. Thematische Stämme
La 3.sg.Ā.Imperfect resp. Optativ è formamain cun la 2.pl.P.Imperfect resp. Optativ!
43.2.1.1. Emprima classa dal present (भ्वादि)
भू 1P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Präsens लट् | भवसि bho + a + si | भवथ | <भवसे> | <भवध्वे> |
| Imperfekt लङ् | अभवस् | अभवत | <अभवथास्> | <अभवध्वम्> |
| Optativ विधिलिङ् | भवेस् | भवेत | <भवेथास्> | <भवेध्वम्> |
43.2.1.2. Sesta classa da presens (तुदादि)
विश् 6P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Präsens लट् | विशसि | विशथ | <विशसे> | <विशध्वे> |
| Imperfekt लङ् | अविशस् | अविशत | <अविशथास्> | <अविशध्वम्> |
| Optativ विधिलिङ् | विशेस् | विशेत | <विशेथास्> | <विशेध्वम्> |
43.2.1.3. Quarta classe da prezens (दिवादि)
नृत् 4P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Präsens लट् | नृत्यसि | नृत्यथ | <नृत्यसे> | <नृत्यध्वे> |
| Imperfekt लङ् | अनृत्यस् | अनृत्यत | <अनृत्यथास्> | <अनृत्यध्वम्> |
| Optativ विधिलिङ् | नृत्येस् | नृत्येत | <नृत्येथास्> | <नृत्येध्वम्> |
43.2.1.4. Decima classe dal presentu (चुरादि) e causativs
चुर् 10U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Präsens लट् | चोरयसि | चोरयथ | चोरयसे | चोरयध्वे |
| Imperfekt लङ् | अचोरयस् | अचोरयत | अचोरयथास् | अचोरयध्वम् |
| Optativ विधिलिङ् | चोरयेस् | चोरयेत | चोरयेथास् | चोरयेध्वम् |
43.2.1.5. Passiv
ईक्ष् 1Ā
| एकवचनम् | बहुवचनम् | |
|---|---|---|
| Indicativ preschent लट् | ईक्ष्यसे īkṣ-ya-se | ईक्ष्यध्वे |
| Imperfect लङ् | ऐक्ष्यथास् | ऐक्ष्यध्वम् |
| Optativ विधिलिङ् | ईक्ष्येथास् | ईक्ष्येध्वम् |
43.2.1.6. Futur (ऌट्)
43.2.1.6.1. अनिट्-Bildungen
दा 3U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| दास्यसि | दास्यथ | दास्यसे | दास्यध्वे |
43.2.1.6.2. सेट्-Bildungen
भू 1P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| भविष्यसि | भविष्यथ | <भविष्यसे> | <भविष्यध्वे> |
43.3. Il pronomi persunala da la segunda persuna
- Singular: त्वद् "ti"
- Plural: युष्मद् "vus"
| एकवचनम् (त्वद्) | बहुवचनम् (युष्मद्) | |
|---|---|---|
| प्रथमा | त्वम् | यूयम् |
| द्वितीया | त्वाम् त्वा | युष्मान् वस् |
| तृतीया | त्वया | युष्माभिस् |
| चतुर्थी | तुभ्यम् ते | युष्मभ्यम् वस् |
| पञ्चमी | त्वत् | युष्मत् |
| षष्ठी | तव ते | युष्माकम् वस् |
| सप्तमी | त्वयि | युष्मासु |
Las furmas त्वा, ते, वस् na pon esser adoperadas en il emprim lieu d'ina frasa u d'ina mesadad da vers. Anc avant च, वा, एव ed autras particlas ellas na pon betg vegnir adoperadas:
त्वां मां च "ti e mi"
43.4. Glossari
ज्ञा + आ Kausativ आज्ञापयति : befehlen, anordnen
आपण m.: martg
Fig.: आपणः
(Sursa d'immagis: Detagls)
सत्वर 3: svelt, urgents
पण्य 3: cumpràivel; n.: merkanzía, cumert
Imag.: पण्यानि
(Sursa d'imagines: Detagls)
आम् : gea
सम m. = वर्ष n.
