Lecziun 14

Traducì las suandantas sentenzias e memorisai las:

निचो वदति न कुरुते
वदति न साधुः करोत्येव ॥१॥
In umil persuna na discha e na fa betg, in bun persuna na discha betg, mabain fa.

शीलं नरस्य भूषणम् ॥२॥
La virtid è l'adorna dal uman.

सत्येन जनानां सुखं भवति ॥३॥
Per la veritad vegn la feliçitad als umans.

पापा नराः स्वर्गं न लभन्ते ॥४॥
Umans malvajs na vegnan betg en il tschiel.

सत्यं लोकस्य दीपः ॥५॥
La veritad è la glisch dal mund.

A) Formai il genitiv singular e plural a las suandantas paraulas. Dat il significat ed il gender da las paraulas:

१. अनृत : n. falsitad — अनृतस्य अनृतानाम्

२. ऋषि : m. savis vedic — ऋषेः ऋषीणाम्

३. पाद : m. pè — पादस्य पादानाम्

४. बुद्धि : f. cognientscha — बुद्धेः (बुद्ध्याः) बुद्धीनाम्

५. गुरु : m. maister — गुरोः गुरूणाम्

६. स्वर्ग : m. tschiel — स्वर्गस्य स्वर्गाणाम्

७. नगर : n. citad — नगरस्य नगराणाम्

८. धेनु : f. vacca — धेनोः (धेन्वाः) धेनूनाम्

९. द्विज : m. dusviesnas giuvna — द्विजस्य द्विजानाम्

१०. मुक्ता : f. la liberada — मुक्तायाः मुक्तानाम्

११. विद्या : f. savida, scienza — विद्यायाः विद्यानाम्

१२. वर्ण : m. classa — वर्णस्य वर्णानाम्

१३. द्विजाति : 3 dusviesnas giuvna — द्विजातेः (द्विजात्याः) द्विजातीनाम्

१४. रूप : n. furma — रूपस्य रूपाणाम्

१५. प्रतिग्रह : m. accetpziun — प्रतिग्रहस्य प्रतिग्रहाणाम्

१६. सोढ : 3 sustegnair — सोढस्य सोढायाः सोढानाम्

१७. नायिका : f. amada — नायिकायाः नयिकानाम्

१८. साध्वी : f. santa — साध्व्याः साध्वीनाम्

१९. अग्नि : m. fieu — अग्नेः अग्नीनाम्

२०. वैश्या : f. femna vaiśya — वैश्यायाः वैश्यानाम्

२१. लोक : m. mund, glieud — लोकस्य लोकानाम्

२२. उक्ति : f. sentenzia — उक्तेः (उक्त्याः) उक्तीनाम्

२३. शत्रु : m. inimis — शत्रोः शत्रूणाम्

२४. सुखवन्त् : 3 feliç — सुखवतः (सुखवत्याः) सुखवताम् (सुखवतीनाम्)

२५. पुत्रवती : f. ina femna cun in u plirs figls — पुत्रवत्याः पुत्रवतीनाम्

२६. जल : n. aua — जलस्य जलानाम्

२७. मार्ग : m. via — मर्गस्य मर्गाणाम्

२८. मोक्ष : m. liberaziun, salvaziun — मोक्षस्य मोक्षाणाम्

२९. शूद्रा : f. femna śūdra — शूद्रायाः शूद्राणाम्

३०. अन्न : n. mangiativa, mangiar — अन्नस्य अन्नानाम्

३१. साधु : m. sant — साधोः साधनाम्

३२. नीति : f. direcziun — नीत्याः नीतीनाम्

३३. योध : m. luitader, soldat — योधस्य योधानाम्

३४. सत्यवन्त् : 3 veritabel — सत्यवतः (सत्यवत्याः) सत्यवताम् (सत्यवतीनाम्)

३५. लाभ : m. gudogn — लाभस्य लाभानाम्

३६. मोह : m. confusiun, stultizia — मोहस्य मोहानाम्

३७. गति : f. pass, objectiv — गतेः (गत्याः) गतीनाम्

३८. प्रश्न : m. dumonda — प्रश्नस्य प्रश्नानाम्

३९. सृष्टि : f. creaziun — सृष्तेः (सृष्ट्याः) सृष्टीनाम्

४०. नेत्र : n. oegl — नेत्रस्य नेत्राणाम्

४१. गुरुता : f. maistria — गुरुतायाः गुरुतानाम्

४२. ईश्वर : m. il SIGNUR — ईश्वरस्य ईश्वराणाम्

४३. कारण : n. causa — कारणस्य कारणानाम्

४४. कृत : 3 fatg — कृतस्य (कृतायाः) कृतानाम्

४५. धर्मवन्त् : 3 giest, religius — धर्मवतः (धर्मवत्याः) धर्मवताम् (धर्मवतीनाम्)

४६. युद्ध : 3 combat — युद्धस्य (युद्धायाः) युद्धानाम्

४७. दर्शन : n. vesair, appariziun — दर्शनस्य दर्शनानाम्

४८. धातु : m. element, radis verbala — धातोः धातूनाम्

४९. गूढा : f. ina occultada — गूढायाः गूढानाम्

५०. ईष्टा (2 significats): f. ina desiderada, ina sacrificada — इष्टायाः इष्टानाम्

५१. उदित : 3 ditg — उदितस्य (उदितायाः) उदितानाम्

५२. इदम् : 3 quest — अस्य (अस्याः) एषाम् (आसाम्)

५३. किम् : 3 tgei — कस्य (कस्याः) केषाम् (कासाम्)

B) Traduscha:

१. ब्राह्मणस्य पुत्रो ब्राह्मण्या ग्रामं गतः । (2 pussaivladads)
Il figl dal brahman è en il vitg da la brahmana. Il figl dal brahman è cun la brahmana en il vitg.

२. यज्ञस्याग्निनान्नं दग्धम् ।
Il foc dal sacrifici ha brisgà il mangiatg.

३. बुद्धः स्तयस्य बुद्ध्या मुक्तः ।
Buddha è liberà tras la cogniziun da la veritad.

४. अधर्मो ऽनृतस्य वदनमित्यृषयो वदन्ति ।
Ils savis vedics disan che dir falsitad è in’ injustizia.

५. नरा देवानां यज्ञैर्न मुच्यन्ते ।
Las persunas na vegnan betg liberadas tras sacrificis als deus.

६. बलवन्तः क्षत्रियाः शत्रूणां धनवन्ति नगराणि जयन्ति ।
Ils Kṣatriyas pussants conquistan las citads riccas dals inimis.

७. कवेरुक्तिं शृण्वन्ति ।
Ells audan il vers dal poet.

८. कविर्देव्याः कृतं वदti ।
Il poet rapportescha l’acziun da la deessa.

९. द्विजाः पशोर्लाभमिच्छन्ति ।
Ils naschids duas giadas desideran da retschaiver bestgiament.

१०. रामः पुण्यवतो गुरोर्मन्त्रस्य स्मरति ।
Rāma sa remembra dal mantra dal maister virtus.

११. अयं बालः कस्याः पुत्रः ।
Da cui (f.) figl è quest pajair?

१२. केषामिमानि गृहाणि ।
A cui appartegnan questas chasas?

१३. कस्यान्नमनेनर्षिणेष्टम् ।
Da cui mangiatg ha quest savis vedic sacrificà?

Abb.: नायकश्च नायिका च
(Sursa da l’imaginescha: Detagls)