Lección 15

A) Traduzca el proverbio al inicio de la lección

गुरुशुश्रूषया विद्या
पुष्कलेन धनेन वा ।
अथवा विद्यया विद्या
चतुर्थी नैव विद्यते ॥
El conocimiento se obtiene mediante la obediencia a un maestro, o por una gran cantidad de dinero, o a cambio de conocimiento. No existe una cuarta posibilidad.

B) Resuelva los siguientes Tatpuruṣa:

१. बलकृतः । बलेन कृतः — un violento

२. बालधनस्य । बालस्य धनस्य — de la propiedad de un menor de edad

३. नरकाकम् । काक इव नरम् । नर एव काकम् — un hombre como un cuervo

४. लोकगुरोः । लोकस्य गुरोः । लोकानां गुरोः — del maestro / profesor de la gente / del mundo / de los mundos

५. जलेश्वरेण । जलस्येश्वरेण । जालानामीश्वरेण — por el SEÑOR de las aguas = por Varuṇa

६. जनपानम् । जनस्य पानम् । जनानां पानम् — bebida para la gente / para las personas

७. वाक्यसारथीन् । वाक्यस्य सारथीन् । वाक्यानां सारथीन् — los (Ac.) voceros

८. गुणवचनानि । गुणस्य वचनानि । गुणानां वचनानि — adjetivos

९. मृगेश्वरैः । मृगस्येश्वरैः । मृगाणामीश्वरैः — por los SEÑORES de los animales salvajes = por leones

१०. बुद्धिकृतायाः । बुद्ध्या कृतायाः — de (Gen.), la que fue hecha con razón, actuó con razón

११. धर्मयज्ञेन । धर्मेनैव यज्ञेन । धर्मस्य यज्ञ्नेन — por un sacrificio sin sangre

१२. यज्ञाङ्गानि । यज्ञस्याङ्गानि । यज्ञाanamङ्गानि — miembros / componentes / partes de un sacrificio, utensilios de sacrificio

१३. गृहजनेन । गृहस्य जनेन — por la familia

१४. ग्रामलेखकाः । ग्रामाणां लेखकाः — los escribanos del pueblo

१५. नागदेवः । नागानां देवः — dios de las serpientes, príncipe de las serpientes, dios de los elefantes, rey de los elefantes

१६. पुण्यजिताभिः । पुण्येन जिताभिः — por mérito / buena acción conquistado (fem.)

१७. पापलोकम् । पापस्य लोकम् । पापानां लोकम् । पापं लोकम् — la (Ac.) mundo del mal, mundo de los malos, infierno, mundo malvado

१८. सत्यवदनस्य । सत्यस्य वदनस्य — del habla de la verdad

१९. दानधर्मेण । दानस्य धर्मेण । दानेनैव धर्मेण — por el deber de dar limosna

२०. सुखप्रश्नः । सुखस्य प्रश्नः । सुखः प्रश्नः — pregunta por la felicidad, pregunta por el bienestar, pregunta por la condición, una pregunta ligera

२१. दुःखमोहस्य । दुःखस्य मोहस्य । दुःखेन मोहस्य — la confusión por el sufrimiento, desesperación, oscuridad respecto al sufrimiento

२२. सोमपात्राणि । सोमस्य पात्राणि — recipientes de soma

२३. स्वर्गमार्गः । स्वर्गस्य मार्गः — camino al cielo

२४. कामधेन्वा । कामस्य धेन्वा । कामानां धेन्वा — por la vaca de los deseos

२५. वर्णधर्मः । वर्णानां धर्मः — derecho de casta

२६. श्रुत्युदितम् । श्रुत्योदितम् । श्रुतेरुदितम् — dicho / prescrito por el Veda

Fig.: जलेश्वरो वरुणः
(Fuente de la imagen: Detalles)

---

Ejercicios adicionales

Resuelva los siguientes compuestos como Tatpuruṣa en sánscrito y proporcione una traducción al alemán. Indique todas las resoluciones y traducciones que considere posibles. Especifique también el caso y el número del compuesto total.