-आयुत 3: provista da
भद्र 3: bun, feliç; vocativ: carissim!
समय m. (a सम्-इ): cunvegna, cuntratt,, termin, temp
निश्चित 3: decidì, fixà
नोचेत् : scheina, alura
विलम्ब n.m.: retard, rit
विपणि f.: Boutique
Imagg.: विपणिः
(Sursa d'imagines: Detagls)
वणिज् m.: commerziant
Imag.: वणिक्
(Sursa d'imagia: Detagls)
वर 3: il meglir
शीघ्र 3: svelt, spert
वत्स m.: vitel, giuven, uffant ; Voc.: car
Fig.: वत्सः
(Sursa d'immagis: Detagls)
उत्तम 3: suprem, meglier
अल्प 3: pitschen, bass
मूल्य n.: valur, prets
कियत् 3: co gronds
शर्करा f.: tschucher (il "tschucher" tudestg va sur l'italian zucchero, da là sur l'arab sukkar - سكر e il persian äkär - شکر sin il Sanscrit शर्करा!)
अधिक 3: supplementari, excessiv, extraordinari
तर्हि : alura, lura ; perquai, uschè
तुल् 10 तुलयति । तोलयति : wägen
Fig.: तोलन्ति
(Sursa d'immagis: Detagls)
कर्गल n.: Carta
संपुट m.: Dosa (qua: pachet, fasci)
पुरतस् : avant, davant, avant
श्रेष्ठिन् m.: incommérziant
जव 3: svelt, urgient
द्रु 1P द्रवति currir
Perf. IIIa दुद्राव, दुद्रुवुर्
Fut. द्रोष्यति
Pass. द्रूयते
Kaus. द्रावयति
PPP द्रुत
Absol. -द्रुत्य
Inf. द्रोतुम्
रे Interjekziun: Ei! Ti qua!
अन्यद् 3: in auter (Declinaziun sco यद् )
वञ्चक m.: fraudulent
पश्चात्ताप m.: Pentiment
इत्थम् Adv.: en quest da quai, uschè
दिन n.: di
जन्मन् n.: naschientscha
आनन्द m.: diletg, gaude
43.5. Exercizi
A) Formai la segunda persona correspondenta en temp, numer, modus e.c. als suventas formas verbalas:
- आर्हम्
- कुप्येम
- ऐच्छन्
- ईक्षेरन्
- कल्पने
- क्रामन्ति
- क्रेष्याम
- गच्छेयम्
- गायति
- चर्यते
- चेष्यन्ति
- जायेय
- आज्ञापयत्
- विजयते
- जीव्येत
- तुदामः
- अतरन्
- त्यजामि
- दहेयम्
- आदास्ये
- दिशति
- अदूष्यम्
- दृश्यामहे
- नश्येयुः
- आनीयामहि
- नृत्यामि
- पचेत्
- पतिष्यामि
- आपद्यत
- पिबामः
- अपृच्छ्ये
- बुध्यामहे
- भजेम
- प्राभवन्
- भरिष्यन्ते
- मन्ये
- मुच्येरन्
- अम्रियन्त
- यजेत
- युध्येमहि
- अरक्षन्
- लप्स्यन्ते
- अवदम्
- औह्ये
- वसन्ति
- अवावर्तत
- विशामि
- शोचामः
- वर्धेत
- सीदामि
- तिष्ठन्ति
- आहरत्
B) Tradusci en Sanscrit:
