Exercizi 14

Tradusci las suadidas e memoralas:

निचो वदति न कुरुते
वदति न साधुः करोत्येव ॥१॥
Ina persuna bassasparla ed acatgescha betg, ina persuna buna na spetga betg, ma ella agia.

शीलं नरस्य भूषणम् ॥२॥
La virtus è l'adorna dal uman.

सत्येन जनानां सुखं भवति ॥३॥
Per la veritad vegn il uman a la feliçitad.

पापा नराः स्वर्गं न लभन्ते ॥४॥
Persunas malvagias na vegnan betg en il tschiel.

सत्यं लोकस्य दीपः ॥५॥
La veritad è la glisch dal mund.

A) Formai il genitiv singular e plural a las suandantas paraulas. Dat il significat ed il gener da las paraulas:

१. अनृत : n. falsitad — अनृतस्य अनृतानाम्

२. ऋषि : m. savis vedic — ऋषेः ऋषीणाम्

३. पाद : m. pied — पादस्य पादानाम्

४. बुद्धि : f. cognientscha — बुद्धेः (बुद्ध्याः) बुद्धीनाम्

५. गुरु : m. maister — गुरोः गुरूणाम्

६. स्वर्ग : m. tschiel — स्वर्गस्य स्वर्गाणाम्

७. नगर : n. citad — नगरस्य नगराणाम्

८. धेनु : f. vacca — धेनोः (धेन्वाः) धेनूनाम्

९. द्विज : m. dusotnaschì — द्विजस्य द्विजानाम्

१०. मुक्ता : f. la salvada — मुक्तायाः मुक्तानाम्

११. विद्या : f. savida, scienza — विद्यायाः विद्यानाम्

१२. वर्ण : m. classa — वर्णस्य वर्णानाम्

१३. द्विजाति : 3 dusotnaschì — द्विजातेः (द्विजात्याः) द्विजातीनाम्

१४. रूप : n. furma — रूपस्य रूपाणाम्

१५. प्रतिग्रह : m. acceptar — प्रतिग्रहस्य प्रतिग्रहाणाम्

१६. सोढ : 3 sustegnair — सोढस्य सोढायाः सोढानाम्

१७. नायिका : f. amada — नायिकायाः नयिकानाम्

१८. साध्वी : f. santa — साध्व्याः साध्वीनाम्

१९. अग्नि : m. fieu — अग्नेः अग्नीनाम्

२०. वैश्या : f. femna vaiśya — वैश्यायाः वैश्यानाम्

२१. लोक : m. mund, glieud — लोकस्य लोकानाम्

२२. उक्ति : f. sentenzia — उक्तेः (उक्त्याः) उक्तीनाम्

२३. शत्रु : m. inimis — शत्रोः शत्रूणाम्

२४. सुखवन्त् : 3 feliç — सुखवतः (सुखवत्याः) सुखवताम् (सुखवतीनाम्)

२५. पुत्रवती : f. ina femna cun in u plirs figls — पुत्रवत्याः पुत्रवतीनाम्

२६. जल : n. aua — जलस्य जलानाम्

२७. मार्ग : m. via — मर्गस्य मर्गाणाम्

२८. मोक्ष : m. liberaziun, salvaziun — मोक्षस्य मोक्षाणाम्

२९. शूद्रा : f. femna śūdra — शूद्रायाः शूद्राणाम्

३०. अन्न : n. mangiativa, tschibid — अन्नस्य अन्नानाम्

३१. साधु : m. sant — साधोः साधनाम्

३२. नीति : f. direcziun — नीत्याः नीतीनाम्

३३. योध : m. lottader, soldat — योधस्य योधानाम्

३४. सत्यवन्त् : 3 veritabel — सत्यवतः (सत्यवत्याः) सत्यवताम् (सत्यवतीनाम्)

३५. लाभ : m. gudogn — लाभस्य लाभानाम्

३६. मोह : m. confusiun, abbagli — मोहस्य मोहानाम्

३७. गति : f. pass, finamira — गतेः (गत्याः) गतीनाम्

३८. प्रश्न : m. dumonda — प्रश्नस्य प्रश्नानाम्

३९. सृष्टि : f. creaziun — सृष्तेः (सृष्ट्याः) सृष्टीनाम्

४०. नेत्र : n. egid — नेत्रस्य नेत्राणाम्

४१. गुरुता : f. Maistria — गुरुतायाः गुरुतानाम्

४२. ईश्वर : m. il SIGNUR — ईश्वरस्य ईश्वराणाम्

४३. कारण : n. Causa — कारणस्य कारणानाम्

४४. कृत : 3 fat — कृतस्य (कृतायाः) कृतानाम्

४५. धर्मवन्त् : 3 gieust, religius — धर्मवतः (धर्मवत्याः) धर्मवताम् (धर्मवतीनाम्)

४६. युद्ध : 3 combat — युद्धस्य (युद्धायाः) युद्धानाम्

४७. दर्शन : n. Vidida, appariziun — दर्शनस्य दर्शनानाम्

४८. धातु : m. element, radis verbala — धातोः धातूनाम्

४९. गूढा : f. ina occultada — गूढायाः गूढानाम्

५०. ईष्टा (2 significats): f. ina desiderada, ina sacrificada — इष्टायाः इष्टानाम्

५१. उदित : 3 ditg — उदितस्य (उदितायाः) उदितानाम्

५२. इदम् : 3 quest — अस्य (अस्याः) एषाम् (आसाम्)

५३. किम् : 3 co — कस्य (कस्याः) केषाम् (कासाम्)

B) Traduscha:

१. ब्राह्मणस्य पुत्रो ब्राह्मण्या ग्रामं गतः । (2 pussaivladads)
Il figl dal brahman è en il vitg da la brahmna. Il figl dal brahman è cun la brahmna en il vitg ì.

२. यज्ञस्याग्निनान्नं दग्धम् ।
Il foc dal sacrifici ha brischà il mangiativ.

३. बुद्धः स्तयस्य बुद्ध्या मुक्तः ।
Buddha è liberà tras la cogniziun da la veritad.

४. अधर्मो ऽनृतस्य वदनमित्यृषयो वदन्ति ।
Ils savis vedics disan che dir falsitad è ina ingiustia.

५. नरा देवानां यज्ञैर्न मुच्यन्ते ।
Las persunas vegnan liberadas tras sacrificis a deus betg.

६. बलवन्तः क्षत्रियाः शत्रूणां धनवन्ति नगराणि जयन्ति ।
Ils Kṣatriyas pussants conquistan las citads riccas dals inimis.

७. कवेरुक्तिं शृण्वन्ति ।
Ellos audan il vers dal poet.

८. कविर्देव्याः कृतं वदti ।
Il poet rapporta l'actiun da la deessa.

९. द्विजाः पशोर्लाभमिच्छन्ति ।
Ils duas giadas naschids s'inscunteschan da vegnir a bostg.

१०. रामः पुण्यवतो गुरोर्मन्त्रस्य स्मरति ।
Rāma s'inscuntescha dal mantra dal maister virtuus.

११. अयं बालः कस्याः पुत्रः ।
Da cui (f.) figl è quest bumb?

१२. केषामिमानि गृहाणि ।
A cui appartern questas chas?

१३. कस्यान्नमनेनर्षिणेष्टम् ।
Da cui mangiativ ha quest savis vedic sacrificà?

Abb.: नायकश्च नायिका च
(sursa da l'imagini: detagls)