१. देवेन्द्रस्य । देवानामिन्द्रस्य — El príncipe de los dioses

२. दुःखदग्धा । दुःखेन दग्धा — una mujer quemada por el sufrimiento

३. मोक्षधर्मः । मोक्षस्य धर्मः — la doctrina de la liberación, la ley de la liberación

४. अन्नजातानि । अन्नेन जातानि । अन्नस्य जातानि — lo producido por el alimento, tipos de comida

५. गृहकरणम् । गृहस्य करणम् — trabajo doméstico

६. शूद्रकृतेन । शूद्रस्य कृतेन । शूद्राणां कृतेन — mediante el trabajo de los śūdra

७. ईश्वरपूजा । ईश्वरस्य पूजा — servicio divino

८. देवेश्वरः । देवानामीश्वरः — SEÑOR de los dioses

९. क्षत्रिययज्ञम् । क्षत्रियस्य यज्ञम् । क्षत्रियाणां यज्ञम् — sacrificio (acusativo) de los kṣatriyas / del kṣatriya, sacrificio para kṣatriyas / un kṣatriya

१०. वैश्यभावेन । वैश्यस्य भावेन । वैश्यानां भावेन — mediante la naturaleza vaiśya

११. देवगुरोः । देवानां गुरोः । देवस्येव् गुरोः । देवस्यैव गोरोः — del maestro de los dioses, del maestro igual a los dioses, del maestro divino

१२. धनलोभः ॥ धनस्य लोभः । धनानां लोभः — ganancia material

१३. गृहदासी । गृहस्य दासी — sirvienta doméstica

१४. दुःखमोहः । दुःखस्य मोहः — confusión sobre el sufrimiento, desconcierto por el sufrimiento

१५. ग्रामेश्वरम् । ग्रामस्येश्वरम् । ग्रामाणामीश्वरम् — los señores de la aldea

१६. नगरजनाः । नगरस्य जनाः । नगराणां जनाः — pueblo de la ciudad, habitantes de la ciudad

१७. यज्ञकालस्य ॥ यज्ञस्य कालस्य । जज्ञानां कालस्य — del momento adecuado para el sacrificio / para sacrificios, el momento ...

१८. देवगृहाणि । देवस्य गृहाणि । देवाणां गृहाणि — casas de los dioses

१९. देवपुत्राणाम् । देवानां पुत्राणाम् — los hijos de los dioses

२०. पश्विष्टिः । पशोरिष्टिः । पशूनामीष्टिः — sacrificio animal

२१. स्मृत्युक्तम् । स्मृत्योक्तम् । स्मृतेरुक्तम् । स्मृत्या उक्तम् — verso de la tradición sagrada

२२. गुरुगृहम् । गुरोर्गृहम् । गुरूणां गृहम् — casa del maestro / de los maestros

२३. सोमयज्ञेन । सोमस्य यज्ञेन — mediante un sacrificio de soma

२४. स्वर्गगताः । स्वर्गं गताः — aquellos que han llegado al cielo

२५. सुखप्रश्नम् । सुखस्य प्रश्नम् — la (ac.) pregunta sobre la felicidad, pregunta sobre el bienestar, pregunta sobre la condición, pregunta ligera

२६. पशुधर्मः । पशोर्धर्मः । पशूनां धर्मः — la ley del ganado, comportamiento bovino

२७. स्वर्गलोकः । स्वर्gaणां लोकः । स्वर्ग एव लोकः — mundo celestial, mundo de los cielos

२८. ऋषियज्ञैः । ऋषेर्यज्ञैः । ऋषीणां यज्ञैः — mediante sacrificios de sabios védicos / del sabio védico

२९. तत्कालम् । तस्य कालम् । त्स्याः कालम् । तेषां कालम् । तासां कालम् — tiempo (acusativo) para ello, el (adecuado) momento para ello

३०. सत्यवदनम् । स्त्यस्य वदनम् — discurso de la verdad, hablar la verdad

Fig.: गृहकरणम्
(Fuente de la imagen: Detalles)