1. Perchei sedischa vus mentras il magister stat?
2. Dubbias ti sche ina bona acziun ha in bun resultà?
3. Vus muss esser al babbain il santuari intern dal templ?
4. A cui poet has ti chantà il laud?
5. Venderais-vos ces fruits ?
6. Tge has ti cumandà?
7. Cun essas ti stat en Benares (वृत्)?
8. Avais-vos, en tant que maîtres du sacrifice, honoré les dieux par un sacrifice ?
9. In tgea nasch es ti naschì?
10. Coam chei ti (suraschentas) avant il inimis?
Fig.: कदा पूराववर्तथाः ।
(Fontana da l'immagina: Detagls)
43.6. संवादः = Discurs
| संवादः | Erklärungen |
|---|---|
| सुरेशः : अशोक1 क्व गच्छसीदानीम् ॥ | 1 Vokativ sg. |
| अशोकः : आपणे गच्छामि । सत्वरमेव कानिचित्पण्यानि क्रीत्वा निवर्तिष्ये ॥ | |
| सुरेशः : किं कश्चिदुत्सवो ऽद्य तव गृहे ॥ | |
| अशोकः : आम् । अद्य पितृपादानां2 जन्मदिनोत्सवः ॥ | 2 -पाद pl. kann an Namen, Titel usw. angefügt werden, um Respekt auszudrücken |
| सुरेशः : किं वयस्तव3 पितृचरणानाम् ॥ | 3 Nom.Akk.sg zu वयस् n. "Alter" |
| अशोकः : पञ्चषष्टिसमायुतं4 मम पितुर्वयः । अद्य मम गृहे बहवः संबन्धिनो मित्राणि चागमिष्यन्ति । त्वयाप्यागन्तव्यम् ॥ | 4 पञ्चषष्टि fünfundsechzig |
| सुरेशः : भद्र5 कतिवादन5k आगमिष्यन्ति जनाः ॥ | 5 Vokativ sg. 5k वादन n. "-Uhr" |
| अशोकः : समयं किं पृच्छसि । षड्वादनं6 यावदागच्छ7 ॥ | 6 षड् "sechs" 7 2.sg.Imperativ |
| सुरेशः : सार्धषड्वादनं यावदागच्छामि चेत् ॥ | |
| अशोकः : नैव षड्वादन एव निश्चितरूपेणागन्तव्यं त्वया ॥ | |
| सुरेशः : अस्तु8 । तर्हि गच्छ त्वं । नोचेद्विलम्बो भविष्यति ॥ | 8 3.sg.Imperativ zu अस् 2P |
| अशोकः : (विपण्यां प्रविशति वणिजमुपसृत्य वदति च) अयि वणिग्वर9 कानिचित्पण्यानि क्रेतुमागतो ऽहम् । देहि10 शीघ्रं मह्यम् ॥ | 9 Vokativ sg. 10 2.sg.Imperativ P zu दा 3U |
| वणिक्11 : वत्स त्वं किंकिं क्रेतुमिच्छसि । मम विपणौ बहून्युत्तमोत्तमानि पण्यानि सन्ति तानि च स्वल्पमूल्यानि । वद12 कियत्परिमाणं किं क्रेतुमिच्छसि ॥ | 11 Nom.sg. zu वणिज् m. 12 2.sg.Imperativ |
| अशोकः : सेरभारा13 शर्करा कियता मूल्येन विक्रीयते ॥ | 13 सेर = Seer (= 0.93310 kg) |
| वणिक् : नाधिक्यं मूल्यम् । केवलमष्टाणकेन14 दास्यामि सेरभारां शर्कराम् ॥ | 14 आणक = Anna = 1/16 Rupee |
| अशोकः : तर्हि तोलयित्वा शीघ्रं सेरपरिमितां शर्करां देहि15 ॥ | 15 2.sg.Imperativ P zu दा 3U |
| वणिक् : (शर्करां कर्गले संपुटीकृत्य) बाल16 गृहाण17 शर्कराम् । देहि च मह्यमाणकाष्टकम्18 । सत्वरं देहि ॥ | 16 Vokativ sg. 17 2.sg.Imperativ 18 अष्ट "acht" |
| अशोकः : (आदाय हस्ते तस्य भारं चाल्पं विलोक्य) भो वणिक् । नैषा सेरभारा शर्करा दृश्यते । पुनः सम्यक्तोलयित्वा19 देहि ॥ | 19 सम्यक् Adv. "richtig" |
