Skip to content

Ἄσκησις 52

. मनुस्मृति , १५९ - १६१

यद्यत्परवशं कर्म तत्तद्यत्नेन वर्जयेत्
यद्यदात्मवशं तु स्यात्तत्तत्सेवेत यत्नतः १५९

Πᾶν ἔργον, ὃ ἐπὶ ξένου θελήματος ἱστάνεται, σπουδαίως ἐκφεύγειν δεῖ· ὃ δὲ ἐξ οἰκείου θελήματος γίγνεται, τοῦτο σπουδαίως ἐπιμελεῖσθαι.

सर्वं परवशं दुःखं सर्वमात्मवशं सुखम्
एतद्विद्यात्समासेन लक्षणं सुखदुःखयोः १६०

Πᾶν ὃ ἐπὶ ξένου θελήματος ἵσταται, λύπης μεστόν ἐστι· πᾶν δὲ ὃ ἐξ οἰκείου θελήματος, εὐδαιμονίας. Τοῦτο συνοπτικῶς ὡς σημεῖον εὐδαιμονίας τε καὶ λύπης γινώσκειν δεῖ.

यत्कर्म कुर्वतो ऽस्य स्यात्परितोषो ऽन्तरात्मनः
तत्प्रयत्नेन कुर्वीत विपरीतं तु वर्जयेत् १६१

ὃ δὲ ποιούμενον ἐς τὴν ψυχῆς ἡδονὴν ἀφικνεῖται, τοῦτο σπουδαίως ποιεῖν δεῖ· τὸναντίον δὲ ἐάειν.


Ἀπ.: सर्वं परवशं दुःखम्
(Πηγὴ εἰκόνος: Λεπτομέρειαι)


. मनुस्मृति , : Περὶ τῶν πηγῶν τοῦ धर्म

वेदो ऽखिलो धर्ममूलं स्मृतिशीले तद्विदाम्
आचारश्चैव साधूनामात्मनस्तुष्टिरेव

Ῥίζη δὲ τοῦ Δάρματος ἐστίν:

  • ὁ πᾶς Βέδας
  • ἡ παράδοσις καὶ τὰ ἔθη τῶν Βέδας ἐπιστημόνων
  • ἡ ἀναστροφὴ τῶν ἀγαθῶν
  • ἡ εὐχαριστία τῆς ψυχῆς

. कौटिलीयार्थशास्त्र , , - : Περὶ अर्थ, काम, धर्म ἐν τῷ βίῳ τοῦ ἄρχοντος

एवं वश्येन्द्रियः परस्त्रीद्रव्यहिंसाश्च वर्जयेत्, स्वप्नं लौल्यमनृतमुद्धतवेषत्वमनर्थ्यसंयोगमधर्मसंयुक्तमनर्थसंयुक्तं व्यवहारम्

धर्मार्थाविरोधेन कामं सेवेत, निःसुखः स्यात्

समं वा त्रिवर्गमन्योन्यानुबद्धम्

एको ह्यत्यासेवितो धर्मार्थकामानामात्मानमितरौ पीदयति

अर्थ एव प्रधान इति कौटिल्यः

अर्थमूलौ हि धर्मकामाविति

Οὕτω τὰς αἰσθήσεις κρατῶν, ξένας γυναῖκας, ξένον κτῆμα καὶ βίαν ἐκφεύγειν δεῖ, ὕπνον δὲ καὶ ἀσέλγειαν καὶ ψεῦδος καὶ μωρίαν καὶ ἀργίας καὶ ἄδικας ἢ μάταιας πράξεις. Ἡδονῇ χρᾶσθω, μὴ διαταράττοντος δικαίου καὶ συμφέροντος· ἀχνεῖς μὴ ἔστω. Ἡσορροπείτω δὲ πᾶν τὰ τρία βιώματα, ἃ συνηρτημένα ἐστίν. Εἰ γὰρ τις τινὸς δικαίου καὶ ἔθους, συμφέροντος καὶ ἡδονῆς ὑπερβάλλεται, ταύτην θλίβει τὴν ψυχὴν καὶ τὰ ἄλλα δύο βιώματα. Καουτίλυας λέγει, ὅτι συμφέρον (Ἄρθα) τὸ μέγιστόν ἐστι. Δικαίου καὶ ἔθους δὲ καὶ ἡδονῆς ἐν τῷ συμφέροντι ῥιζοῦται.


. अश्वघोष (. Ἡμ. μ.Χ.): बुद्धचरित

ἡ σωτήριος γνῶσις τοῦ Βούδδα:

ततो मारबलं जित्वा धैर्येण शमेन
परमार्थं विजिज्ञासुः दद्ध्यौ ध्यानकोविदः

ὡς δὲ μετὰ σταθερότητος καὶ ἡσυχίας τὸ στράτευμα τοῦ Μάρα νενίκηκεν, ὁ ἐν τῇ διαλογίᾳ πείρατος ἠθέλησε τὴν ἀνωτάτην ἀλήθειαν καὶ πραγματικότητα ὁλοκλήρως γνῶναι καὶ ἐδιελογίζετο.

