Lecziun 45

45.1. Furmaziun dals verbs da la 2. persuna (मध्यमः) stams senza tema cun suffix vocalic (cuntinuaziun)

45.1.1. Terza classa da presenz (जुहोत्यादि)

हु 3P

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Präsens लट्	जुहोषि	जुहुथ	<जुहुषे>	<जुहुध्वे>
Imperfekt लङ्	अजुहोस्	अजुहुत	<अजुहुथास्>	<अजुहुध्वम्>
Optativ विधिलिङ्	जुहुयास्	जुहुयात	<जुह्वीथास्>	<जुह्वीध्वम्>

⟪धा⟫ 2U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Präsens लट्	दधासि	धत्थ aus: dadh + tha	धत्से	धद्ध्वे
Imperfekt लङ्	अदधास्	अधत्त	अधत्थास्	अधद्ध्वम्
Optativ विधिलिङ्	दध्यास्	दध्यात	दधीथास्	दधीध्वम्

45.1.2. Settschima classa da presens (⟪रुधादि⟫)

Quand la consonanta finala k/g da la radis sa chatta tranter il nasal ṅ ed in dental da la desinenza, po la k/g vegnir eliminada.

z.B. युज् 3.sg.Ind.Präs.Ā युङ्क्ते ni युङ्ते

युज् 7U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Präsens लट्	युनक्षि yu-na-j + si	युङ्क्थ युङ्थ	युङ्क्षे	युङ्ग्ध्वे युङ्ध्वे
Imperfekt लङ्	अयुनक् aus: a-yu-na-j + s	युङ्क्त अयुङ्त	अयुङ्क्थास् अयुङ्थास्	अयुङ्ग्ध्वम् अयुङ्ध्वम्
Optativ विधिलिङ्	युञ्ज्यास्	युञ्ज्यात	युञ्जीथास्	युञ्जीध्वम्

⟪रुध्⟫ 7U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Präsens लट्	रुणत्सि ru + na + dh + si	रुन्द्ध ru-n-dh + tha	रुन्त्से	रुन्द्ध्वे
Imperfekt लङ्	अरुणत् aus a-ru-ṇa-dh + s sig[अरुण्स्] (unregelm.!)	अरुन्द्ध a-ru-n-dh + ta	अरुन्द्धास्	अरुन्द्ध्वम्
Optativ विधिलिङ्	रुन्ध्यास्	रुन्ध्यात	रुन्धीथास्	रुन्धीध्वम्

45.2. Il vocativ singular (आमन्त्रितमेकवचने)

La mai part dals vocatívs dal singular èn la radis cun finala da nivèl aut.

z.B. देव, कवे, शत्रो, राजन्, पितर् u.s.w.

Eccziuns èn ils feminins sin -ā e -i, sco era ils stems sin -in, cun vocativ singular ch’è da retenir spezialmain.

	Vocativ singular
Masculins sin -a	देव
Neutris sin -a	फल
Feminins sin -ā	देवते
Masculins sin -i	कवे
Feminins sin -i	मते
Masculins sin -u	शत्रो
Feminins sin -u	धेनो
Feminins sin -ī	देवि
Masculins sin -ṛ	पितर्
Feminins sin -ṛ	मातर्
Masculins sin -an	राजन्
Neutris sin -an	नामन् नाम
Masculins sin -man/-van	आत्मन्
Masculins sin -in	बलिन्
Masculins sin -ant	बलिन् बलि
mahānt m.	महन्
mahānt n.	महत् = Nominativ
Masculins sin -mant/-vant	गुणवन्
Neutris sin -mant/-vant	गुणवत् = Nominativ
Pronoms	vegn betg furmà in vocativ

Abb.: भवति किं करोषि
(Fontana da l’imaginescha: Detagls)

45.3. Lista da vuschs

वा ... वा : u ... u

45.4. Exercizi

A) Traducir en sánscrito (para formas del pasado, por favor usar el imperfecto <लङ्>):

1. Ti disfermis la (budista) cumunitad.

per la spartida da la communitad (सङ्घभेद) vesair:

Payer, Alois <1944 - >: Vinayamukha : Fundaments da las regulas da l’ordinaziun e dal dretg da l’ordinaziun dal Theravāda. -- Part I. -- (Materials davart ils fundaments dal Buddhism). -- URL: http://www.payer.de/buddhgrund/vinaya01.htm

2. Avais vus gustà la terra?

3. Has ti survegnì in don dal re?

4. O santu um, perche ti na hasch ti tema davart periculs?

5. Babà, nua laschas ti la famiglia?

6. Femna śūdra, has ti il pes traslat en la chasa dal brahman ric?

7. Dea, ti duvessas exaudir il desideri da la feliçitad dal Vaiśya, ch'ha fat acziuns meritablas.

8. Elefants, vus duvais betg rompre las cunischas.

9. Tu, o um, per tui, perque n'has ti betg concentrà l'entira atenziun sin l'Absolut (Brahman)?

10. Has ti, poetas, mesiràs las munds?

B) Tradusci:

अर्जुन हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीं । तस्माद्भवता योध्यम् ॥१॥

भवति कथमनन्तदुःखमरुणत् ॥२॥

ब्राह्मण किमग्नौ घृतमजुहोः ॥३॥

शत्रो शस्तेण जीवं न छिनत्सि ॥४॥

Imag.: कन्ये किं लिखसि
(Fonte da imagem: Detalles)

lekt4501.jpg: Stampa da blocch da textil, Ahmedabad. -- Sursaint dal maletg: Daveybot. -- http://www.flickr.com/photos/davemorris/316429534/. -- Access il 2009-01-08. -- Licenza Creative Commons (numinaziun, nagina utilizaziun commerziala, share alike)

lekt4502.jpg: Font dal dretg d’imagineschun: John Isaac / World Bank. -- http://www.flickr.com/photos/worldbank/2348425672/. -- Access il 2009-01-08. -- Licenza Creative Commons (Nominaziun, nagina utilizaziun commerziala, nagina modifitgaziun)