| वणिक् : (सहासम्) किमनेन । अकिञ्चिद्करमेतत् । तव भारवहनक्लेशो ऽल्पो भविष्यति ॥ | |
| अशोकः : (मनसि20 किंचिद्विचार्याणकचतुष्टयं21 च तस्य पुरत उपस्थाप्य) भो श्रेष्ठिन् गृहाण22 मूल्यम् । मया हि शीघ्रं गृहं गन्तव्यम् ॥ (इत्युक्त्वा ततः प्रस्थितः) | 20 Lok.sg. zu मनस् n. "Geist" 21 -चतुष्टय "Anzahl von vier" 22 Imperativ.sg. |
| वणिक् : रे बालक23 । एह्येहि24 शृणु25 तावत् । अल्पमेव मूल्यं दत्त्वा क्व व्रजसि । आणकचतुष्टयमन्यदपि देहि ॥ | 23 Vokativ sg. 24 2.g.Imperativ P zu इ+आ 25 2.sg.Imperativ P |
| अशोकः : श्रेष्ठिन्26 । किमनेन । अकिंचित्करमेतत् । नाणकगणनाक्लेशस्ते ऽल्पीयान्भविष्यति27 ॥ (इत्युक्त्वा ततो जवेन द्रवति) | 26 Vokativ sg. 27 Nom.sg.m. Komparativ zu अल्प = "ganz gering" |
| (विपणिस्थो वञ्चको वणिग्28 किमपि कर्तुमशक्नोत् केवलं तस्य मनसि29 पश्चात्ताप एवासीत्) | 28 वणिक् Nom.sg. zu वणिज् 29 Lok.sg. zu मनस् n. "Geist" |
| अशोको गृहमागत्य सर्वमपीतिवृत्तमकथयत् । तत्रस्था सर्वे ऽपि बान्धवा मित्राणि च परमानन्दं प्रापुः । इत्थं जन्मोत्सवः सानन्दं समाप्तिं यातः ॥ | |
| (Nach: Saral Sanskrit Shikshak III, S. 4f.) |
Fig.: शर्करा
(Fontana da l'imagia: Detagls)
lekt4302.jpg: Rita Willaert. -- http://www.flickr.com/photos/rietje/324020365/. -- Access il 2009-01-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione, senza utilizzi cummercial)
lekt4303.jpg: amrita b. -- http://www.flickr.com/photos/amrita_b/63071274/. -- Zugriff am 2009-01-06. -- Creative Commons Lizenz (Namensnennung, keine kommerzielle Nutzung)
lekt4304.jpg: mckaysavage. -- http://www.flickr.com/photos/mckaysavage/2085721947/. -- Access il 2009-01-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione)
lekt4305.jpg: visio. -- http://www.flickr.com/photos/visio/421217297/. -- Access il 2009-01-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione, uso non comercial, share alike)
lekt4306.jpg: wildxplorer. -- http://www.flickr.com/photos/krayker/2123046126/. -- Accessiun il 2009-001-06. -- Licenza Creative Commons (Nominaziun, share alike)
lekt4307.jpg: Ray Witlin / Banca Mondiala. -- http://www.flickr.com/photos/worldbank/2183198505/. -- Access il 2009-01-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione, uso non comercial, senza obras derivadas)
lekt4308.jpg: G.-U. Tolkiehn / Wikipedia. Licenza GNU FDL
lekt4309.jpg: Carol Mitchell. -- http://www.flickr.com/photos/webethere/2178184852/. -- Zugriff il 2009-01-07. -- Licenza Creative Commons (Nominament, nagina modifitgaziun)