Exercizi 52

१. मनुस्मृति ४, १५९ - १६१

यद्यत्परवशं कर्म तत्तद्यत्नेन वर्जयेत् ।
यद्यदात्मवशं तु स्यात्तत्तत्सेवेत यत्नतः ॥ १५९ ॥

Mintgir ch'è basà sin il volur alien, evitai cun zele; quai che vegn da l'atgna vusch, cultiva cun zele.

सर्वं परवशं दुःखं सर्वमात्मवशं सुखम् ।
एतद्विद्यात्समासेन लक्षणं सुखदुःखयोः ॥ १६० ॥

Tut quai ch'è basà sin il volur alien è dolent; tut quai ch'è basà sin l'atgna vusch è belessa. Quai duess esser resumà sco il segn da belessa e dolur.

यत्कर्म कुर्वतो ऽस्य स्यात्परितोषो ऽन्तरात्मनः ।
तत्प्रयत्नेन कुर्वीत विपरीतं तु वर्जयेत् ॥ १६१ ॥

Quai che, cun esser fatg, conducescha a la satisfactiun interioira, quai duess vegnir fatg cun zele; il cuntrari evita.

Abb.: सर्वं परवशं दुःखम्
(Sursainta da l'imaginescha: Detagls)

---

२. मनुस्मृति २, ६: Davart las fontanas dal धर्म

वेदो ऽखिलो धर्ममूलं स्मृतिशीले च तद्विदाम् ।
आचारश्चैव साधूनामात्मनस्तुष्टिरेव च ॥ ६ ॥

La radisch dal Dharma è:

• l'entir Veda
• la tradiziun ed il costum dals savis dal Veda
• il cumpurtament dals bunas
• la satisfactiun da l'âma

---

३. कौटिलीयार्थशास्त्र १, ७, २ - ७: Davart अर्थ, काम, धर्म en la vita dal prinzi

एवं वश्येन्द्रियः परस्त्रीद्रव्यहिंसाश्च वर्जयेत्, स्वप्नं लौल्यमनृतमुद्धतवेषत्वमनर्थ्यसंयोगमधर्मसंयुक्तमनर्थसंयुक्तं च व्यवहारम् ॥ २ ॥

धर्मार्थाविरोधेन कामं सेवेत, न निःसुखः स्यात् ॥ ३ ॥

समं वा त्रिवर्गमन्योन्यानुबद्धम् ॥ ४ ॥

एको ह्यत्यासेवितो धर्मार्थकामानामात्मानमितरौ च पीदयति ॥ ५ ॥

अर्थ एव प्रधान इति कौटिल्यः ॥ ६ ॥

अर्थमूलौ हि धर्मकामाविति ॥ ७ ॥

Uschia custodi els sias sensas, evitas femnas alienas, bunamain alien e violenza, ed evita il durmir, la lüsternadad, la falsitad, la stultizia, il inutil ed activitads malgiaschas u inutilas. El sa deditgescha a la lüsternadad senza che quai disturbiescha il dretg ed il cumpurtament raional; el na duess esser senza gaudenza. Uel el cultiva equabelmain tut las trais finamiras da la vita, ch'èn colliadas cun l'auter. Sche in sa deditgescha a quai dal dretg ed il costum, cumpurtament raional e lüsternadad excessivamain, alura oppressa quai l'âma e las autras duas finamiras. Kauṭilya di, che il cumpurtament raional (Artha) è il pli impurtant. Il dretg ed il costum sco era la lüsternadad radiseschan en il cumpurtament raional.

---

४. अश्वघोष (२. Sècul d.N.: बुद्धचरित ४

La cognoschientscha salvadora da Buddha:

ततो मारबलं जित्वा धैर्येण च शमेन च ।
परमार्थं विजिज्ञासुः स दद्ध्यौ ध्यानकोविदः ॥ १ ॥

Sche el cun fermadad e pasch ha battì l'armada da Māra, vuliva il expert en meditaziun reconuscher la veritad e realitad maximala ed meditai.

सर्वेषु ध्यानविधिषु प्राप्य चैश्वर्यमुत्तमम् ।
सस्मार प्रथमे यामे पूर्वजन्मपरंपराम् ॥ २ ॥

El ha cuntì la pli auta perfecziun en tut las metodas da meditaziun e s’ha remartgà durant la emprima part da la notg en la successiun senza interrupziun d’sias reinkarnaziuns.

अमुत्राहमयं नाम च्युतस्तस्मादिहागतः ।
इति जन्मसहस्राणि सस्मारानुभवन्निव ॥ ३ ॥

"Là j’jau il tal, da là separà sun jau vegnì qua" – uschia s’ha el remartgà milliuns da naschientschas, sco sche ell’avess vivì ellas mo ussa.

स्मृत्वा जन्म च मृत्युं च तासु तासूपपत्तिषु ।
ततः सत्त्वेषु कारुण्यं चकार करुणात्मकः ॥ ४ ॥

Cun s’esser remartgà uschia da naschientscha e mort en questas differentas existenzas, ha el sviluppà cumpassiun envers tut las criaturas, el, la essenza dal qual è cumpassiun.

कृत्वेह स्वजनोत्सर्गं पुनरन्यत्र च कृत्वा ।
अत्राणः खलु लोको ऽयं परिभ्रमति चक्रवत् ॥ ५ ॥

Veramain, questa mund è senza salvaziun e giregia oravant sco ina roda: ella lascha sias criaturas qua ed alura puspè là.

इत्येवं स्मरतस्तस्य बभूव नियतात्मनः ।
कदलीगर्भनिःसारः संसार इति निश्चयः ॥ ६ ॥

Cun s’esser remartgà uschia cun cor ferm, ha el cuntanschi la ferma percepziun: Il curs da las reinkarnaziuns è senza markas e tschendra sco l’intern d’ina planta da banan.

द्वितीये त्वागते यामे सो ऽद्वितीयपराक्रमः ।
दिव्यं लेभे परं चक्षुः सर्वचक्षुष्मतां वरः ॥ ७ ॥

Cun la segunda part da la notg essend vegnida, ha el, cun pussanza sco quella d’in segund n’existend, ricevi l’aut ocular celestial il pli aut, el, il meglier da tut quels che han in oc.

ततस्तेन स दिव्येन परिशुद्धेन चक्षुषा ।
ददर्श निखिलं लोकम् आदर्श इव निर्मले ॥ ८ ॥

Alura ha el vis cun quest oc celestial totalmain purifitgà l’entir mund sco en in spiegl senza maculas.

सत्त्वानां पश्यतस्तस्य निकृष्टोत्कृष्टकर्मणाम् ।
प्रच्युतिं चोपपत्तिं च ववृधे करुणात्मता ॥ ९ ॥

Cun avair vis il passar e naschentar da criaturas cun bun u malvas karma, è la cumpassiun cresciuta en sian cor.

इमे दुष्कृतकर्माणः प्राणिनो यान्ति दुर्गतिम् ।
इमे ऽन्ये शुभकर्माणः प्रतिष्ठन्ते त्रिविष्टपे ॥ १० ॥

"Questas criaturas, che han fatg actus malvads, van en ina existenza mala; questas autras, che han bun karma, naschian puspè en il tschel d’Indra."

Fig.: कदलीगर्भनिःसारः
(Sursa da l’imaginescha: Detagls)