Ἄσκησις 15

Α) Μεταφράσατε τὸ παροιμιῶδες ῥῆμα ἐν ἀρχῇ τῆς μαθήσεως

गुरुशुश्रूषया विद्या
पुष्कलेन धनेन वा ।
अथवा विद्यया विद्या
चतुर्थी नैव विद्यते ॥
ἡ μανθάνω διὰ τῆς πειθαρχίας πρὸς δάσκαλον ἢ διὰ πολὺ χρήματα ἢ ἀντὶ γνώσεως. τέταρτος τρόπος οὐκ ἔστιν.

Β) Λύσατε ταῦτα τὰ Τατπουρούσα:

१. बलकृतः । बलेन कृतः — βίαιος

२. बालधनस्य । बालस्य धनस्य — τῆς περιουσίας τοῦ ἀνηλίκου

३. नरकाकम् । काक इव नरम् । नर एव काकम् — ἄνθρωπος ὡς κόραξ

४. लोकगुरोः । लोकस्य गुरोः । लोकानां गुरोः — τοῦ δεσπότου / δασκάλου τῶν ἀνθρώπων / τοῦ κόσμου / τῶν κόσμων

५. जलेश्वरेण । जलस्येश्वरेण । जालानामीश्वरेण — διὰ τοῦ ΚΥΡΙΟΥ τῶν ὑδάτων = διὰ Βαρούνα

६. जनपानम् । जनस्य पानम् । जनानां पानम् — πόμα τοῖς ἀνθρώποις / τοῖς ἄνθρωποις

७. वाक्यसारथीन् । वाक्यस्य सारथीन् । वाक्यानां सारथीन् — οἱ (Ακκ.) ὁδηγοὶ τῆς λέξεως

८. गुणवचनानि । गुणस्य वचनानि । गुणानां वचनानि — ἐπίθετα

९. मृगेश्वरैः । मृगस्येश्वरैः । मृगाणामीश्वरैः — διὰ τοὺς ΚΥΡΙΟΥΣ τῶν ἀγρίων ζώων = διὰ λέοντες

१०. बुद्धिकृतायाः । बुद्ध्या कृतायाः — τῆς (Γεν.), ἥτις διὰ φρόνησιν ἐποιήθη, φρονίμως πράξασα

११. धर्मयज्ञेन । धर्मेनैव यज्ञेन । धर्मस्य यज्ञ्नेन — διὰ ἀναιμακτὸν θυσίαν

१२. यज्ञाङ्गानि । यज्ञस्याङ्गानि । यज्ञाἀναμङ्गानि — μέλη / συστατικά / μέρη θυσίας, ὄργανα θυσίας

१३. गृहजनेन । गृहस्य जनेन — διὰ τὴν οἰκίαν

१४. ग्रामलेखकाः । ग्रामाणां लेखकाः — οἱ γραμματεῖς τῆς κώμης

१५. नागदेवः । नागानां देवः — θεὸς ὄφεων, ἄρχων ὀφίων, θεὸς ἐλέφαντων, βασιλεὺς ἐλέφαντων

१६. पुण्यजिताभिः । पुण्येन जिताभिः — διὰ ἀρετὴν / καλοκαγαθίαν νικηθεῖσα (θηλ.)

१७. पापलोकम् । पापस्य लोकम् । पापानां लोकम् । पापं लोकम् — ἡ (Ακκ.) κόσμος τῶν κακῶν, κόσμος τῶν κακῶν, κόλασις, κακὸς κόσμος

१८. सत्यवदनस्य । सत्यस्य वदनस्य — τῆς λέξεως τῆς ἀληθείας

१९. दानधर्मेण । दानस्य धर्मेण । दानेनैव धर्मेण — διὰ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς δωρεάς

२०. सुखप्रश्नः । सुखस्य प्रश्नः । सुखः प्रश्नः — ἐρώτημα περὶ εὐδαιμονίας, ἐρώτημα περὶ ὑγείας, ἐρώτημα περὶ καταστάσεως, μικρὰ ἐρώτησις

२१. दुःखमोहस्य । दुःखस्य मोहस्य । दुःखेन मोहस्य — ἡ σύγχυσις διὰ τὸ πάθος, ἐλπίς ἀπορία, παραπλανηθεῖσα περὶ τοῦ πάθους

२२. सोमपात्राणि । सोमस्य पात्राणि — δοχεία σώματος

२३. स्वर्गमार्गः । स्वर्गस्य मार्गः — ὁδὸς εἰς οὐρανόν

२४. कामधेन्वा । कामस्य धेन्वा । कामानां धेन्वा — διὰ τὴν αἰτητικὸν βοῦν

२५. वर्णधर्मः । वर्णानां धर्मः — νόμος τάξεως

२६. श्रुत्युदितम् । श्रुत्योदितम् । श्रुतेरुदितम् — ὑπὸ τοῦ Βέδα λεχθέν / προταθὲν

Ἀπεικ.: जलेश्वरो वरुणः
(πηγὴ εἰκόνος: Λεπτομέρειες)

---

Πρόσθεται Ἀσκήσεις

Λύσατε ταῦτα τὰ σύνθετα ὡς Τατπουρούσα ἐν Σανσκριτικῇ καὶ δότε γερμανικὴν μετάφρασιν. Δότε πᾶς λύσεις καὶ μεταφράσεις, ἃς δυνήσεσθε. Δότε καὶ ποῖος πτῶσις καὶ ἀριθμὸς ἐστὶν τὸ ὅλον σύνθετον.