सर्वेषु ध्यानविधिषु प्राप्य चैश्वर्यमुत्तमम्
सस्मार प्रथमे यामे पूर्वजन्मपरंपराम्

Ἐτελείωσε δὲ τὴν ἀρίστην δεξιότητα ἐν πᾶσι τοῖς μεθόδοις διαλογισμοῦ, καὶ ἐν τῇ πρώτῃ φυλακῆς νυκτός ἐμνήσθη τῆς ἀδιαλείπτου διαδοχῆς τῶν παλινγενεσιῶν αὐτοῦ.

अमुत्राहमयं नाम च्युतस्तस्मादिहागतः
इति जन्मसहस्राणि सस्मारानुभवन्निव

"Ἐκεῖ ἦν ἐγὼ τοιοῦτος, ἀπὸ ταύτης χωρισθεὶς εἰς τοῦτο ἥκω" – οὕτως ἐμνήσθη μυριάδων παλινγενεσιῶν, ὡς εἴπερ αὐτὰς νῦν ἐπαθόν.

स्मृत्वा जन्म मृत्युं तासु तासूपपत्तिषु
ततः सत्त्वेषु कारुण्यं चकार करुणात्मकः

Ὡς δὲ οὕτως ἐμνήσθη γενέσεως καὶ θανάτου ἐν ταῖς διαφόραις ὑπάρξεσι, ἀνεπτύξατο πρὸς τὰ ζῷα οἰκτιρμόν, αὐτός, ὁ τοῦ οἰκτιρμοῦ ὢν φύσις.

कृत्वेह स्वजनोत्सर्गं पुनरन्यत्र कृत्वा
अत्राणः खलु लोको ऽयं परिभ्रमति चक्रवत्

Ἀληθῶς, αὕτη ἡ κόσμος ἀνεπίσπαστός ἐστι καὶ περιφέρεται ὡς τροχός: ἀπολύει τὰ κτίσματα αὐτῆς ὧδε καὶ πάλιν ἐκεῖ.

इत्येवं स्मरतस्तस्य बभूव नियतात्मनः
कदलीगर्भनिःसारः संसार इति निश्चयः

Ὡς δὲ βεβαίως τῇ ψυχῇ οὕτως ἐμνήσθη, ἦλθεν εἰς τὴν βεβαίαν γνῶσιν: ἡ πορεία τῶν παλινγενεσιῶν ἀνεπίσπαστός ἐστι καὶ κενή, ὡς τὸ ἐντὸς πίππα.

द्वितीये त्वागते यामे सो ऽद्वितीयपराक्रमः
दिव्यं लेभे परं चक्षुः सर्वचक्षुष्मतां वरः

Ὡς δὲ ἡ δευτέρα φυλακῆς νύξ ἐλθοίη, ὁ τοῦ δυνάμεως ὡς οὐδετέρου, τὸ ἀνώτατον οὐράνιον ὀφθαλμὸν ἐλάβεν, αὐτός, ὁ ἀριστὸς πάντων τῶν ἔχοντα ὀφθαλμόν.

ततस्तेन दिव्येन परिशुद्धेन चक्षुषा
ददर्श निखिलं लोकम् आदर्श इव निर्मले

Τότε ἑώρα μετὰ τούτου παντελῶς καθαρὸν οὐράνιον ὀφθαλμὸν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ὡς ἐν ἀμώμῳ καθρέπτῃ.

सत्त्वानां पश्यतस्तस्य निकृष्टोत्कृष्टकर्मणाम्
प्रच्युतिं चोपपत्तिं ववृधे करुणात्मता

Ὡς δὲ τὴν φθορὰν καὶ γένεσιν τῶν ζώων ἑώρα, τὰ ἀγαθὸν ἢ κακὸν κάρμαν ἔχοντα, αὔξετο ὁ οἰκτιρμὸς ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ.

इमे दुष्कृतकर्माणः प्राणिनो यान्ति दुर्गतिम्
इमे ऽन्ये शुभकर्माणः प्रतिष्ठन्ते त्रिविष्टपे १०

"Ταῦτα τὰ ζῷα, τὰ κακὰς πράξεις πεποιηκότα, εἰς κακὴν ὕπαρξιν πορεύεται· ταῦτα δὲ ἄλλα, τὰ ἀγαθὸν κάρμαν ἔχοντα, πάλιν ἐν τῷ οὐρανῷ Ἰνδρὰ γεννῶνται."


Fig.: कदलीगर्भनिःसारः
(Πηγὴ εἰκόνος: Λεπτομέρειαι)

Μέρος τῆς Global Village Library τοῦ Tüpfli