Pratimas 52

१. मनुस्मृति ४, १५९ - १६१

यद्यत्परवशं कर्म तत्तद्यत्नेन वर्जयेत् ।
यद्यदात्मवशं तु स्यात्तत्तत्सेवेत यत्नतः ॥ १५९ ॥

Vengtiškai svetimų valios veiksmus atkakliai venkite; o ką daro savo paties valia, tai atkakliau puoselėkite.

सर्वं परवशं दुःखं सर्वमात्मवशं सुखम् ।
एतद्विद्यात्समासेन लक्षणं सुखदुःखयोः ॥ १६० ॥

Vengtiškai viskas, kas remiasi svetimų valia, yra skausminga; viskas, kas remiasi savo paties valia, yra laiminga. Tai turėtų būti apibendrinta kaip sėkmės ir kančios požymis.

यत्कर्म कुर्वतो ऽस्य स्यात्परितोषो ऽन्तरात्मनः ।
तत्प्रयत्नेन कुर्वीत विपरीतं तु वर्जयेत् ॥ १६१ ॥

Vengtiškai ką darant pasiekiama vidinė ramybė, tai turėtų būti atkakliai daryta; priešingai – palikta.

Pav.: सर्वं परवशं दुःखम्
(Nuotraukos šaltinis: Išsami informacija)

---

२. मनुस्मृति २, ६: Apie धर्म šaltinius

वेदो ऽखिलो धर्ममूलं स्मृतिशीले च तद्विदाम् ।
आचारश्चैव साधूनामात्मनस्तुष्टिरेव च ॥ ६ ॥

Dharma šaknis yra:

• visas Veda
• tradicija ir vedų išmanančiųjų papročiai
• gerųjų elgesys
• sielos pasitenkinimas

---

३. कौटिलीयार्थशास्त्र १, ७, २ - ७: Apie अर्थ, काम, धर्म valdovo gyvenime

एवं वश्येन्द्रियः परस्त्रीद्रव्यहिंसाश्च वर्जयेत्, स्वप्नं लौल्यमनृतमुद्धतवेषत्वमनर्थ्यसंयोगमधर्मसंयुक्तमनर्थसंयुक्तं च व्यवहारम् ॥ २ ॥

धर्मार्थाविरोधेन कामं सेवेत, न निःसुखः स्यात् ॥ ३ ॥

समं वा त्रिवर्गमन्योन्यानुबद्धम् ॥ ४ ॥

एको ह्यत्यासेवितो धर्मार्थकामानामात्मानमितरौ च पीदयति ॥ ५ ॥

अर्थ एव प्रधान इति कौटिल्यः ॥ ६ ॥

अर्थमूलौ हि धर्मकामाविति ॥ ७ ॥

Taigi tevaldo jis savo pojūčius, tevengia svetimų moterų, svetimo turto ir smurto, ir tevengia miego, geidulingumo, melo, tuštybės, nenaudingų dalykų bei neteisėtų ar nenaudingų reikalų. Tepasiduoda jis malonumui taip, kad nebūtų pažeisti dora ir tikslingas elgesys; tebūna jis ne be džiaugsmo. Arba tegul vienodai puoselėja visus tris gyvenimo tikslus, kurie yra tarpusavyje susiję. Jei kas nors per daug atsiduoda vienam iš jų – dorai, tikslingam elgesiui ar malonumui, tai slegia sielą ir kitus du tikslus. Kauṭilya sako, kad tikslingas elgesys (Artha) yra svarbiausias, nes dora ir malonumas kyla iš tikslingos veiklos.

---

४. अश्वघोष (२. Jhdt. n. Chr.): बुद्धचरित ४

Buddhas erlösende Erkenntnis:

ततो मारबलं जित्वा धैर्येण च शमेन च ।
परमार्थं विजिज्ञासुः स दद्ध्यौ ध्यानकोविदः ॥ १ ॥

Tvirtai ir ramiai nugalėjęs Māros kariuomenę, patyręs meditacijoje panoro visiškai pažinti aukščiausią tiesą bei tikrovę ir meditavo.

सर्वेषु ध्यानविधिषु प्राप्य चैश्वर्यमुत्तमम् ।
सस्मार प्रथमे यामे पूर्वजन्मपरंपराम् ॥ २ ॥

Jis pasiekė aukščiausią meistrystę visose meditacijos metodikose ir pirmojo nakties budrumo metu prisiminė nenutrūkstamą savo pergyvenimų eilę.

अमुत्राहमयं नाम च्युतस्तस्मादिहागतः ।
इति जन्मसहस्राणि सस्मारानुभवन्निव ॥ ३ ॥

„Čia aš buvau toks ir toks, nuo ten atsiskyręs atėjau čionai“ – taip jis prisiminė tūkstančius pergyvenimų, lyg juos ką tik patirtų.

स्मृत्वा जन्म च मृत्युं च तासु तासूपपत्तिषु ।
ततः सत्त्वेषु कारुण्यं चकार करुणात्मकः ॥ ४ ॥

Prisiminęs taip gimimą ir mirtį šiose įvairiose egzistencijose, jis išplėtojo jausmą visoms būtybėms – tas, kurio esmė yra jausmas.

कृत्वेह स्वजनोत्सर्गं पुनरन्यत्र च कृत्वा ।
अत्राणः खलु लोको ऽयं परिभ्रमति चक्रवत् ॥ ५ ॥

Iš tiesų, šis pasaulis be gelbėjimo klaidžioja kaip ratas: jis išleidžia savo padarus čia ir tada vėl ten.

इत्येवं स्मरतस्तस्य बभूव नियतात्मनः ।
कदलीगर्भनिःसारः संसार इति निश्चयः ॥ ६ ॥

Pasiryžęs širdimi taip prisiminti, jis pasiekė tvirtą suvokimą: pergyvenimų srautas be branduolio ir esmės, kaip bananmedžio vidus.

द्वितीये त्वागते यामे सो ऽद्वितीयपराक्रमः ।
दिव्यं लेभे परं चक्षुः सर्वचक्षुष्मतां वरः ॥ ७ ॥

Kai atėjo antrojo nakties budrumas, jis, kurio galybė kaip niekieno kita, įgijo aukščiausią dangišką akį – jis geriausias iš visų, kurie turi akį.

ततस्तेन स दिव्येन परिशुद्धेन चक्षुषा ।
ददर्श निखिलं लोकम् आदर्श इव निर्मले ॥ ८ ॥

Tadau jis regėjo visą pasaulį šio visiškai gryno dangiško akių.

सत्त्वानां पश्यतस्तस्य निकृष्टोत्कृष्टकर्मणाम् ।
प्रच्युतिं चोपपत्तिं च ववृधे करुणात्मता ॥ ९ ॥

Regėdamas gyvų būtybių nykimą ir gimimą, kurios turėjo gerą ar blogą karmą, jo širdyje augo gailestingumas.

इमे दुष्कृतकर्माणः प्राणिनो यान्ति दुर्गतिम् ।
इमे ऽन्ये शुभकर्माणः प्रतिष्ठन्ते त्रिविष्टपे ॥ १० ॥

"Šios gyvybės, kurios padarė blogus veiksmus, eina į prastą egzistenciją; šios kitos, kurios turi gerą karmą, vėl gimsta Indra danguje."

Pav.: कदलीगर्भनिःसारः
(Nuotraukos šaltinis: Išsami informacija)