१. देवेन्द्रस्य । देवानामिन्द्रस्य — τοῦ ἡγεμόνος τῶν θεῶν

२. दुःखदग्धा । दुःखेन दग्धा — γυνὴ κατεσθίασα λύπην

३. मोक्षधर्मः । मोक्षस्य धर्मः — τὸ δόγμα τῆς σωτηρίας, ὁ νόμος τῆς σωτηρίας

४. अन्नजातानि । अन्नेन जातानि । अन्नस्य जातानि — ἐκ τροφῆς γενόμενον, εἴδη τῆς ἐσθίσεως

५. गृहकरणम् । गृहस्य करणम् — οἰκονομία

६. शूद्रकृतेन । शूद्रस्य कृतेन । शूद्राणां कृतेन — διὰ Σūδραργασίας

७. ईश्वरपूजा । ईश्वरस्य पूजा — λατρεία θεῶν

८. देवेश्वरः । देवानामीश्वरः — ΚΥΡΙΟΣ τῶν θεῶν

९. क्षत्रिययज्ञम् । क्षत्रियस्य यज्ञम् । क्षत्रियाणां यज्ञम् — θυσία (αἰτιατική) τῶν Κασattriyān / τοῦ Kṣatriya, θυσία ὑπὲρ Κασattriyān / Kṣatriya

१०. वैश्यभावेन । वैश्यस्य भावेन । वैश्यानां भावेन — διὰ Vaiśyawes

११. देवगुरोः । देवानां गुरोः । देवस्येव् गुरोः । देवस्यैव गोरोः — τοῦ διδασκάλου τῶν θεῶν, τοῦ διδασκάλου ἰσόθεου, τοῦ θεϊκοῦ διδασκάλου

१२. धनलोभः ॥ धनस्य लोभः । धनानां लोभः — ὑλικὸν κέρδος

१३. गृहदासी । गृहस्य दासी — οἰκία θεραπνίς

१४. दुःखमोहः । दुःखस्य मोहः — ἀγνοία περὶ λύπης, σύγχυσις διὰ λύπης

१५. ग्रामेश्वरम् । ग्रामस्येश्वरम् । ग्रामाणामीश्वरम् — τῶν δεσποτῶν τοῦ χωρίου

१६. नगरजनाः । नगरस्य जनाः । नगराणां जनाः — λαὸς πόλεως, πολίτης

१७. यज्ञकालस्य ॥ यज्ञस्य कालस्य । जज्ञानां कालस्य — τοῦ ὀρθοῦ χρόνου τῆς θυσίας / τῶν θυσιῶν, ὁ χρόνος ...

१८. देवगृहाणि । देवस्य गृहाणि । देवाणां गृहाणि — οἶκοι θεῶν

१९. देवपुत्राणाम् । देवानां पुत्राणाम् — τῶν υἱῶν θεῶν

२०. पश्विष्टिः । पशोरिष्टिः । पशूनामीष्टिः — θυσία ζώων

२१. स्मृत्युक्तम् । स्मृत्योक्तम् । स्मृतेरुक्तम् । स्मृत्या उक्तम् — ρῆμα τῆς ἱερᾶς παραδόσεως

२२. गुरुगृहम् । गुरोर्गृहम् । गुरूणां गृहम् — οἶκος τοῦ δεσπότου / τῶν δεσποτῶν

२३. सोमयज्ञेन । सोमस्य यज्ञेन — διὰ θυσίας Σόμα

२४. स्वर्गगताः । स्वर्गं गताः — εἰς οὐρανὸν ἐλθόντες

२५. सुखप्रश्नम् । सुखस्य प्रश्नम् — ἡ (αἰτ.) ἐρώτησις περὶ εὐδαιμονίας, ἐρώτησις περὶ εὐεξίας, ἐρώτησις περὶ καταστάσεως, ῥᾴδιος ἐρώτησις

२६. पशुधर्मः । पशोर्धर्मः । पशूनां धर्मः — ὁ νόμος τῶν κτηνῶν, βουκολικὴ συμπεριφορά

२७. स्वर्गलोकः । स्वर्gaणां लोकः । स्वर्ग एव लोकः — κόσμος οὐρανός, κόσμος τῶν οὐρανῶν

२८. ऋषियज्ञैः । ऋषेर्यज्ञैः । ऋषीणां यज्ञैः — διὰ θυσίας ῥᾳγόνων Βέδων / τοῦ ῥάγονος Βέδα

२९. तत्कालम् । तस्य कालम् । त्स्याः कालम् । तेषां कालम् । तासां कालम् — χρόνος (αἰτιατική) ἐνταῦθα, ὁ (ὀρθός) χρόνος ἐνταῦθα

३०. सत्यवदनम् । स्त्यस्य वदनम् — λόγος ἀληθείας, λέγειν τὴν ἀλήθειαν

Ἀπεικ.: गृहकरणम्
(πηγὴ εἰκόνος: Λεπτομέρειες)