Latihan 15
A) Terjemahkan peribahasa di awal pelajaran
गुरुशुश्रूषया विद्या
पुष्कलेन धनेन वा ।
अथवा विद्यया विद्या
चतुर्थी नैव विद्यते ॥
Pengetahuan diperoleh melalui ketaatan kepada guru, atau dengan jumlah uang yang sangat besar, atau sebagai pertukaran atas pengetahuan. Tidak ada jalan keempat.
B) Resolve the following Tatpuruṣa compounds:
१. बलकृतः । बलेन कृतः — a violent one
२. बालधनस्य । बालस्य धनस्य — tentang sifat seorang minor
३. नरकाकम् । काक इव नरम् । नर एव काकम् — a man like a crow
४. लोकगुरोः । लोकस्य गुरोः । लोकानां गुरोः — dari guru / pengajar rakyat / dari dunia / dari para dunia
५. जलेश्वरेण । जलस्येश्वरेण । जालानामीश्वरेण — oleh TUHAN air = oleh Varuṇa
६. जनपानम् । जनस्य पानम् । जनानां पानम् — minuman untuk rakyat / bagi manusia
७. वाक्यसारथीन् । वाक्यस्य सारथीन् । वाक्यानां सारथीन् — the (Acc.) spokesmen
८. गुणवचनानि । गुणस्य वचनानि । गुणानां वचनानि — adjectives
९. मृगेश्वरैः । मृगस्येश्वरैः । मृगाणामीश्वरैः — oleh PARA TUHAN hewan liar = oleh singa
१०. बुद्धिकृतायाः । बुद्ध्या कृतायाः — dari (Gen.), yang dibuat dengan akal, bertindak secara wajar
११. धर्मयज्ञेन । धर्मेनैव यज्ञेन । धर्मस्य यज्ञ्नेन — by a bloodless sacrifice
१२. यज्ञाङ्गानि । यज्ञस्याङ्गानि । यज्ञाanamङ्गानि — limbs / components / parts of a sacrifice, sacrificial instruments
१३. गृहजनेन । गृहस्य जनेन — by the family
१४. ग्रामलेखकाः । ग्रामाणां लेखकाः — the village scribes
१५. नागदेवः । नागानां देवः — serpent god, serpent prince, elephant god, elephant king
१६. पुण्यजिताभिः । पुण्येन जिताभिः — by merit / good deeds conquered (fem.)
१७. पापलोकम् । पापस्य लोकम् । पापानां लोकम् । पापं लोकम् — dunia (Ak.) kejahatan, dunia orang jahat, neraka, dunia buruk
१८. सत्यवदनस्य । सत्यस्य वदनस्य — of speaking the truth
१९. दानधर्मेण । दानस्य धर्मेण । दानेनैव धर्मेण — by the duty of giving
२०. सुखप्रश्नः । सुखस्य प्रश्नः । सुखः प्रश्नः — question about happiness, question about well-being, question about condition, a light question
२१. दुःखमोहस्य । दुःखस्य मोहस्य । दुःखेन मोहस्य — of confusion by suffering, despair, delusion regarding suffering
२२. सोमपात्राणि । सोमस्य पात्राणि — vessels of soma
२३. स्वर्गमार्गः । स्वर्गस्य मार्गः — path to heaven
२४. कामधेन्वा । कामस्य धेन्वा । कामानां धेन्वा — by the wish-fulfilling cow
२५. वर्णधर्मः । वर्णानां धर्मः — law of the castes
२६. श्रुत्युदितम् । श्रुत्योदितम् । श्रुतेरुदितम् — what is said / prescribed by the Veda

Fig.: जलेश्वरो वरुणः
(Image source: Details)
Zusätzliche Latihanen
Resolve the following compounds as Tatpuruṣa in Sanskrit and provide a German translation. Provide all resolutions and translations that seem possible to you. Also indicate which case and number the entire compound represents.
१. देवेन्द्रस्य । देवानामिन्द्रस्य — dari pangeran para dewa
२. दुःखदग्धा । दुःखेन दग्धा — a woman burnt by suffering
३. मोक्षधर्मः । मोक्षस्य धर्मः — doktrin pembebasan, hukum pembebasan
४. अन्नजातानि । अन्नेन जातानि । अन्नस्य जातानि — produced from food, kinds of food
५. गृहकरणम् । गृहस्य करणम् — housework
६. शूद्रकृतेन । शूद्रस्य कृतेन । शूद्राणां कृतेन — through Śūdra work
७. ईश्वरपूजा । ईश्वरस्य पूजा — divine service
८. देवेश्वरः । देवानामीश्वरः — LORD of the gods
९. क्षत्रिययज्ञम् । क्षत्रियस्य यज्ञम् । क्षत्रियाणां यज्ञम् — korban (akusatif) dari Kaṣatriyas / dari seorang Kṣatriya, korban untuk Kaṣatriyas / untuk seorang Kṣatriya
१०. वैश्यभावेन । वैश्यस्य भावेन । वैश्यानां भावेन — through Vaiśya nature
११. देवगुरोः । देवानां गुरोः । देवस्येव् गुरोः । देवस्यैव गोरोः — dari guru para dewa, dari guru yang menyerupai dewa, dari guru ilahi
१२. धनलोभः ॥ धनस्य लोभः । धनानां लोभः — material gain
१३. गृहदासी । गृहस्य दासी — housemaid
१४. दुःखमोहः । दुःखस्य मोहः — delusion about suffering, confusion through suffering
१५. ग्रामेश्वरम् । ग्रामस्येश्वरम् । ग्रामाणामीश्वरम् — of the village lords
१६. नगरजनाः । नगरस्य जनाः । नगराणां जनाः — city people, city dwellers
१७. यज्ञकालस्य ॥ यज्ञस्य कालस्य । जज्ञानां कालस्य — tentang waktu yang tepat untuk pengorbanan / untuk pengorbanan-pengorbanan, tentang waktu ...
१८. देवगृहाणि । देवस्य गृहाणि । देवाणां गृहाणि — houses of gods
१९. देवपुत्राणाम् । देवानां पुत्राणाम् — dari putra-putra para dewa
२०. पश्विष्टिः । पशोरिष्टिः । पशूनामीष्टिः — animal sacrifice
२१. स्मृत्युक्तम् । स्मृत्योक्तम् । स्मृतेरुक्तम् । स्मृत्या उक्तम् — verse of the sacred tradition
२२. गुरुगृहम् । गुरोर्गृहम् । गुरूणां गृहम् — rumah guru / para guru
२३. सोमयज्ञेन । सोमस्य यज्ञेन — through a Soma sacrifice
२४. स्वर्गगताः । स्वर्गं गताः — those who have come to heaven
२५. सुखप्रश्नम् । सुखस्य प्रश्नम् — the (acc.) question about happiness, question about well-being, question about condition, light question
२६. पशुधर्मः । पशोर्धर्मः । पशूनां धर्मः — the law of cattle, bovine behavior
२७. स्वर्गलोकः । स्वर्gaणां लोकः । स्वर्ग एव लोकः — heavenly world, world of heavens
२८. ऋषियज्ञैः । ऋषेर्यज्ञैः । ऋषीणां यज्ञैः — melalui pengorbanan para resi Weda / dari resi Weda
२९. तत्कालम् । तस्य कालम् । त्स्याः कालम् । तेषां कालम् । तासां कालम् — waktu (akusatif) untuk itu, saat yang tepat untuk itu
३०. सत्यवदनम् । स्त्यस्य वदनम् — speech of truth, speaking of truth

Fig.: गृहकरणम्
(Image source: Details)
